Thụy Điển chuyển giao tiêm kích JAS 39 Gripen và tên lửa Meteor cho Ukraine
Thỏa thuận quốc phòng mới giữa Thụy Điển và Ukraine bao gồm việc cung cấp 16 tiêm kích JAS 39 Gripen C/D từ năm 2027 và phiên bản E hiện đại kèm tên lửa Meteor.
Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác quốc phòng song phương. Trọng tâm của thỏa thuận này là lộ trình chuyển giao các dòng máy bay chiến đấu đa năng JAS 39 Gripen cho quân đội Ukraine trong những năm tới.
Theo kế hoạch, giai đoạn đầu tiên sẽ bắt đầu vào đầu năm 2027, Thụy Điển sẽ bàn giao 16 chiếc JAS 39 Gripen phiên bản C/D. Thời điểm này được xác định sau khi hoàn tất các chương trình huấn luyện chuyên sâu cho phi công và đội ngũ kỹ thuật viên Ukraine. Thụy Điển cam kết hỗ trợ toàn bộ chu kỳ bảo trì và đảm bảo khả năng sẵn sàng chiến đấu cho số máy bay này.
Kế hoạch tiếp nhận phiên bản JAS 39 Gripen E hiện đại
Đáng chú ý, hai bên đã thống nhất về việc cung cấp 20 tiêm kích JAS 39 Gripen E hiện đại nhất từ năm 2030. Đây là phiên bản nâng cấp đáng kể với động cơ General Electric F414G, hệ thống radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) Raven ES-05 và khả năng tương thích hoàn toàn với tên lửa không đối không tầm xa Meteor. Ukraine dự kiến sẽ thanh toán cho giai đoạn này bằng nguồn vốn tài trợ từ Liên minh châu Âu.
Tên lửa Meteor: Giải pháp đối trọng với ưu thế không quân
Cùng với các máy bay chiến đấu, Thụy Điển sẽ cung cấp tên lửa không đối không Meteor, loại vũ khí được đánh giá là một trong những tên lửa tầm xa hiệu quả nhất thế giới hiện nay.
Với tầm bắn đạt từ 150 đến 200 km, tên lửa Meteor cho phép Ukraine thực hiện các nhiệm vụ đánh chặn từ xa, tấn công các phương tiện phóng tên lửa của đối phương ngay trong không phận của mình. Ưu thế chính của Meteor không chỉ nằm ở tầm bắn mà còn ở khả năng tạo ra "vùng không thể trốn thoát" (no-escape zone) lớn hơn đáng kể so với các loại tên lửa thông thường.
Khả năng tác chiến trước Su-35 và Su-30
Sự kết hợp giữa JAS 39 Gripen và tên lửa Meteor được các chuyên gia quân sự nhận định là đối trọng trực tiếp với các dòng tiêm kích Su-35S và Su-30SM2 của Nga khi sử dụng tên lửa R-37M. Dù R-37M có tầm bắn xa và uy lực mạnh, nhưng Meteor lại sở hữu lợi thế về độ chính xác cao.
Tuy nhiên, khả năng thay đổi cục diện không chiến vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố quan trọng khác như trình độ tác chiến của phi công, chiến thuật triển khai linh hoạt và sự phối hợp đồng bộ của hệ thống hậu cần quân sự.
