Tạo động lực đổi thay nơi bản làng miền núi cao Nghệ An

Đồng hành, thấu hiểu cùng người dân

Ở khối 4, xã Con Cuông, bà con ai cũng cảm thông trước hoàn cảnh của bà Ngân Thị Khoa (SN 1964). 7 năm nay, bà bị tai biến liệt nửa người, mọi sinh hoạt phụ thuộc vào chiếc xe lăn và sự chăm sóc của chồng là ông Lô Hợi Dương. Thế nhưng, tháng 9 năm nay, trên đường vào bệnh viện chăm vợ, ông Dương không may gặp tai nạn và qua đời, để lại bà Khoa mất đi chỗ dựa lớn nhất. Chưa dừng lại ở đó, căn nhà của gia đình tiếp tục bị sạt lở sau hoàn lưu bão số 3, thuộc diện phải di dời khẩn cấp.

Thấu hiểu khó khăn chồng chất của bà Khoa, bên cạnh nguồn lực hỗ trợ từ các cấp, ngành về nhà ở thì Ban Cán sự khối 4 cùng cấp ủy, Mặt trận và các tổ chức thành viên đã vận động, hỗ trợ bà hơn 46 triệu đồng để trao tặng cho bà tạm ổn định cuộc sống.

Còn tại xã Môn Sơn, nhìn lại hiệu quả các chương trình, chính sách dân tộc được triển khai thời gian qua, bà Ngân Thị Hà - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Nông dân xã Môn Sơn chia sẻ: Địa phương có hơn 90% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số với điều kiện sống còn nhiều khó khăn.

Hiểu được nhu cầu thực tế của bà con, hàng năm, Mặt trận Tổ quốc xã phối hợp hỗ trợ vốn, giống cây trồng, vật nuôi cho khoảng 120 hộ nghèo. Quỹ “Vì người nghèo” của xã vận động được hơn 17 tỷ đồng để góp phần xây mới và sửa chữa 279 ngôi nhà, tổ chức tặng quà cho hơn 3.900 lượt hộ nghèo, với tổng trị giá gần 2 tỷ đồng.

Song song với đó, địa phương cùng Đồn Biên phòng Môn Sơn triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm tạo sinh kế, giúp các gia đình khó khăn từng bước vươn lên. Nhờ đó, đã có hơn 320 hộ có điều kiện phát triển sản xuất, ổn định cuộc sống.

Nhìn trên bình diện toàn tỉnh, thời gian qua, nhiều hộ gia đình khó khăn về kinh tế, nhà trên địa bàn miền núi Nghệ An đã nhận được sự hỗ trợ kịp thời để có nơi ở ổn định, sinh kế bền vững, giúp bà con yên tâm lao động, sản xuất.

Không chỉ chăm lo cho đồng bào trong tỉnh, công tác đối ngoại nhân dân ở vùng biên giới cũng được Mặt trận các cấp quan tâm. Bà Lang Thị Lan - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ, Chủ tịch Hội Nông dân xã Nậm Cắn chia sẻ: “Công tác dân tộc ở vùng biên là một trong những nội dung quan trọng để cụ thể hóa tinh thần của Kết luận số 01/KL-ĐCT của Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam. Điều đó thể hiện rõ tại xã Nậm Cắn - xã biên giới có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh và đối ngoại, tiếp giáp với nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, chính quyền xã giữa hai bên đã tổ chức ký, kết nghĩa giữa bản Tiền Tiêu với bản Loọng Quạng - cụm bản Noọng Hét Tây - Lào và bản Huồi Pốc với bản Thăm Poọng - cụm bản Noọng Hét Tây - Lào.

Dù còn nhiều khó khăn, xã Nậm Cắn luôn phát huy tinh thần tương thân, tương ái, vun đắp tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào. Từ năm 2020 đến nay, địa phương đã tổ chức 6 đợt thăm, tặng quà cho lực lượng chức năng, các bản Loọng Quạng, Thăm Poọng và Hội Phụ nữ Cụm Noọng Hét Tây - Lào, trị giá hơn 65 triệu đồng. Năm 2025, khi Cụm bản Noọng Hét Tây chịu thiệt hại do bão, xã phối hợp Ủy ban MTTQ tỉnh hỗ trợ nhu yếu phẩm hơn 342 triệu đồng. Trạm Y tế xã cùng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Nậm Cắn tổ chức 3 đợt khám, cấp phát thuốc miễn phí cho nhân dân Lào. Những hoạt động này góp phần củng cố tình đoàn kết biên giới, chấm dứt xâm canh, di cư tự do, tranh chấp nương rẫy, đồng thời tạo nền tảng ổn định khu vực biên giới.

