Thủ tướng Chính phủ yêu cầu chú trọng công tác tái định cư, giải phóng mặt bằng các dự án đường sắt trọng điểm

Các Phó Thủ tướng Chính phủ: Trần Hồng Hà và Hồ Đức Phớc đồng chủ trì phiên họp.

Tại điểm cầu UBND tỉnh Nghệ An, đồng chí Hoàng Phú Hiền - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì; cùng dự có đại diện lãnh đạo các sở, ngành và đơn vị liên quan.

Nghệ An quyết liệt trong công tác giải phóng mặt bằng

Phiên họp nhằm đánh giá tiến độ triển khai tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; các tuyến Hà Nội - Lạng Sơn, Hải Phòng - Móng Cái; dự án đầu tư xây dựng đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam; các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Liên quan đến Nghệ An, trên địa bàn tỉnh có dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi qua. Dự án có tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 1.541 km, trong đó, đoạn qua Nghệ An dài khoảng 85,5 km, đi qua 18 địa phương.

Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, Bộ đã xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cho dự án; Bộ Khoa học và Công nghệ đã thẩm định, ban hành và công bố các tiêu chuẩn, quy chuẩn đối với đường sắt tốc độ cao, với tốc độ thiết kế từ 200 - 350 km/h.

Trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, đơn vị tư vấn có trách nhiệm rà soát, cập nhật, bổ sung các tiêu chuẩn cần thiết để áp dụng phù hợp với dự án. Bộ Xây dựng cũng đã báo cáo Thường trực Chính phủ về việc lựa chọn công nghệ và đối tác trong quá trình triển khai.

Hiện nay, các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam đang tích cực rà soát, kiểm đếm, triển khai công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư. Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương đối với dự thảo Nghị quyết của Chính phủ cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành các dự án độc lập để tổ chức thực hiện, dự kiến trình Chính phủ trong tháng 3/2026.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, thời gian tới sẽ tổ chức lựa chọn tư vấn, lập báo cáo nghiên cứu khả thi, làm cơ sở lập, thẩm định, phê duyệt các dự án thành phần, phấn đấu sớm khởi công một số hạng mục của dự án.

Theo tính toán, để triển khai dự án trên địa bàn Nghệ An, dự kiến cần giải phóng mặt bằng hơn 519 ha, với tổng kinh phí khoảng 6.397 tỷ đồng. Khoảng 2.150 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó có 1.782 hộ thuộc 16 xã phải bố trí tái định cư tại 41 khu tái định cư.

Xác định đây là dự án có tầm quan trọng và ý nghĩa đặc biệt, Nghệ An đã đưa công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án đoạn qua địa bàn tỉnh vào danh sách 1 trong 12 dự án thuộc diện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo các công trình, dự án trọng điểm của tỉnh.

Với sự vào cuộc quyết liệt đó, đến nay, tỉnh cơ bản hoàn thành công tác khảo sát, lựa chọn địa điểm, lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch các khu tái định cư; đồng thời, đang triển khai chuẩn bị đầu tư và thực hiện giải phóng mặt bằng, phấn đấu hoàn thành xây dựng các khu tái định cư trước ngày 30/6/2026.

Tuy nhiên, để bảo đảm tiến độ, kịp thời bàn giao mặt bằng, tỉnh kiến nghị sớm xem xét, nghiên cứu điều chỉnh hướng tuyến tại một số vị trí và cắm mốc giải phóng mặt bằng hướng tuyến để bàn giao cho địa phương triển khai thực hiện.

Bảo đảm cuộc sống của người dân sau di dời phải tốt hơn nơi ở cũ

Sau khi nghe ý kiến của các bộ, ngành, địa phương và các Phó Thủ tướng Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu kết luận, nhấn mạnh các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, tập trung vào công nghệ, nguồn nhân lực và nguồn vốn triển khai các dự án.

Thủ tướng đặc biệt quan tâm đến công tác giải phóng mặt bằng; trong đó, đánh giá cao chủ trương tách nội dung này ra khỏi dự án tổng thể để triển khai sớm, đồng thời, hoan nghênh tinh thần chủ động chuẩn bị, tổ chức thực hiện của các địa phương, trong đó có tỉnh Nghệ An.

Quán triệt quan điểm không hy sinh tiến bộ, công bằng và an sinh xã hội để chạy theo tăng trưởng đơn thuần, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu các địa phương tập trung thực hiện hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư, bảo đảm cuộc sống của người dân sau di dời phải tốt hơn nơi ở cũ; các khu tái định cư phải thực sự đáp ứng điều kiện sống ngày càng nâng cao.

Qua đó, Thủ tướng yêu cầu các địa phương chủ động, tích cực, quyết liệt, vì lợi ích của nhân dân; kịp thời báo cáo Ban Chỉ đạo khi phát sinh vướng mắc; đồng thời, ngăn ngừa tiêu cực, lãng phí, tham nhũng trong quá trình di dời, tái định cư; bảo đảm người dân được thụ hưởng đầy đủ, công bằng, thỏa đáng các chính sách của Đảng và Nhà nước, yên tâm nhường đất cho các dự án trọng điểm quốc gia.