Theo dấu cá linh: Hành trình từ Biển Hồ về miền Tây sông nước

Từ Biển Hồ về châu thổ Cửu Long

Bắt nguồn từ vùng nước mênh mông của Biển Hồ (Tonlé Sap), cá linh theo dòng phù sa xuôi về Đồng bằng sông Cửu Long mỗi khi con nước tháng 7 Âm lịch tràn bờ. Hành trình này không chỉ mang lại nguồn lợi thủy sản dồi dào mà còn định hình nên một nền văn hóa sông nước đặc sắc, được khắc họa chân thực trong phim ký sự "Theo dấu cá linh" của VTV Cần Thơ.

Cuộc sống của bao thế hệ người dân gắn liền với con cá linh, từ cách đánh bắt đặc trưng như đẩy dồn, dỡ chà, đến kỹ nghệ ủ mắm độc đáo. Những phiên chợ cá nổi trên sông, những món ăn dân dã như lẩu mắm cá linh hay cá linh kho bông điên điển đã trở thành một phần không thể tách rời của bản sắc miền Tây.

Ghi lại mạch sống từ những chuyến đi gian nan

Để thực hiện bộ phim ký sự, ê-kíp VTV Cần Thơ đã xác định đây là một hành trình văn hóa đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Chuyến tác nghiệp tại Campuchia đối mặt với không ít thử thách, từ khí hậu khắc nghiệt, địa bàn xa lạ đến rào cản ngôn ngữ.

BTV Khôi Nguyên chia sẻ: "Lần đầu tiên tác nghiệp tại đây và đề tài cũng khá là đặc biệt, nhưng chúng tôi tin rằng có thể vượt qua những thử thách đó để mang lại những điều hấp dẫn, ấn tượng đến cho khán giả".

Đoàn phim đã phải đối mặt với cái nắng như thiêu đốt và những cơn mưa bất chợt có thể làm hỏng thiết bị. Thời điểm tác nghiệp lại rơi vào giai đoạn Campuchia vừa kết thúc mùa "cấm đánh bắt", khiến việc tìm kiếm ngư dân đang hoạt động trở nên khó khăn. Nhờ sự hỗ trợ của Cơ quan thường trú VTV tại Campuchia và Hội Khmer Việt Nam tại tỉnh Kampong Chhnang, những thước phim chân thực về cuộc sống làng chài mới được ghi lại.

Câu chuyện về biến đổi khí hậu và nỗ lực thích ứng

Vượt lên trên câu chuyện về ẩm thực, "Theo dấu cá linh" còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về biến đổi khí hậu, hạn mặn và những tác động đến an ninh nguồn nước, sinh kế của người dân Đồng bằng sông Cửu Long. Sản lượng cá linh tự nhiên đã sụt giảm đáng kể trong những năm gần đây.

Tuy nhiên, người miền Tây vẫn nỗ lực để không làm mất đi loài cá biểu tượng này. Dù sản lượng vơi đi, cá linh chưa bao giờ lỗi hẹn với mùa nước nổi. Hiện nay, người dân đã tìm ra cách nuôi cá linh thương phẩm, tương tự như việc trồng thành công bông điên điển quanh năm, cho thấy khả năng thích ứng linh hoạt trước những đổi thay của tự nhiên.

Bộ phim ký sự gồm 7 tập, không chỉ gợi lại ký ức về tập quán sinh hoạt sông nước mà còn phản ánh hành trình mới của "linh ngư" trong bối cảnh hiện đại. Đây là minh chứng cho tinh thần bền bỉ của những người làm truyền hình và tình yêu họ dành cho quê hương miền Tây Nam Bộ.