Thiếu tài xế, ngành vận tải Nghệ An gặp khó

Doanh nghiệp “đỏ mắt” tìm tài xế

Thời gian qua, thông tin tuyển dụng tài xế xuất hiện ngày càng nhiều trên các kênh tuyển dụng của doanh nghiệp vận tải ở Nghệ An. Đáng chú ý, nhu cầu tập trung không chỉ ở tài xế xe khách, taxi mà còn ở nhóm tài xế xe tải lớn, xe đầu kéo, xe container - những vị trí đòi hỏi giấy phép lái xe hạng cao, kinh nghiệm và phải thường xuyên di chuyển đường dài.

Tại Công ty TNHH Vận tải TM&DV Tân Khoa Thịnh, nhu cầu tuyển dụng tài xế đầu kéo đang trở nên cấp thiết. Doanh nghiệp liên tục tìm kiếm lao động có Giấy phép lái xe hạng FC, sức khỏe tốt và kinh nghiệm chạy các tuyến Việt Nam - Lào. Để thu hút nhân lực, công ty đã nâng mức lương, bổ sung các chế độ, phụ cấp và phúc lợi, đồng thời cam kết công việc ổn định, lâu dài. Tuy nhiên, đến nay việc tuyển đủ tài xế vẫn chưa đạt yêu cầu.

Doanh nghiệp hiện vận chuyển nhiều loại hàng hóa trên tuyến Nghệ An - Lào và ngược lại, trong đó có hàng hạng nặng, container, quặng và các mặt hàng phục vụ sản xuất, xuất, nhập khẩu. Trong điều kiện phương tiện đã được đầu tư nhưng thiếu người điều khiển, khả năng khai thác đội xe cũng bị ảnh hưởng. Đây là bài toán mà đơn vị đang phải tìm cách giải quyết trong bối cảnh nguồn tài xế có kinh nghiệm ngày càng khan hiếm.

Theo đại diện công ty nói trên, nguyên nhân chủ yếu nằm ở tính chất đặc thù của công việc. Tài xế hạng xe này phải chạy đường dài, thường xuyên xa nhà, làm việc theo hành trình qua cửa khẩu và đòi hỏi kinh nghiệm xử lý nhiều tình huống trên đường. Vì vậy, nguồn lao động đáp ứng đồng thời các yêu cầu về bằng lái, kinh nghiệm và sức khỏe không nhiều.

Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Nghệ An hiện có khoảng 100 phương tiện, trong đó, khoảng hơn 20 xe tải lớn, xe chuyên dụng, chở rác thải đến khu tập kết. Đây là nhóm phương tiện phục vụ trực tiếp cho các hoạt động môi trường, đô thị, đòi hỏi người điều khiển phải có giấy phép phù hợp và có kinh nghiệm.

Theo ông Phạm Hữu Thắng - Trưởng phòng Tổ chức - Hành chính Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Nghệ An, việc tuyển tài xế, nhất là người có thể điều khiển các loại xe lớn, xe chuyên dụng, đang gặp nhiều khó khăn. Đáng chú ý, thu nhập của vị trí này hiện thuộc nhóm cao nhất trong các bộ phận công nhân của công ty nhưng vẫn chưa đủ sức thu hút lao động.

Đây là vấn đề đáng lo trong những thời điểm mưa bão, khi khối lượng công việc xử lý môi trường, vệ sinh đô thị tăng cao và cần huy động nhiều phương tiện cùng lúc. Không đủ người lái khiến doanh nghiệp phải linh hoạt điều phối, bố trí lại phương tiện và nhân lực để bảo đảm công việc. Vì vậy, bài toán tuyển dụng tài xế không chỉ liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đáp ứng các nhiệm vụ vệ sinh, môi trường trên địa bàn.

Không chỉ vận tải hàng hóa, lĩnh vực vận tải hành khách cũng đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt tài xế trầm trọng. Taxi Vạn Xuân là một trong những đơn vị thường xuyên đăng thông tin tuyển dụng tài xế tại Nghệ An. Theo thông tin từ doanh nghiệp, việc tuyển người diễn ra thường xuyên nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu khai thác.

Việc phải thường xuyên tuyển dụng nhưng khó bổ sung đủ người cho thấy nghề lái taxi đang chịu sự cạnh tranh lớn từ nhiều lựa chọn việc làm khác. Người lao động hiện có thể lựa chọn làm việc tại các khu công nghiệp, đi xuất khẩu lao động hoặc chuyển sang những ngành nghề khác có thời gian làm việc ổn định hơn.

Từ góc nhìn của người từng làm nghề tài xế taxi, anh Nguyễn Trung Quân, ở phường Trường Vinh cho biết, công việc này rất áp lực, nhất là phải thường xuyên chạy đêm, thức khuya, có hôm phải nghỉ lại trên xe. Trong khi đó, lượng khách và thu nhập không ổn định. Có những lúc khách đã sử dụng rượu, bia, không tự chủ được hành vi dễ xảy ra các xích mích.

