“Thời đại” Merkel đang kết thúc: Cơ hội hay thách thức

Thanh Huyền

(Baonghean) - ​Bà Angela Merkel sẽ không tiếp tục tranh cử chức Thủ tướng Đức sau khi kết thúc nhiệm kỳ cũng như Chủ tịch Đảng CDU thuộc liên minh cầm quyền. Tuyên bố này được xem dấu mốc bắt đầu sự kết thúc “thời đại Merkel” đồng thời mở ra một chương mới không chỉ cho nước Đức mà cả châu Âu. Chỉ có điều tương lai đó đang rất khó đoán định.

"Sự trừng phạt” bằng lá phiếu của cử tri 

 Sau gần 2 thập niên là người lãnh đạo của đảng Liên minh Dân chủ Cơ Đốc giáo CDU, Thủ tướng Angela Merkel quyết định sẽ rời bỏ cương vị này và không tái tranh cử chức chủ tịch đảng vào tháng 12 tới.

Thủ tướng Đức Angela Merkel tuyên bố sẽ không tranh cử Thủ tướng nhiệm kỳ tiếp theo. Ảnh: Reuters
Thủ tướng Đức Angela Merkel tuyên bố sẽ không tranh cử Thủ tướng nhiệm kỳ tiếp theo. Ảnh: Reuters

Bà cũng khẳng định nhiệm kỳ thứ tư này sẽ là nhiệm kỳ cuối cùng với tư cách là Thủ tướng Đức. Tuyên bố của bà Merkel vào chiều muộn hôm 29/10 gây bất ngờ, thậm chí gây “sốc” cho nhiều người Đức vốn đã quen với sự lãnh đạo của một vị “nữ tư lệnh” kể từ năm 2005 đến nay.

Thế nhưng với những nhà quan sát, đây là cái kết không thể khác và đã được báo trước với chính trường Đức lẫn cá nhân Thủ tướng Merkel. 

Cuộc tổng tuyển cử liên bang hồi tháng 9/2017 với chiến thắng nhọc nhằn của liên đảng Đảng Dân chủ Cơ Đốc giáo và đảng Liên minh Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) cũng như cuộc khủng hoảng trong việc thành lập chính phủ liên minh mới ngay sau đó chính là điểm khởi đầu, báo hiệu một nhiệm kỳ không suôn sẻ của bà Merkel.

Và các cuộc bầu cử địa phương diễn ra trong tháng này đã “hiện thực hóa” cho những dự báo đó. Vào giữa tháng 10, cuộc bầu cử ở bang Bavaria chứng kiến đảng CSU đánh mất đa số tuyệt đối của mình và phải nhận kết quả kém nhất trong hơn nửa thế kỷ qua. Mới nhất, hôm  28/10, cả hai đảng CDU và Dân chủ xã hội (SPD) cũng có những kết quả rất kém ở bang Hessen.

Những kết quả này được xem như “sự trừng phạt” bằng lá phiếu của cử tri Đức với đại liên minh cầm quyền. Nguyên nhân không gì khác ngoài việc cử tri không hài lòng với các chính sách mà chính phủ liên minh của 3 đảng gồm CDU, CSU và SPD thực hiện trên phạm vi toàn bộ liên bang, trong đó nổi bật nhất là chính sách về người tị nạn.

Kể từ năm 2015 đến nay, chính sách “mở cửa” đón nhận hơn 1 triệu người tị nạn do Thủ tướng Merkel khởi xướng bị chỉ trích nặng nề. Người ta cho rằng chính sách này đã phá hỏng kết cấu trong xã hội Đức, gây ra những mâu thuẫn về văn hóa cũng như tôn giáo.

Ngoài ra, việc chính phủ liên bang bao năm nay quá “thắt lưng buộc bụng”  dù Đức là nước có sức mạnh tài chính hàng đầu châu Âu, hay việc chính phủ chậm trễ trong cải cách hệ thống bảo hiểm y tế cũng là những nguyên nhân khiến nhiều cử tri “quay lưng” với chính phủ của Thủ tướng Merkel.

Trong bối cảnh như vậy, liên đảng cầm quyền cũng tỏ rõ sự lục đục khi hai đảng CSU và SPD cho rằng họ bị liên lụy vì đã liên minh với đảng CDU của bà Merkel. Chủ tịch đảng SPD thậm chí lên tiếng về khả năng rút khỏi liên minh vào đầu năm tới. 

Sức ép cả trong nội bộ liên minh lẫn ngoài xã hội khiến Thủ tướng Merkel không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đưa ra lộ trình để dần rút khỏi chính trường.

