Tên lửa RBS15: Hệ thống tấn công đa nhiệm và khả năng tác chiến điện tử vượt trội

Tên lửa RBS15 là hệ thống vũ khí hành trình chống hạm đa nhiệm được phát triển bởi liên doanh Saab (Thụy Điển) và Diehl Defence (Đức). Đây là một trong số ít các hệ thống tên lửa hiện đại có khả năng triển khai linh hoạt từ trên không, trên biển và đất liền, đồng thời duy trì hiệu suất tấn công chính xác cả mục tiêu tàu chiến lẫn các căn cứ kiên cố mặt đất.

Lịch sử phát triển và các cột mốc quan trọng

Dòng tên lửa RBS15 bắt đầu được nghiên cứu từ cuối những năm 1970 với mục tiêu ban đầu là trang bị cho các tàu tên lửa lớp Norrköping của Hải quân Thụy Điển. Sự ra đời của hệ thống này nhằm đáp ứng nhu cầu bảo vệ vùng biển có địa hình phức tạp như biển Baltic.

Đến năm 1982, phiên bản phóng từ trên không đầu tiên mang tên RBS15F chính thức ra mắt. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển mình của RBS15 từ một vũ khí thuần túy hải quân thành một hệ thống tác chiến đa nền tảng. Qua nhiều thập kỷ liên tục nâng cấp, hiện nay RBS15 đã được biên chế chính thức tại quân đội của 7 quốc gia, bao gồm Thụy Điển, Đức và Croatia.

Thông số kỹ thuật và đặc điểm thiết kế

RBS15 sở hữu cấu hình khí động học tối ưu cho việc bay ở tốc độ cận âm và thực hiện các động tác vận động phức tạp. Các thông số kỹ thuật cơ bản bao gồm:

• Chiều dài: 4,35m
• Đường kính thân: 0,5m
• Sải cánh: 1,4m
• Trọng lượng: Từ 650kg đến 660kg (tăng lên 810 - 820kg khi có động cơ tăng lực)
• Đầu đạn: 200kg, đủ sức công phá các tàu chiến cỡ lớn
• Tốc độ: Khoảng Mach 0,9

Điểm mạnh nhất trong thiết kế của RBS15 là khả năng bay bám sát mặt biển (sea-skimming) ở độ cao cực thấp, chỉ khoảng 5m so với đỉnh sóng. Hệ thống tự động điều chỉnh độ cao theo tình trạng biển, giúp tên lửa ẩn mình dưới đường chân trời của radar đối phương, từ đó tối ưu hóa khả năng xuyên phá các hệ thống phòng thủ tầm gần (CIWS).

Công nghệ dẫn đường và khả năng kháng nhiễu

Trong môi trường chiến tranh điện tử hiện đại, RBS15 duy trì lợi thế nhờ sự kết hợp giữa hệ thống dẫn đường quán tính (INS) và định vị vệ tinh (GPS). Ở các phiên bản mới nhất như RBS15 Gungnir, hệ thống GPS được tăng cường khả năng chống gây nhiễu cường độ cao.

Khi tiếp cận mục tiêu, tên lửa sử dụng đầu dò radar chủ động hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết. Đầu dò này có khả năng phân biệt mục tiêu thực trong các môi trường nhiễu động mạnh, chẳng hạn như giữa các đảo nhỏ hoặc trong điều kiện sương mù, khói dày. Các biện pháp chống nhiễu điện tử tiên tiến (ECCM) như thay đổi tần số linh hoạt giúp tên lửa không bị đánh lừa bởi mồi bẫy nhiệt hay các thiết bị gây nhiễu của đối phương.

Ngoài ra, RBS15 có thể được lập trình để bay qua nhiều điểm dẫn đường 3D, cho phép tên lửa tiếp cận mục tiêu từ những hướng bất ngờ hoặc bay vòng qua các khu vực có phòng không dày đặc. Khả năng đồng bộ hóa thời điểm va chạm cho phép nhiều tên lửa cùng đánh trúng một mục tiêu từ các hướng khác nhau, tạo ra đòn tấn công hiệp đồng áp đảo.

Giải pháp tác chiến đa nền tảng

Triết lý thiết kế của Saab và Diehl Defence tập trung vào tính linh hoạt tuyệt đối, cho phép RBS15 hoạt động trong ba môi trường chính:

Tác chiến trên không

Biến thể RBS15 Mk4 Air được tối ưu hóa cho các dòng tiêm kích như JAS 39 Gripen. Với tầm bắn xa, phi công có thể khai hỏa từ khoảng cách an toàn, nằm ngoài phạm vi phản công của các hệ thống phòng không đối phương.

Tác chiến trên biển

Phiên bản hải quân có thể lắp đặt trên nhiều loại tàu khác nhau, từ tàu tấn công nhanh đến tàu hộ vệ tên lửa. Do không yêu cầu cải tạo cấu trúc lớn, việc trang bị RBS15 giúp các quốc gia nâng cấp năng lực phòng thủ biển một cách nhanh chóng với chi phí tối ưu.

Phòng thủ bờ biển

Với lục quân, RBS15 được triển khai trên các bệ phóng cơ động đặt trên xe tải. Các đơn vị này có khả năng phân tán nhanh, ẩn nấp trong địa hình phức tạp và kết nối trực tiếp với mạng lưới radar trinh sát quốc gia. Chiến thuật này tạo ra vùng Chống tiếp cận/Ngăn chặn xâm nhập (A2/AD) hiệu quả, buộc hạm đội đối phương phải lùi xa bờ biển.

Nhìn chung, với lịch sử thực chiến và quá trình nâng cấp không ngừng, RBS15 vẫn duy trì vị thế là một trong những hệ thống tên lửa hành trình đáng tin cậy nhất thế giới, đáp ứng tốt các yêu cầu khắt khe của chiến tranh hiện đại.