Không chỉ có địa bàn các xã nói trên mà công tác dân tộc gắn với an sinh xã hội và đối ngoại nhân dân đã được triển khai đồng bộ, thiết thực trên nhiều địa bàn vùng cao của tỉnh. Nhờ đó, đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số được nâng cao, khối đại đoàn kết toàn dân được củng cố, góp phần xây dựng vùng biên giới ổn định, phát triển và giàu bản sắc văn hóa.

Công tác dân tộc hướng tới sự phát triển

bền vững

Hiện nay, tỉnh Nghệ An có 47 dân tộc anh em cùng sinh sống, với hơn 491.200 người, chiếm gần 15% dân số toàn tỉnh. Đồng bào các dân tộc thiểu số cư trú tại 65 xã, phường, trải rộng trên diện tích hơn 13.700 km², chiếm 83% diện tích toàn tỉnh.

Những năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nổi bật, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể các cấp tích cực triển khai công tác dân tộc với nhiều giải pháp cụ thể, phù hợp tình hình mới, trong đó có Kết luận số 01/KL-ĐCT của Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

Qua 10 năm thực hiện Kết luận số 01, công tác dân tộc ở Nghệ An đã đạt được kết quả toàn diện, góp phần giữ vững khối đại đoàn kết toàn dân tộc; tổ chức hiệu quả nhiều cuộc vận động, phong trào thi đua gắn với đời sống đồng bào dân tộc thiểu số. Cùng với đó, Mặt trận các cấp tham gia hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân, xây dựng cơ chế, chính sách; phát huy vai trò người có uy tín; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ; triển khai giám sát và phản biện xã hội, đảm bảo chiều sâu trong hoạt động.

Công tác dân tộc được triển khai hiệu quả đã góp phần làm thay đổi tốt hơn bức tranh vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh. Theo đó, tỷ lệ giảm nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số, bình quân hàng năm đều có tỷ lệ giảm nghèo trên 3%; thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số đạt trên 38,4 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ lao động trong độ tuổi được đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu, điều kiện của người dân tộc thiểu số và đặc thù vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đạt trên 51,5%.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, công tác dân tộc còn một số hạn chế khi việc tuyên truyền chính sách chưa đồng đều, vai trò người uy tín chưa được phát huy tối đa, nhiều mô hình điển hình chưa được nhân rộng. Việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống cũng chưa thực sự hiệu quả. Kinh tế phát triển chậm, tỷ lệ hộ nghèo vẫn cao hơn mức bình quân của tỉnh. Nguyên nhân chủ yếu do trình độ dân trí còn hạn chế, sự phối hợp giữa các cấp, ngành chưa chặt chẽ, đội ngũ cán bộ dân tộc và cán bộ làm công tác dân tộc có lúc, có khi chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Để khắc phục những tồn tại, từng bước nâng cao hiệu quả công tác dân tộc, đồng chí Nguyễn Đình Hùng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An nhấn mạnh: "Mặt trận Tổ quốc các cấp tiếp tục quán triệt và thực hiện Kết luận số 01 gắn với các chương trình, kế hoạch của tỉnh. Đồng thời, phối hợp các cấp, ngành triển khai các phong trào thi đua, vận động toàn dân xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh; tổ chức giám sát, phản biện xã hội; bồi dưỡng, phát huy vai trò người uy tín và biểu dương những việc làm tốt. Công tác đối ngoại nhân dân cũng được đẩy mạnh, tranh thủ nguồn lực quốc tế để chăm lo và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Song song với đó, công tác kiện toàn tổ chức, nâng cao chất lượng cán bộ người dân tộc thiểu số và cán bộ làm công tác dân tộc được chú trọng, nhằm đảm bảo Mặt trận các cấp thực hiện tốt nhiệm vụ tham mưu, triển khai chính sách dân tộc một cách hiệu quả, bền vững.