Quyết định này được cho là kịp thời, vừa nhằm xoa dịu các chỉ trích của cử tri và các đảng đối lập nhằm vào liên đảng cầm quyền, vừa tạo một bước đệm cho quá trình chuyển giao và tìm người kế cận trong đảng CDU. 

Điều gì phía trước? 

Cá nhân Thủ tướng Merkel coi quyết định của mình là cơ hội để “mở ra một chương mới” cho nước Đức. Tuy nhiên, từ nay đến khi hoàn toàn rút khỏi sân khấu chính trị, bà Merkel sẽ phải “chiến đấu cho sự tồn tại chính trị” của mình.

Mặc dù luật pháp Đức không bắt buộc Thủ tướng phải là người đứng đầu một đảng phái chính trị nào đó, nhưng theo truyền thống, đây được coi là chìa khóa thành công cho bất kỳ cá nhân hay đảng phái nào trong việc lãnh đạo đất nước.

Chính sách mở cử với người tị nạn của bà Merkel gây chia rẽ trong xã hội Đức. Ảnh Getty
Chính sách mở cử với người tị nạn của bà Merkel gây chia rẽ trong xã hội Đức. Ảnh: Getty

Nếu bà Merkel không còn là lãnh đạo Đảng CDU, trong thời gian tại vị còn lại, uy tín cũng như tiếng nói của bà về các chính sách của chính phủ sẽ bị suy giảm đáng kể. Đó là chưa kể, nếu đại liên minh hiện nay tan rã, một cuộc bầu cử sớm sẽ phải tiến hành và bà Merkel có thể phải kết thúc sớm nhiệm kỳ thủ tướng. 

Giới quan sát cho rằng, nhiệm kỳ cuối của bà Merkel tồn tại bao lâu tùy thuộc vào người thay thế bà làm lãnh đạo đảng vào tháng 12 tới. Người đó gần như chắc chắn sẽ là ứng cử viên mà CDU đề cử để chuẩn bị cho cuộc bầu cử tiếp theo chọn ra Thủ tướng sau khi bà Merkel hết nhiệm kỳ.

Nếu đảng CDU bầu một người “thân tín” với bà Merkel, như Tổng thư ký đảng Annegret Kramp-Karrenbauer hoặc Bộ trưởng Kinh tế Peter Altmaier, thì bà Merkel sẽ vẫn kiểm soát được CDU và tại nhiệm Thủ tướng.

Nhưng nếu nhà lãnh đạo tiếp theo là một người đối lập trong đảng, tình hình sẽ phức tạp hơn và khả năng một cuộc bầu cử sớm sẽ đến nhanh hơn.  

Ở góc độ rộng hơn, dư luận quan tâm không chỉ là việc bà Merkel tại vị bao lâu mà là ai sẽ là người kế nhiệm bà cho vị trí Thủ tướng. Sự kết thúc “kỷ nguyên Merkel”, người được coi là “biểu tượng của sự ổn định” sẽ đặt nước Đức trước tương lai nhiều rủi ro, nhất là trong bối cảnh cả đối nội lẫn đối ngoại còn tồn tại nhiều vấn đề phức tạp.

Trong nước, vấn đề nhập cư, sự tăng trưởng của nền kinh tế đang đặt ra gánh nặng cho các nhà lãnh đạo Đức. Về đối ngoại, chính sách bảo hộ mậu dịch của Tổng thống Mỹ Donald Trump, sự chia rẽ trong Liên minh châu Âu đều là những thách thức cho nước Đức trong vai trò “đầu tàu EU” phải đối mặt. 

Châu Âu bất an

Không chỉ chính trường Đức xáo trộn, quyết định rời chính trường của Thủ tướng Đức Angela Merkel cũng khiến cho châu Âu không khỏi lo lắng. Phải khẳng định rằng trong suốt hơn 10 năm là Thủ tướng Đức - kinh tế lớn nhất trong Liên minh châu Âu (EU), bà Merkel được coi như là lãnh đạo thật sự của EU.

Bà để lại những dấu ấn quan trọng về kinh tế và ngoại giao tiêu biểu như cách bà xử lý cuộc khủng hoảng kinh tế giai đoạn 2008-2009 hay trong các hồ sơ nóng của quốc tế như hạt nhân Iran, khủng hoảng Ukraine, Syria... Bà cũng là nhân tố trụ cột giúp duy trì quan điểm thống nhất, đoàn kết toàn khối EU.

Quyết định về kế hoạch “nghỉ hưu” của bà Merkel được đưa ra vào thời điểm EU đang đứng trước hàng loạt thách thức và bất ổn, đáng kể nhất là tính liên kết của khối đang bị đe dọa hơn bao giờ hết.

