Thế giới phản ứng ra sao trước thông tin về thoả thuận Mỹ-Iran?

Trong một tuyên bố được người phát ngôn Stephane Dujarric đưa ra hôm 14/6 (giờ địa phương), Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã hoan nghênh thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran. Ông gọi cam kết ngừng bắn vĩnh viễn và việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz là một "bước tiến then chốt" hướng tới giải quyết dứt điểm cuộc chiến tại Trung Đông.

"Tổng thư ký hy vọng các bên sẽ tận dụng động lực mới này và nhân đôi nỗ lực để đạt được giải pháp cuối cùng cho cuộc xung đột", bản tuyên bố nhấn mạnh.

Những tín hiệu lạc quan từ bàn đàm phán đã lập tức "cởi trói" cho thị trường năng lượng toàn cầu. Trong phiên giao dịch sáng 15/6 tại Tokyo, giá dầu đã lao dốc mạnh hơn 4%. Cụ thể, giá dầu thô ngọt nhẹ Tây Texas (WTI) giảm 4,39%, xuống mức 81,15 USD/thùng sau khi phía Pakistan xác nhận Mỹ và Iran đã nhất trí chấm dứt các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận.

Từ phía bên kia bờ Đại Tây Dương, các đồng minh châu Âu của Mỹ cũng có những động thái hưởng ứng mạnh mẽ. Trong một tuyên bố chung, nhóm 4 nước gồm Anh, Pháp, Đức và Italy hoan nghênh thỏa thuận, đồng thời để ngỏ khả năng dỡ bỏ sức ép kinh tế đối với Tehran.

"Chúng tôi sẵn sàng dỡ bỏ các lệnh trừng phạt liên quan để đáp lại những bước đi rõ ràng, có thể kiểm chứng của Iran đối với chương trình hạt nhân của họ", tuyên bố chung nêu rõ.

Các cường quốc châu Âu cũng cam kết hợp tác chặt chẽ với Mỹ, Iran và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) để đạt được một giải pháp ngoại giao dài hạn, với nguyên tắc cốt lõi là "Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân".

Vấn đề Trung Đông cũng nhanh chóng trở thành trọng tâm tại Hội nghị Thượng đỉnh G7. Đăng tải trên mạng xã hội Instagram, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết các nhà lãnh đạo G7 sẽ dành ngày làm việc 15/6 để thảo luận về các hệ lụy của thỏa thuận này. Trọng tâm sẽ là kế hoạch mở cửa lâu dài eo biển Hormuz, các biện pháp hỗ trợ Lebanon, và việc chốt lại một hiệp ước về các hoạt động hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Iran.

Mặc dù đã đạt được sự đồng thuận về nguyên tắc, cả Washington và Tehran đều đang nỗ lực đưa ra những thông điệp nhằm khẳng định vị thế của mình sau cuộc chiến.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định "Thỏa thuận Vĩ đại này sẽ mang lại Hòa bình và An ninh cho toàn bộ khu vực". Tuy nhiên, ông chủ Nhà Trắng cũng làm rõ thêm rằng tuyến đường thủy chiến lược Hormuz sẽ chỉ được mở cửa sau khi thỏa thuận chính thức được ký kết vào ngày 19/6 tới - một động thái được giới quan sát cho là có phần điều chỉnh so với tuyên bố "mở cửa ngay lập tức" mà ông đưa ra trước đó vài giờ.

Về phía Iran, Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi đã xuất hiện trên truyền hình vào rạng sáng 15/6 để tuyên bố về vị thế của nước này. Ông nhấn mạnh Cộng hòa Hồi giáo Iran đã "giành được những chiến thắng vĩ đại", đồng thời khẳng định đối phương "đã thất bại trong mọi mục tiêu" khi châm ngòi cho cuộc xung đột.