Thách thức dập tắt đám cháy xe điện: Tại sao cần lượng nước gấp 40 lần xe xăng?

Việc dập tắt đám cháy xe điện (EV) phức tạp và tốn kém tài nguyên hơn nhiều so với xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở hiện tượng quá nhiệt (thermal runaway), khi các tế bào pin lithium-ion gặp trục trặc, giải phóng khí độc và tạo ra chuỗi phản ứng hóa học tự duy trì nhiệt độ cực cao.

Cơ chế gây cháy phức tạp của pin lithium-ion

Ngay cả khi không còn ngọn lửa hở, các tế bào pin bên trong bộ pin lớn vẫn có thể tiếp tục tích nhiệt. Phản ứng hóa học này không chỉ kéo dài thời gian cháy mà còn khiến phương tiện có nguy cơ bùng phát lửa trở lại nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày sau khi đã được dập tắt do năng lượng dư thừa còn sót lại.

Đáng chú ý, nhiệt độ đám cháy pin xe điện có thể lên tới 1.200 độ C. Để đối phó, lính cứu hỏa thường phải sử dụng một lượng nước khổng lồ để làm mát trực tiếp bộ phận này.

Con số gây sốc về lượng nước tiêu thụ

Theo Hiệp hội Cứu hỏa và Cứu hộ Quốc tế (CTIF), một vụ cháy xe Tesla tại Mỹ từng tiêu tốn khoảng 90.000 lít nước để dập tắt hoàn toàn. Lực lượng chức năng đã phải phun nước với tốc độ 2.200 lít/phút trong suốt hơn 40 phút. Con số này cao gấp khoảng 40 lần so với lượng nước cần thiết để khống chế một đám cháy xe xăng thông thường.

Đơn vị cứu hộ EV FireSafe ước tính lượng nước tối thiểu để làm mát hoặc nhấn chìm bộ pin trong chất lỏng thường vượt quá 10.000 lít. Tuy nhiên, việc tiếp cận bộ pin rất khó khăn do chúng thường được đặt dưới sàn xe, bao bọc trong hộp kín chống nước và chống va đập.

Những kỹ thuật cứu hộ mới đang được thử nghiệm

Bên cạnh việc sử dụng nước, chăn chống cháy đôi khi được sử dụng để ngăn oxy. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo phương pháp này có thể gây tích tụ khí độc, dẫn đến nguy cơ nổ khi oxy tiếp xúc trở lại với khối khí nóng. Tổ chức EV FireSafe khuyến cáo lính cứu hỏa nên thận trọng với công cụ này vì chúng nặng và khó thao tác trong điều kiện khẩn cấp.

Các thí nghiệm của Hiệp hội Phòng cháy chữa cháy Quốc gia (NFPA) Mỹ năm 2025 chỉ ra rằng việc nâng xe hoặc nghiêng xe sang một bên sẽ giúp vòi phun tiếp cận khoang chứa pin hiệu quả hơn. Trong một thử nghiệm, việc lật nghiêng xe giúp lính cứu hỏa dập tắt đám cháy trong 24 phút với khoảng 14.500 lít nước, giảm đáng kể so với phương pháp phun truyền thống.

Tỷ lệ cháy xe điện thấp hơn xe xăng

Dù các vụ cháy xe điện thường thu hút sự chú ý lớn của truyền thông do tính chất phức tạp, nhưng số liệu thực tế cho thấy loại phương tiện này ít xảy ra hỏa hoạn hơn xe xăng. Báo cáo năm 2023 từ Thụy Điển ghi nhận trung bình chỉ có 20 vụ cháy mỗi năm trên tổng số 611.000 xe điện đang lưu thông. Trong khi đó, xe chạy xăng ghi nhận tới 3.400 vụ cháy trên tổng số 4,4 triệu xe trong cùng kỳ.