Thủ tướng Angela Merkel nhiều năm ở vị trí số 1 trong danh sách những phụ nữ quyền lực nhất thế giới. Ảnh EPA
Thủ tướng Angela Merkel nhiều năm ở vị trí số 1 trong danh sách những phụ nữ quyền lực nhất thế giới. Ảnh: EPA

Sự ra đi của nước Anh (Brexit), sự trỗi dậy của các đảng cực hữu mang tư tưởng dân túy đang đe dọa những giá trị cốt lõi của khối liên minh lớn nhất thế giới này. Ngay tại Đức, các đảng dân túy cũng đang nổi lên mạnh mẽ, tiêu biểu là đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD).

Đảng cự hữu non trẻ nàyđã lần đầu tiên giành ghế tại Nghị viện Liên bang và sau các cuộc bầu cử bang vừa qua thì AfD đã có ghế tại tất cả 16 Nghị viện bang của Đức. Với sự thăng tiến hiện nay của AfD cũng như nhiều đảng cực hữu và dân túy khác tại châu Âu, sẽ là mối đe dọa với các Đảng truyền thống trong kỳ bầu cử Nghị viện châu Âu vào tháng 5/2019. 

Trong bối cảnh như vậy, sự rút lui khỏi sân khấu chính trị của bà Merkel sẽ là cơn ác mộng thật sự với châu Âu. Nếu mọi thứ không được kiểm soát, quá trình chia rẽ chính trị ở châu Âu sẽ diễn ra ngày càng phức tạp. Chính vì thến ngay từ lúc này có lẽ cả EU và nước Đức sẽ phải làm quen để thích ứng với một sự thay đổi mới ở phía trước, giai đoạn “hậu Merkel”./.

Tin mới

Đội tuyển futsal Việt Nam. Ảnh: Bongdaplus

Bóng đá Việt vươn tầm để tiệm cận khu vực

(Baonghean.vn) -  Khi quá trình bảo vệ và lấy lại ngôi vô địch AFF Cup 2018 vẫn là một cửa ải khó vượt đối với đội tuyển Việt Nam thì câu chuyện vươn tầm của bóng đá Việt vẫn diễn ra liên tục theo nhiều cách khác nhau. Đó là khi đội tuyển Việt Nam dưới tay phù thủy Park Hang-seo lần lượt chiến thắng các đội bóng lớn như Trung Quốc tại vòng loại World Cup 2022, Ấn Độ tại giải giao hữu Tam hùng 2022 mới đây, cầm hòa trên sân Nhật Bản cũng tại vòng loại thế giới nói trên.
Chủ nghĩa dân túy hiện nay - SOS!

Chủ nghĩa dân túy hiện nay - SOS!

(Baonghean.vn) - Thời gian gần đây, chủ nghĩa dân túy (CNDT) xuất hiện khá nhiều và thường xuyên trong xã hội. Nó là hiện tượng đem lại điều tích cực hay tiêu cực? Có lẽ đây cũng là câu hỏi chắc chắn có các đáp án trả lời khác nhau phụ thuộc vào góc độ tiếp cận và mục đích sử dụng nó.
[Infographics] Thiệt hại do lũ ống, lũ quét tại huyện Kỳ Sơn

[Infographics] Thiệt hại do lũ ống, lũ quét tại huyện Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Theo báo cáo nhanh của UBND huyện Kỳ Sơn, tính đến 6h ngày 4/10, cơn lũ ống, lũ quét đã gây thiệt hại rất nặng nề cho người dân nơi cơn lũ tràn qua. Hàng trăm ngôi nhà, tài sản, phương tiện của người dân bị lũ cuốn trôi và hư hỏng. Chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng đang tập trung khắc phục hậu quả mưa lũ.
Sau mưa lũ, chuột hoành hành phá nát đồng ruộng

Sau mưa lũ, chuột hoành hành phá nát đồng ruộng

(Baonghean.vn) - Lũ tràn về, nước dâng, những vùng đồng thấp nước ngập trũng, chuột dồn về những chân ruộng cao, phá hoại hoa màu. Chuột phá nát những thửa ngô đang ngậm sữa, đào bới tứ tung những ruộng lạc đang kỳ chắc hạt, cắn đổ những gốc cà, luống cải bắp…
Các địa phương, đơn vị ủng hộ người dân vùng lũ

Các địa phương, đơn vị ủng hộ người dân vùng lũ

(Baonghean.vn) - Thực hiện Thư ngỏ kêu gọi “Ủng hộ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai” của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An, ngày 4/10, nhiều địa phương, cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh đã phát động, quyên góp, giúp đỡ bà con nhân dân chịu thiệt hại nặng nề do mưa lũ gây ra.
 Bộ đội giúp người dân Mường Xén khắc phục tình trạng thiếu nước sinh hoạt

