Thị trường ô tô 2025: Trung Quốc soán ngôi vương của Nhật Bản

Ngành công nghiệp ô tô thế giới đang chứng kiến một sự dịch chuyển quyền lực lịch sử. Theo báo cáo tổng hợp từ Nikkei và dữ liệu từ S&P Global Mobility, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc dự kiến sẽ chiếm vị trí dẫn đầu về doanh số bán xe mới toàn cầu vào năm 2025. Đây là lần đầu tiên sau hơn hai thập kỷ, Nhật Bản đánh mất vị trí số một này.

Sự bùng nổ doanh số và ưu thế xe năng lượng mới

Dự báo doanh số bán xe toàn cầu của các hãng xe Trung Quốc sẽ tăng 17% so với năm trước, đạt khoảng 27 triệu chiếc. Trong khi đó, doanh số của các nhà sản xuất Nhật Bản dự kiến duy trì ổn định ở mức dưới 25 triệu chiếc. Khoảng cách dẫn trước 8 triệu xe mà Nhật Bản từng tạo ra so với Trung Quốc vào năm 2022 đã bị xóa bỏ hoàn toàn chỉ trong vòng ba năm.

Tại thị trường nội địa Trung Quốc, vốn chiếm 70% tổng doanh số của các hãng xe nước này, xu hướng chuyển đổi sang xe điện (EV) và xe hybrid cắm điện (PHEV) đang diễn ra mạnh mẽ. Các loại xe năng lượng mới hiện chiếm gần 60% doanh số xe chở khách. Đặc biệt, phân khúc giá từ 100.000 nhân dân tệ đến 150.000 nhân dân tệ (tương đương 14.000 đến 21.000 USD) là phổ biến nhất, chiếm 23% tổng doanh số bán ra.

Chiến lược bành trướng ra thị trường quốc tế

Trước áp lực cạnh tranh giá khốc liệt và tình trạng dư thừa năng lực sản xuất trong nước, các hãng xe Trung Quốc như BYD đang đẩy mạnh xuất khẩu. Tại khu vực Đông Nam Á (ASEAN) – nơi vốn là "thành trì" của các hãng xe Nhật – doanh số xe Trung Quốc dự kiến tăng mạnh 49%, đạt khoảng 500.000 chiếc trong năm nay.

Tại Thái Lan, thị phần của ô tô Nhật Bản đã giảm từ khoảng 90% cách đây 5 năm xuống còn 69% tính đến tháng 11/2025. Tại châu Âu, doanh số xe Trung Quốc cũng được dự báo tăng 7% lên 2,3 triệu chiếc, bất chấp các lệnh trừng phạt thuế quan từ Liên minh châu Âu (EU).

Phản ứng của Nhật Bản và rào cản thương mại

Để đối phó với sức ép từ Trung Quốc, các cường quốc phương Tây đang dựng lên những rào cản thuế quan nghiêm ngặt. Mỹ và Canada đã áp thuế trên 100% đối với xe điện sản xuất tại Trung Quốc, trong khi EU áp mức thuế lên tới 45,3%.

Về phía các hãng xe Nhật Bản, nhiều nhà sản xuất đang bắt đầu học hỏi phương thức sản xuất của đối thủ để tồn tại. Nissan đã bắt đầu xuất khẩu các mẫu xe điện giá rẻ được phát triển theo tiêu chuẩn Trung Quốc. Trong khi đó, Toyota đang mở rộng việc mua sắm linh kiện từ các nhà cung cấp Trung Quốc tại khu vực Đông Nam Á nhằm tối ưu hóa chi phí và nâng cao khả năng cạnh tranh về giá.