Tháng 11 và trường mới, niềm vui mới...
Năm học 2026 - 2027 đánh dấu một thay đổi lớn trong mạng lưới trường học ở Nghệ An khi số cơ sở giáo dục công lập giảm 644 đơn vị sau sắp xếp, tương đương 44,35%. Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11) năm nay vì thế cũng mang dấu ấn đặc biệt: Nhiều trường lần đầu đón ngày lễ trong mô hình tổ chức mới, với những thay đổi về tên gọi, quy mô và đội ngũ cán bộ, giáo viên.
Hạnh phúc khi trở lại bục giảng
Hơn 2 tháng trước, khi nhận quyết định chuyển công tác từ Phó Hiệu trưởng Trường THCS Lục Dạ sang làm giáo viên tiếng Anh tại Trường THCS và THPT Mường Quạ (xã Môn Sơn), cô Nguyễn Mai Thùy không tránh khỏi chút hụt hẫng. Bởi trước đó, cô vẫn đang trong quá trình phấn đấu, định hướng phát triển ở công tác quản lý. Tuy nhiên, cảm giác ấy không kéo dài lâu.
Sau gần 20 năm đứng trên bục giảng, gắn bó với các trường vùng sâu, vùng xa cô cũng nhận ra trở lại với công việc chuyên môn là trở về với niềm đam mê đã theo mình suốt những năm tháng làm nghề.
Nói thêm về điều này, cô tâm sự: “Thực ra lúc đầu tôi cũng có một chút hụt hẫng bởi mình đang định hướng phấn đấu trong công tác quản lý. Nhưng tôi nghĩ đây là chủ trương chung. Hơn nữa, giảng dạy vẫn là nghề, là đam mê chuyên môn của mình. Đến thời điểm này, tôi đã cảm thấy rất bình thường và sẵn sàng cho sự phát triển của môn tiếng Anh ở vùng khó”, cô Mai Thùy chia sẻ.

Trở lại với vai trò giáo viên đứng lớp, cô Mai Thùy nhanh chóng bắt nhịp với công việc mới. Trong điều kiện nhà trường còn thiếu giáo viên, cô đảm nhận 21 tiết dạy mỗi tuần, đồng thời, trực tiếp tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi môn tiếng Anh.
Công việc này không xa lạ với cô, bởi trong thời gian công tác tại Trường THCS Lục Dạ và trước đó là Trường PTDT nội trú THCS Con Cuông, cô đã có nhiều năm gắn bó với chuyên môn và bồi dưỡng học sinh. Ở mùa giải trước, nhiều học sinh do cô trực tiếp hướng dẫn đã đạt giải Nhất, giải Nhì cấp huyện.
Trường THCS và THPT Mường Quạ là 1 trong 12 trường THPT trên địa bàn tỉnh thực hiện sáp nhập với trường THCS. Đặc biệt, đây là trường duy nhất đồng thời sáp nhập với 2 trường THCS là Môn Sơn và Lục Dạ. Sau sáp nhập, nhà trường có 3 cơ sở cùng hoạt động. Khoảng cách địa lý giữa các điểm trường khá xa, trong khi việc ổn định học sinh, sắp xếp đội ngũ và tổ chức dạy học ở mô hình liên cấp đặt ra nhiều yêu cầu mới.
Cùng với việc điều chỉnh quy mô, tổ chức hoạt động tại các cơ sở, nhà trường phải thực hiện sắp xếp lại đội ngũ từ cán bộ quản lý đến giáo viên. Nhiều giáo viên ở các trường THCS trước đây được điều chuyển về giảng dạy tại trường liên cấp; một số cán bộ quản lý cũng đảm nhận những vị trí công tác mới, phù hợp với yêu cầu tổ chức bộ máy. Trong đó, có trường hợp cán bộ quản lý được phân công phụ trách phân hiệu THCS, có người chuyển từ vị trí quản lý sang giảng dạy như cô giáo Mai Thùy.