Bộ đội giúp người dân Mường Xén khắc phục tình trạng thiếu nước sinh hoạt

(Baonghean.vn) - Cơn lũ kinh hoàng tràn qua xã Tà Cạ và thị trấn Mường Xén huyện Kỳ Sơn trong ngày 2/10 đã gây cảnh tan hoang tại nhiều địa bàn dân cư, gây sạt lở, ngập úng, hư hỏng Trạm cấp nước Kỳ Sơn – nơi cung cấp nước sinh hoạt cho toàn bộ thị trấn Mường Xén. Để sớm góp phần ổn định cuộc sống cho đồng bào bị ảnh hưởng do lũ, sáng 4/10, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã huy động hàng trăm lượt cán bộ, chiến sỹ, trong đó có Trung đoàn 764 tham gia nạo vét bùn đất, dọn dẹp vệ sinh cụm bể lắng lọc, khơi thông dòng chảy, hỗ trợ lắp đặt lại mạng lưới đường ống, qua đó sớm cung cấp nước sinh hoạt cho người dân và phòng chống dịch bệnh sau lũ.
Khẩn trương xử lý sạt lở đầu nguồn để sớm cấp nước sinh hoạt cho người dân Kỳ Sơn

Khẩn trương xử lý sạt lở đầu nguồn để sớm cấp nước sinh hoạt cho người dân Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Khu vực đầu nguồn của Trạm cấp nước Kỳ Sơn trên đỉnh núi Pù Nghiêng của bản Hòa Sơn, xã Tà Cạ, bị sạt lở nặng nề trong đợt lũ vừa qua. Do khối lượng đất đá sạt lở hàng trăm m3, nên huyện huy động lực lượng quân sự vào hỗ trợ khắc phục để sớm cấp nước sinh hoạt cho khu vực thị trấn Mường Xén và vệ sinh môi trường.
Đề nghị chuyển chế độ 'bồi dưỡng' thành 'phụ cấp' ở mức cao hơn cho cán bộ khối, xóm

Đề nghị chuyển chế độ 'bồi dưỡng' thành 'phụ cấp' ở mức cao hơn cho cán bộ khối, xóm

(Baonghean.vn) - Đây là một trong những kiến nghị mà nhiều cử tri xã Nghi Trường, huyện Nghi Lộc trăn trở truyền tải để các đại biểu Quốc hội tỉnh nắm bắt và có ý kiến với các cơ quan liên quan, nhằm sớm có chính sách hợp lý, thỏa đáng hơn trước những đóng góp, vai trò của cán bộ ở cơ sở.
Cùng bay lên nào - Lễ hội khinh khí cầu Cửa Lò 2022

Cùng bay lên nào

(Baonghean.vn) - Ngày 15/7, TX. Cửa Lò lần đầu tiên tổ chức ngày hội khinh khí cầu. Đây là hoạt động du lịch mới, đặc sắc, nối dài chuỗi hoạt động kích cầu du lịch tại Cửa Lò. Sự kiện này đã được nhiều người dân và du khách biết đến từ trước và tìm về phố biển để trải nghiệm.
Người dân liều mình đi bắt cá mùa lũ. Ảnh: Văn Trường

Cảnh báo đuối nước do đánh bắt cá, vớt củi mùa lũ ở Nghệ An

(Baonghean.vn) - Do mưa lớn liên tục, những ngày vừa qua địa bàn Nghệ An xảy ra lũ ống, lũ quét, ngập úng trên diện rộng nghiêm trọng. Tuy nhiên, nhiều người dân vùng lũ vẫn liều mình ra dòng nước lớn để đánh bắt cá và vớt củi, gỗ. Trong đợt lũ vừa qua đã có người đuối nước tử vong khi chèo thuyền đánh bắt cá. 
Viết và Đọc

Ấn phẩm 'Viết và Đọc' chuyên đề Văn học Hàn Quốc

(Baonghean.vn) - Nhân dịp kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hàn Quốc, Nhà xuất bản Hội Nhà văn và Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tổ chức giới thiệu cuốn Viết và Đọc chuyên đề Văn học Hàn Quốc. Đây là ấn bản đặc biệt về văn học Hàn Quốc do các nhà văn, dịch giả, học giả hai nước Việt Nam và Hàn Quốc chung tay thực hiện - một minh chứng nữa về quan hệ hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực văn học.
Nguy cơ nhồi máu cơ tim vì mỡ máu cao

Nguy cơ nhồi máu cơ tim vì mỡ máu cao

(Baonghean.vn) - Nhồi máu cơ tim là một trong những biến chứng nguy hiểm của mỡ máu cao. Cơn nhồi máu cơ tim thường xuất hiện đột ngột, có thể gây tử vong nhanh chóng nếu không được cấp cứu kịp thời.