Theo anh Quân, sự cạnh tranh với các hãng xe công nghệ khiến tài xế taxi truyền thống càng khó có thu nhập cao. Bên cạnh áp lực về khách hàng, tài xế phải tuân thủ chặt các quy định về an toàn, số người được chở và hoạt động vận tải. Những yêu cầu này là cần thiết, nhưng cũng khiến công việc đòi hỏi trách nhiệm cao hơn.

Những áp lực đó khiến một bộ phận tài xế buộc phải cân nhắc rời nghề. Đối với người mới, nghề lái xe cũng không còn dễ thu hút như trước khi phải đáp ứng nhiều yêu cầu về bằng lái, sức khỏe, thời gian làm việc và trách nhiệm an toàn.

Từ xe đầu kéo đường dài đến taxi hoạt động trong đô thị, mỗi loại hình có một đặc thù khác nhau nhưng cùng gặp một vấn đề: Khó tìm và giữ chân người lái xe. Khi phương tiện được đầu tư ngày càng nhiều nhưng nhân lực không theo kịp, năng lực khai thác của doanh nghiệp cũng bị ảnh hưởng.

Tìm cách thích ứng

Theo ông Nguyễn Xuân Đạt - Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Nghệ An, thiếu tài xế đang là vấn đề được nhiều doanh nghiệp vận tải quan tâm. Hiệp hội hiện có khoảng 100 đơn vị, doanh nghiệp vận tải trên địa bàn tỉnh và tại các cuộc họp, tình trạng khó tuyển, khó giữ tài xế thường xuyên được các đơn vị phản ánh, từ taxi, xe khách đến xe tải hạng nặng, xe đầu kéo.

Theo ông Đạt, nguồn lao động cho nghề lái xe đang chịu sự cạnh tranh từ nhiều ngành nghề khác. Một bộ phận lao động chuyển sang làm việc tại các khu công nghiệp hoặc đi xuất khẩu lao động, trong khi công việc lái xe có đặc thù thường xuyên xa nhà, thời gian làm việc không cố định và áp lực cao. Đối với xe tải nặng, xe đầu kéo, yêu cầu về kinh nghiệm càng khiến nguồn tuyển dụng bị thu hẹp, bởi doanh nghiệp cần người có tay nghề, quen đường dài và xử lý tốt các tình huống phát sinh.

“Qua các cuộc họp, hầu như đơn vị nào cũng phản ánh thiếu tài xế. Đây không còn là khó khăn riêng của một vài doanh nghiệp mà đang trở thành vấn đề chung của hoạt động vận tải”, ông Đạt nhấn mạnh.

Ở góc độ quản lý Nhà nước, ông Trần Anh Tuấn - Trưởng phòng Quản lý vận tải, Sở Xây dựng Nghệ An cho biết: Tình trạng thiếu lái xe hiện nay là vấn đề chung của ngành Vận tải cả nước. Tuy nhiên, so với những địa phương có quy mô vận tải rất lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng hay các khu vực có hệ thống cảng lớn, nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp Nghệ An thấp hơn và về cơ bản các doanh nghiệp vẫn đang nỗ lực thích ứng.

Dù vậy, những khó khăn về nguồn nhân lực là thực trạng phổ biến hiện nay. Theo ông Tuấn, nghề lái xe đường dài có những đặc thù khiến việc thu hút lao động không dễ. Tài xế phải thường xuyên đi đêm, đi dài ngày, chịu áp lực giao thông, thời gian và sức khỏe. Trong khi đó, các quy định về an toàn giao thông ngày càng chặt chẽ, trách nhiệm của người lái xe cũng lớn hơn.

Một vấn đề khác được đặt ra là nguồn cung tài xế có giấy phép lái xe hạng cao cũng không nhiều. Nghệ An hiện có 11 cơ sở đào tạo lái xe, trong đó, chỉ có 2 cơ sở đào tạo các hạng bằng cao. Đây là nguồn bổ sung quan trọng cho thị trường tài xế, nhất là nhóm phục vụ vận tải hàng hóa nặng.

Tình trạng thiếu tài xế tại Nghệ An cũng nằm trong xu hướng chung của ngành vận tải đường bộ cả nước. Đầu năm 2026, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam từng phản ánh nhiều doanh nghiệp khó tuyển tài xế xe đầu kéo, xe khách trên 30 chỗ, xe giường nằm, trong khi nguồn nhân lực lái xe hạng cao chưa đáp ứng nhu cầu.

Để thích ứng, các doanh nghiệp vận tải không chỉ phải tăng cường tuyển dụng mà còn cần cải thiện thu nhập, chế độ đãi ngộ và điều kiện làm việc để thu hút, giữ chân tài xế. Về lâu dài, việc duy trì nguồn đào tạo, sát hạch phù hợp với nhu cầu thực tế, nhất là đối với các hạng bằng phục vụ xe vận tải nặng cũng cần được chú trọng.

Khi nhu cầu vận chuyển hàng hóa, hành khách ngày càng tăng, bài toán nhân lực không còn là chuyện riêng của từng doanh nghiệp. Chủ động xây dựng nguồn tài xế, tạo điều kiện để người lao động gắn bó với nghề sẽ là yếu tố quan trọng giúp ngành vận tải Nghệ An duy trì năng lực phục vụ, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển sản xuất, thương mại và logistics trên địa bàn.