Tên lửa LRASM: Trụ cột công nghệ trong chiến lược tác chiến hải quân của Mỹ

Tên lửa chống hạm tầm xa (LRASM) hiện là công cụ phản ánh ưu thế công nghệ và năng lực răn đe trên biển của quân đội Mỹ. Được phát triển từ một dự án nghiên cứu của Cơ quan Các dự án Nghiên cứu Quốc phòng Tiên tiến (DARPA), LRASM đã chuyển mình từ vũ khí thử nghiệm thành thành phần chủ lực trong biên chế hải quân và không quân hiện đại.

Kế thừa nền tảng và quá trình phát triển

Dự án LRASM được khởi động từ năm 2009 dưới sự điều phối của DARPA. Để tối ưu hóa chi phí và rút ngắn thời gian nghiên cứu, loại vũ khí này tận dụng nền tảng của tên lửa không đối đất AGM-158B JASSM-ER. Trong quá trình phát triển, LRASM đã vượt qua nhiều dấu mốc kỹ thuật quan trọng.

Năm 2013, tên lửa lần đầu được phóng thử thành công từ máy bay ném bom B-1B Lancer. Đến năm 2017, quân đội Mỹ thử nghiệm thành công khả năng tấn công theo nhóm, cho phép nhiều tên lửa tự phối hợp và phân công mục tiêu. LRASM chính thức đạt khả năng vận hành ban đầu trên B-1B vào tháng 12-2018 và tích hợp trên tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet một năm sau đó.

Thông số kỹ thuật và hỏa lực

Thay vì tập trung vào tốc độ siêu thanh, LRASM được thiết kế để xuyên thủng hệ thống phòng thủ đối phương thông qua khả năng tàng hình và tiếp cận bí mật. Vũ khí này sở hữu những thông số ấn tượng phục vụ tác chiến tầm xa:

• Tầm bắn: Biến thể tiêu chuẩn đạt trên 200 hải lý (khoảng 370km), trong khi các biến thể cải tiến có thể đạt tầm hoạt động lên tới 500 hải lý (hơn 900km).
• Đầu đạn: Trang bị đầu đạn xuyên phá nổ mạnh nặng khoảng 1.000 pound (454kg).
• Khả năng chọn mục tiêu: Hệ thống dẫn đường thông minh cho phép tên lửa ưu tiên tấn công các vị trí trọng yếu như kho đạn hoặc trung tâm chỉ huy để tối ưu hiệu quả tiêu diệt.

Hệ thống dẫn đường và khả năng sống sót

Điểm khác biệt lớn nhất của LRASM so với các dòng tên lửa cũ như Harpoon là hệ thống dẫn đường bán tự động, giảm thiểu sự phụ thuộc vào GPS. Tên lửa sử dụng tổ hợp cảm biến đa chế độ kết hợp thuật toán thông minh, cho phép hoạt động hiệu quả trong môi trường tác chiến điện tử cường độ cao.

Các cảm biến thụ động do BAE Systems phát triển kết hợp với quỹ đạo bay bám biển thấp giúp LRASM khó bị radar đối phương phát hiện. Cảm biến hồng ngoại hình ảnh (IIR) cho phép tên lửa nhận diện mục tiêu mà không cần phát xạ tín hiệu radar, hạn chế tối đa nguy cơ bị đánh chặn sớm.

Khả năng tác chiến đa nền tảng và thực chiến

Hiện nay, LRASM đã được tích hợp trên máy bay ném bom B-1B Lancer và tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet. Trong tương lai, vũ khí này sẽ tiếp tục được mở rộng sang các nền tảng như F-35B/C, P-8 Poseidon và F-15. Đáng chú ý, biến thể phóng từ tàu mặt nước thông qua hệ thống phóng thẳng đứng Mk41 cũng đang được triển khai, cùng các nghiên cứu về bệ phóng cơ động trên bộ.

Về khía cạnh thực chiến, một tài liệu của Lầu Năm Góc ngày 22-5-2025 đã gián tiếp xác nhận LRASM được sử dụng trong các hoạt động liên quan đến Israel. Giới phân tích nhận định tên lửa này có thể đã được triển khai để tấn công các mục tiêu giá trị cao của lực lượng Houthi tại Yemen, như các trạm radar ven biển hoặc kho vũ khí.

Nhằm chuẩn bị cho các kịch bản tác chiến quy mô lớn, Mỹ đã ký hợp đồng sản xuất các cảm biến thế hệ mới cho LRASM kéo dài đến năm 2030. Biến thể AGM-158C-3 hiện là trọng tâm phát triển với những nâng cấp về liên kết dữ liệu bảo mật và khả năng tác chiến mạng trung tâm.