Thị trường công nghệ chống drone bùng nổ trước áp lực an ninh hạ tầng

Các vụ xâm nhập của máy bay không người lái (drone) gây gián đoạn hoạt động tại các sân bay châu Âu và tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng ở Trung Đông đang tạo động lực mạnh mẽ cho thị trường công nghệ chống drone (C-UAS). Hệ thống phòng thủ hiện đại bao gồm radar, thiết bị gây nhiễu và các giải pháp tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành ưu tiên hàng đầu để bảo vệ các cơ sở dân sự trọng yếu.

Sự chuyển dịch từ đe dọa dân sự sang an ninh quốc gia

Mối lo ngại về drone trong ngành hàng không không phải là mới, điển hình là sự cố tại sân bay Gatwick ở London trước năm 2020. Tuy nhiên, bối cảnh xung đột tại Ukraine và Trung Đông đã làm thay đổi hoàn toàn nhận thức về rủi ro. Drone giờ đây không chỉ là vật cản hàng không mà còn là phương tiện tấn công chính xác vào các mỏ dầu và trung tâm dữ liệu.

Để đối phó, các tập đoàn công nghệ quân sự và dân sự đang đẩy mạnh phát triển các giải pháp chuyên biệt. Công ty Dedrone (Mỹ) đã giới thiệu thiết bị cầm tay có hình dáng giống súng, sử dụng sóng vô tuyến để gây nhiễu và buộc drone phải hạ cánh hoặc quay đầu. Hệ thống này kết hợp mạng lưới cảm biến và phần mềm AI để nhận diện sớm các mục tiêu không xác định trong khu vực cấm.

Công nghệ đa lớp và sự tham gia của các đại gia quân sự

Bên cạnh các thiết bị cầm tay, các giải pháp tác chiến trên không cũng đang được hình thành. Boeing đã giới thiệu mô hình drone tự động đóng vai trò "đồng đội" cho tiêm kích, có khả năng mang theo thiết bị gây nhiễu hoặc vũ khí chuyên dụng trong phần mũi có thể thay đổi linh hoạt theo nhiệm vụ.

Tại châu Âu, Avinor – đơn vị vận hành 43 sân bay tại Na Uy – đã triển khai hệ thống phát hiện drone diện rộng nhằm giảm thiểu tình trạng chậm chuyến do drone dân sự xâm nhập. Theo ông Siete Hamminga, Giám đốc RobinRadar (Hà Lan), nhu cầu từ các đơn vị quản lý hạ tầng dân sự như cảng biển và mỏ dầu đang tăng vọt, đòi hỏi các hệ thống radar có độ nhạy cao, vốn được phát triển từ công nghệ theo dõi đường bay của chim.

Phân tích thị trường và dự báo tăng trưởng

Thị trường công nghệ chống drone toàn cầu đang chứng kiến tốc độ tăng trưởng ấn tượng, khoảng 20% mỗi năm. Các số liệu phân tích cho thấy quy mô đầu tư đang dịch chuyển mạnh mẽ từ quân sự thuần túy sang bảo vệ hạ tầng kinh tế.

Ông Eben Frankenberg, CEO hãng radar Echodyne, xác nhận nhu cầu đối với các hệ thống radar quét mảng pha điện tử đã tăng hơn 100% trong năm qua, buộc công ty phải đầu tư thêm nhà máy mới để đáp ứng đơn hàng từ cả chính phủ và khối tư nhân.

Rào cản pháp lý và thách thức kỹ thuật

Dù nhu cầu lớn, việc triển khai công nghệ chống drone trong môi trường dân sự vẫn đối mặt với nhiều rào cản. Các hệ thống gây nhiễu sóng hoặc can thiệp GPS có thể gây nguy hiểm cho hệ thống liên lạc của máy bay thương mại. Do đó, các sân bay hiện nay chủ yếu tập trung vào công nghệ phát hiện hơn là vô hiệu hóa trực tiếp.

Đại diện hãng radar Hensoldt (Đức) nhấn mạnh rằng việc sử dụng vũ khí động năng như súng máy để bắn hạ drone là điều không thể thực hiện gần các khu dân cư hoặc hạ tầng nhạy cảm. Điều này đặt ra bài toán cho các nhà lập pháp trong việc xác định ranh giới giữa an ninh và an toàn hàng không.

Cuộc đua giữa drone và công nghệ chống drone được ví như trò chơi "mèo vờn chuột". Khi drone ngày càng tinh vi với khả năng kháng nhiễu và bay tự động theo quỹ đạo lập sẵn, các hệ thống phòng thủ buộc phải tích hợp AI sâu hơn để dự đoán hành vi. Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng cảnh báo về tình trạng "thổi phồng" công dụng của một số sản phẩm đắt đỏ trên thị trường, vốn có giá lên tới hàng trăm nghìn USD nhưng hiệu quả thực tế chưa được kiểm chứng đầy đủ.