Thần tượng hoá tình yêu tội phạm: Lãng mạn sai chỗ, bi kịch cả đời

Những ngày gần đây, chuyện N.T.H.Vân - một phụ nữ Việt bị cáo buộc hỗ trợ 6 phạm nhân bỏ trốn tại tòa án tỉnh Svay Rieng (Campuchia) lan nhanh trên mạng xã hội. Đoạn video ghi lại cảnh người phụ nữ giấu súng, tiến lại gần chồng - 1 trong 6 phạm nhân - rồi đưa súng để cả nhóm uy hiếp cảnh sát và tháo chạy, khiến nhiều người sốc.

Nhưng phản ứng gây chú ý hơn lại nằm ở phần bình luận. Những câu tung hô kiểu “liều mạng vì tình”, “bản lĩnh phụ nữ”, “idol của tôi”, “Đông Nam Á đệ nhất thâm tình”… xuất hiện dày đặc, như thể hành vi phạm pháp ấy là một thứ đáng để tôn vinh trong tình yêu. Thậm chí, trên các sàn thương mại điện tử còn có những cửa hàng sản xuất móc khoá/ dây chuyền hình trái tim in ảnh “nữ hiệp”, bán rất chạy.

Câu chuyện này gợi lại một hình ảnh khác từng gây nhiều ý kiến đa chiều, đó là nụ hôn bên vành móng ngựa của Ngọc Miu dành cho trùm ma tuý Văn Kính Dương trước khi phiên tòa phán quyết. Thời điểm đó, trên mạng xã hội, không ít người bình luận tỏ ra ngưỡng mộ tình yêu của “hot girl” dành cho “người đàn ông của đời mình”; rồi thì “anh sai với cả thế giới nhưng với em thì không”, “thuỷ chung đến giờ phút cuối cùng”, “tình yêu không có chỗ cho lý lẽ”…

Đời này, chẳng ai dám vỗ ngực bàn về tình yêu, bởi đó là phạm trù vừa đơn giản vừa phức tạp, vừa nông cạn vừa sâu sắc, lại tiềm ẩn quá nhiều khác biệt, biến số và ngoại lệ. Nhưng có một điểm chung ta nhìn thấy ở hai câu chuyện này và những câu chuyện tương tự trong đời thực quanh ta, đó là bản năng phái nữ dường như thường bị thu hút bởi những điều khác thường, dị biệt. Cảm giác được kéo ra khỏi vùng an toàn, được cuốn vào một câu chuyện khác lạ hơn đời sống phẳng lặng hằng ngày, khiến nhiều cô gái trẻ nhầm tưởng đó là tình yêu mạnh mẽ.

Một mối tình yên bình đôi khi không kích thích bằng một mối tình đầy biến động. Một người đàn ông bất cần, nổi loạn, hay mang trong mình chút bất trắc có thể tạo ra ảo giác về sức hấp dẫn. Ngày xưa, chuyện những cô gái ngoan chạy theo gã trai tồi không phải hiếm. Ngày nay, mạng xã hội, phim ảnh, văn chương… khuếch đại cảm giác ấy thành trào lưu bad boy, tra nam, yêu kẻ bất cần... Ở đó, hình tượng người đàn ông nổi loạn được phủ thêm màu sắc lãng mạn.

Nhưng trong đời thực, sự lãng mạn vờ vịt ấy luôn phải đánh đổi bằng nước mắt của người ở lại. Đằng sau những mối tình tưởng như khắc cốt ghi tâm, là những người cha, người mẹ khóc cạn nước mắt vì con, là những đứa trẻ nheo nhóc hoảng sợ vì chứng kiến cha mẹ đứng sau vành móng ngựa, là tiếng xấu để đời cho người thân, là bao gia đình tan nát vì tội lỗi của những gã đàn ông tồi và lựa chọn sai lầm của đời người con gái gây nên…

Những cái giá quá đắt ấy có thể không có trong phim ảnh, trong những đoạn video được cố tình cắt ghép và phủ nhạc lãng mạn, nên khiến một bộ phận người trẻ, đặc biệt là nữ giới, ảo tưởng và nhầm lẫn, lệch lạc về tình yêu và hôn nhân.

Thế nên, nhà nào có con đang ở tuổi chấp chới thì phải nhớ, chuyện dạy bảo về tình yêu không thể phó mặc cho trường đời, cần phải hết sức nói cho con hiểu về tình yêu đúng đắn, rằng yêu không phải là chấp nhận mọi thứ, không có nghĩa là mù quáng, không phải yêu là bỏ qua lý trí.

Chúng ta cần dạy cho con trẻ cách yêu mà vẫn giữ phẩm giá, giữ trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội. Tình yêu, nếu khiến con cúi mặt trước gia đình, run rẩy trước pháp luật hoặc đánh mất luân lý làm người, thì đó không phải là thứ tình cảm đáng níu giữ.

Cũng đã đến lúc cần có những chế tài nghiêm minh hơn đối với việc sáng tạo, lan truyền những câu chuyện, hình tượng xấu độc trên các loại hình, ấn phẩm văn hoá. Người sáng tạo nội dung không nên phóng đại sự lãng mạn, cũng đừng đứng ở góc nhìn tẩy sạch tội lỗi của nhân vật để đổi lấy một câu chuyện cảm động, hút người đọc, mà phải cân bằng giữa cảm xúc và trách nhiệm với cộng đồng.

Vụ việc ở Svay Rieng và nụ hôn bên vành móng ngựa của Ngọc Miu, cũng như “làn sóng” thần tượng hoá tình yêu tội phạm như một tiếng chuông cảnh báo để nhìn lại cách một bộ phận người trẻ ngày nay hiểu về tình yêu. Tình yêu đẹp khi nó không bắt người khác phải trả giá bằng tự do, bằng luật pháp, bằng tương lai con trẻ. Khi chúng ta nhắc đến tình yêu bất chấp, hãy tự hỏi mình: bất chấp để làm gì, và ai là người phải chịu hậu quả? Nếu câu trả lời là tổn thương cho gia đình, cho con cái, cho xã hội, thì đó không phải tình yêu đáng ngợi ca.