Không chỉ có sự thay đổi ở từng vị trí công tác, việc tổ chức hoạt động chung của nhà trường cũng đang đặt ra những yêu cầu mới. Thầy Hoàng Như Lâm - Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Mường Quạ cho biết, với lực lượng giáo viên hiện nay còn khá mỏng, việc bố trí thời khóa biểu cho cả 3 cơ sở gặp nhiều khó khăn. Để khắc phục tình trạng này, nhà trường đã đề xuất và được Sở Giáo dục và Đào tạo đồng ý chủ trương chuyển toàn bộ học sinh ở 2 phân hiệu về học tại điểm trường chính.
Bên cạnh đó, nhà trường cũng chú trọng công tác tư tưởng, động viên cán bộ, giáo viên, nhân viên thích ứng với sự thay đổi về vị trí việc làm, môi trường công tác và nhiệm vụ chuyên môn, bảo đảm hoạt động dạy học được duy trì ổn định.
Sinh năm 1970, trong đợt sắp xếp trường, lớp đầu năm học này, cô giáo Lê Thị Bắc - nguyên Hiệu trưởng Trường Tiểu học Cửa Nam (phường Thành Vinh) đã tự nguyện xin thôi làm công tác quản lý, trở lại với bảng đen, phấn trắng ở Trường Tiểu học Thành Vinh 3. Sau 3 tháng nhận nhiệm vụ mới, cô vừa trực tiếp giảng dạy học sinh lớp 3, vừa đảm nhận công tác tư vấn tâm lý học đường và một số công việc giáo vụ. Những nhiệm vụ khá khác biệt so với công việc quản lý trước đây, nhưng cô Bắc đón nhận bằng tâm thế thoải mái, vui vẻ. Bởi với cô, được tiếp tục gắn bó với ngôi trường thân yêu, được đứng lớp và đồng hành cùng học trò vẫn là niềm hạnh phúc.
Tôi bắt đầu làm công tác quản lý từ năm 2012, đến nay đã hơn 14 năm. Khi trở lại làm giáo viên, công việc có nhiều điều khác trước, từ việc trực tiếp soạn giảng, lên lớp đến những nhiệm vụ chuyên môn khác. Nhưng tôi không cảm thấy áp lực, ngược lại còn thấy vui vì được trở về với công việc mà mình từng gắn bó. Mỗi ngày được gặp học trò, được truyền đạt kiến thức và nhìn thấy các em tiến bộ là một niềm vui.
Cô Lê Thị Bắc - Trường Tiểu học Thành Vinh 3
Thích ứng trong hoàn cảnh mới
Từ năm học 2026 - 2027, thực hiện chủ trương sắp xếp lại trường lớp, tổng số cơ sở giáo dục, đào tạo công lập trên địa bàn Nghệ An giảm từ 1.452 xuống còn 808 cơ sở (giảm 644 cơ sở). Các trường được sáp nhập, tổ chức lại theo hướng tăng quy mô, hình thành mô hình trường 1 cấp học hoặc trường phổ thông nhiều cấp học, với trường chính, phân hiệu và các điểm trường.

Tuy nhiên, quá trình vận hành sau sắp xếp cũng đặt ra không ít khó khăn, Nhiều trường có quy mô lớn, số lớp đông, nhiều phân hiệu và điểm trường, làm tăng áp lực quản lý, điều hành, bố trí nhân sự và tổ chức các hoạt động giáo dục.
Toàn tỉnh hiện có 191 trường mầm non và 319 trường phổ thông có từ 2 phân hiệu trở lên. Quy mô một số trường khá lớn, lên tới 41 lớp đối với bậc mầm non, 62 lớp ở tiểu học, 94 lớp ở mô hình trường TH&THCS và 66 lớp ở bậc THPT.
Thực tế này thể hiện khá rõ tại Trường Tiểu học Con Cuông (xã Con Cuông). Sau sắp xếp, trường có 1 điểm trường chính, 1 phân hiệu và 2 điểm trường lẻ. Trong đó, riêng điểm trường lẻ Trung Chính có quy mô tương đương một trường tiểu học với 11 lớp, gần 300 học sinh nhưng không có cán bộ quản lý trực tiếp. Đội ngũ nhân viên y tế và giáo viên các môn đặc thù như Âm nhạc, Mỹ thuật, tiếng Anh phải thường xuyên di chuyển giữa các điểm trường để bảo đảm hoạt động dạy học.
Với đặc thù địa bàn miền núi, khoảng cách giữa các điểm trường khá xa, giao thông đi lại còn khó khăn nên việc tổ chức, điều hành và bố trí nhân sự sau sáp nhập đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng.
Nhà trường phải căn cứ vào quy mô học sinh, số lớp và điều kiện thực tế của từng điểm trường để phân công giáo viên hợp lý, vừa bảo đảm đủ giáo viên đứng lớp, vừa duy trì các hoạt động giáo dục. Lịch dạy của giáo viên dạy các môn đặc thù cũng phải được bố trí khoa học, hạn chế việc di chuyển nhiều lần nhưng vẫn bảo đảm chương trình và thời khóa biểu chung.
Cô giáo Nguyễn Thị Kim Oanh - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Con Cuông, xã Con Cuông
Theo ông Nguyễn Văn Khoa - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, trong điều kiện vừa thực hiện sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục với quy mô lớn, vừa triển khai năm học 2026-2027 theo mô hình quản lý mới, ngành Giáo dục và Đào tạo Nghệ An đã chủ động triển khai các nhiệm vụ, cơ bản bảo đảm hoạt động giáo dục ổn định, liên tục, quyền học tập của học sinh được bảo đảm. Các cơ sở giáo dục cũng từng bước xây dựng kế hoạch chung, điều phối giáo viên, học liệu, thiết bị giữa trường chính và các phân hiệu, thống nhất hoạt động chuyên môn để nâng cao hiệu quả quản trị sau sắp xếp.

Trước những khó khăn, bất cập phát sinh, thời gian tới, ngành sẽ tiếp tục rà soát, đánh giá hiệu quả hoạt động của các cơ sở giáo dục; điều tiết, bố trí lại đội ngũ, tham mưu tuyển dụng, hợp đồng giáo viên theo nhu cầu thực tế.
Cùng với đó là bảo đảm cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày, duy trì sĩ số, nhất là ở vùng miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và biên giới; phối hợp với các sở, ngành, địa phương tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách và điều kiện dạy học.
Mục tiêu là để việc sắp xếp mạng lưới trường, lớp không chỉ dừng lại ở tinh gọn đầu mối mà thực sự tạo chuyển biến về hiệu quả quản trị và chất lượng giáo dục, bảo đảm quyền học tập của học sinh trên toàn tỉnh.


