Thỏa thuận mua tàu ngầm: Pháp nói Australia đã 'đâm nhát dao sau lưng'

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố Thủ tướng Australia Scott Morrison đã nói dối ông về việc hủy thỏa thuận mua tàu ngầm hồi tháng 9, nguyên nhân dẫn đến căng thẳng giữa hai nước đồng minh.

Ông Macron và ông Morrison cùng đến Rome, Italia dự Hội nghị Thượng đỉnh G20 cuối tuần trước. Đây là lần đầu tiên hai nhà lãnh đạo gặp gỡ kể từ khi chính quyền Morrison hủy hợp đồng mua tàu ngầm Pháp trị giá hàng tỷ đô la, tiếp sau thông báo thành lập một liên minh an ninh 3 bên mới giữa Australia với Mỹ và Anh (AUKUS) hồi tháng 9.

Tổng thống PhápEmmanuel Macron phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 tại Rome, Italia ngày 31/10. Ảnh: Reuters

Liên minh AUKUS cho phép Australia tiếp cận các tàu ngầm hạt nhân sử dụng công nghệ của Mỹ và Anh, nhưng khiến Paris phẫn nộ. Ngoại trưởng Pháp Le Drian gọi đây là "nhát dao đâm sau lưng". Paris đã triệu hồi các đại sứ tại Washington và Canberra về nước, viện dẫn lý do về "hành vi không chấp nhận được" của Mỹ, Anh và Australia.

Reuters dẫn lời Tổng thống Pháp phát biểu trước một nhóm phóng viên Australia đến đưa tin về Thượng đỉnh G20 ngày 31/10 rằng: "Tôi rất tôn trọng đất nước của các bạn. Tôi rất tôn trọng và dành nhiều tình hữu nghị cho người dân của đất nước các bạn. Tôi chỉ muốn nói rằng, khi chúng ta tôn trọng, các bạn phải trung thực cũng như cư xử phù hợp và nhất quán với điều này".

Trước câu hỏi liệu ông có nghĩ ông Morrison đã nói dối mình hay không, ông Macron đáp: "Tôi không nghĩ. Tôi biết (điều đó)".

Phát biểu tại một cuộc họp báo cùng ngày ở Rome, ông Morrison quả quyết bản thân không nói dối và ông đã giải thích với người đứng đầu Chính phủ Pháp rằng, các tàu ngầm thông thường không còn đáp ứng nhu cầu của Australia nữa. Thủ tướng Australia cũng thông báo, quá trình hàn gắn quan hệ song phương đã bắt đầu.

Trước đó, ngày 29/10, Tổng thống Mỹ Joe Biden cho hay, ông nghĩ Pháp đã được thông báo về việc hủy hợp đồng trước khi AUKUS trình làng. Lãnh đạo Nhà Trắng cũng thừa nhận, Washington đã “vụng về” trong việc xử lý sự việc.