TF Scorpion Strike: Mỹ lập phi đội UAV LUCAS ở Trung Đông

Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) công bố thành lập Lực lượng Đặc nhiệm Scorpion Strike (TFSS), đơn vị đầu tiên chuyên vận hành UAV cảm tử tại Trung Đông. Đơn vị sử dụng hệ thống LUCAS, phát triển dựa trên công nghệ đảo ngược từ UAV Shahed-136 mà Mỹ thu giữ. Động thái này cho thấy sự điều chỉnh tư duy tác chiến của Washington theo hướng ưu tiên tốc độ, số lượng và chi phí, thay vì chỉ dựa vào khí tài đắt tiền.

Đại tá Tim Hawkins, người phát ngôn CENTCOM, nhấn mạnh: “Chi phí thấp không đồng nghĩa với năng lực thấp; LUCAS có thể đem lại phương án tác chiến linh hoạt hơn, phù hợp với nhịp độ chiến trường hiện nay”. Theo CENTCOM, ngày 23-11-2025, máy bay không người lái thuộc hệ thống LUCAS được bố trí trên đường băng tại một căn cứ không được tiết lộ trong khu vực hoạt động của CENTCOM.

Thông số kỹ thuật và chi phí

CENTCOM cho biết LUCAS có các đặc điểm sau:

• Tầm bay: hơn 800 km.
• Điều hướng: tự động.
• Triển khai: từ nhiều cơ chế phóng khác nhau, phù hợp bệ phóng dã chiến và phương tiện cơ động mặt đất.
• Giá thành: khoảng 35.000 USD/chiếc; rẻ hơn hàng trăm lần so với UAV MQ-9 Reaper trị giá hàng chục triệu USD.

Chiến thuật: bầy đàn và đối xứng hóa chi phí

LUCAS được đánh giá phù hợp chiến thuật bão hòa và tập kích bầy đàn, xu hướng đang định hình tại Ukraine và Trung Đông. Với mức giá thấp, hệ thống này cho phép tạo mật độ hỏa lực lớn, buộc đối phương phân tán cảm biến và hỏa lực phòng không, qua đó bào mòn năng lực phòng thủ theo thời gian.

Việc Mỹ sử dụng UAV cảm tử giá rẻ được giới phân tích xem là chuyển đổi tư duy: thay vì dùng vũ khí đắt đỏ để đánh chặn phương tiện rẻ tiền, Washington đối xứng hóa cách đánh, giảm bất lợi về chi phí trên chiến trường nhịp độ cao.

Bối cảnh hoạt động

Hai năm qua, Iran và các lực lượng ủy nhiệm như Hezbollah, Houthi, Kataib Hezbollah... nhiều lần tập kích UAV vào các căn cứ Mỹ tại Iraq, Syria, Jordan và khu vực biển Trung Đông. Vụ tấn công bằng UAV vào tiền đồn Tháp 22 ở Jordan gần hai năm trước khiến 3 binh sĩ Mỹ thiệt mạng được coi là lời cảnh báo. Theo CNN, riêng năm 2024, Mỹ đã phải đánh chặn hơn 70 UAV và nhiều tên lửa đạn đạo trong các đợt tấn công quy mô lớn do Iran tiến hành nhằm vào Israel. Lực lượng Houthi đồng thời gây sức ép liên tục lên tuyến vận tải biển qua Biển Đỏ.

Trong bối cảnh đó, việc triển khai TFSS giúp Mỹ có thêm lựa chọn tấn công chính xác vào bệ phóng, kho vũ khí hoặc lực lượng chuẩn bị tập kích mà không cần điều động khí tài chiến lược hoặc lực lượng đặc nhiệm.

Tổ chức - công nghiệp: từ Shahed-136 đến LUCAS

LUCAS được phát triển bằng công nghệ đảo ngược từ UAV Shahed-136 mà Mỹ thu giữ. Tháng 7-2024, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth công bố sáng kiến “Drone Dominance” với mục tiêu trong hai năm, mọi đơn vị lục quân Mỹ đều được trang bị UAV tấn công giá rẻ. LUCAS là sản phẩm tiên phong dưới khuôn khổ này, với sự tham gia của nhiều công ty công nghiệp quốc phòng Mỹ trong quá trình đảo ngược và tái tạo thiết kế.

Theo bà Caitlin Lee, Giám đốc chính sách công nghệ tại RAND Corporation, sự phổ biến của linh kiện thương mại đang khiến chế tạo UAV giá rẻ dễ dàng hơn; Mỹ buộc phải thích ứng để không tụt hậu trước làn sóng tác chiến mới.

Đánh giá tác động

Việc Mỹ lập phi đội UAV cảm tử LUCAS tại Trung Đông cho thấy Washington đang điều chỉnh chiến lược theo hướng “chi phí thấp - hiệu quả cao”. Động thái này gửi thông điệp răn đe tới Iran và các lực lượng thân Tehran rằng Mỹ không chỉ phòng thủ mà sẵn sàng đáp trả bằng phương thức tương tự.

Cùng với khả năng phóng từ nhiều nền tảng và triển khai nhanh, LUCAS phù hợp yêu cầu duy trì hiện diện quân sự mà không gia tăng ngân sách lớn, trong bối cảnh Mỹ phân tán nguồn lực giữa châu Âu và Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Sự phổ biến của UAV giá rẻ có thể khiến cạnh tranh trong khu vực diễn biến nhanh hơn và khó kiểm soát hơn.