Tiêm kích Gripen tăng sức tấn công tầm xa với tên lửa Taurus

Không quân Thụy Điển đang đẩy nhanh chương trình tích hợp tên lửa hành trình Taurus KEPD-350 lên tiêm kích JAS 39 Gripen, qua đó sớm sở hữu năng lực tấn công tầm xa mà trước đây chưa có. Tư lệnh Không quân Thụy Điển, Thiếu tướng Jonas Wikman, đánh giá đây là một bước tiến lớn sẽ làm thay đổi học thuyết và cách thức tác chiến của lực lượng này.

Tổng quan chương trình tích hợp tên lửa Taurus

Thông tin về việc tăng tốc tích hợp tên lửa Taurus được Thiếu tướng Jonas Wikman nêu trong một cuộc phỏng vấn với tờ Defense News. Ông cho biết Không quân Thụy Điển đang triển khai một chương trình hiện đại hóa quy mô lớn đối với phi đội máy bay chiến đấu.

Theo ông Wikman, lực lượng này đã xem xét lại các ưu tiên và tổ chức lại công việc theo cách phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan. Nhờ đó, tiến độ thực hiện được rút ngắn so với kế hoạch ban đầu. Ông bày tỏ kỳ vọng Không quân Thụy Điển sẽ đạt được trạng thái sẵn sàng hoạt động của năng lực tấn công tầm xa sớm hơn đáng kể so với dự kiến trước đó.

Tài liệu của cơ quan này công bố vào tháng 2 cho biết việc trang bị tên lửa hành trình Taurus KEPD-350 cho tiêm kích JAS 39 Gripen C/D dự kiến sẽ không sớm hơn năm 2028. Do tính chất nhạy cảm của dự án, Thiếu tướng Jonas Wikman không tiết lộ mốc thời gian hoàn thành cụ thể, chỉ cho thấy chương trình đang được đẩy nhanh.

Đặc điểm tên lửa hành trình Taurus KEPD-350

Tên lửa hành trình Taurus KEPD-350 được phát triển bởi Taurus Systems GmbH, một liên doanh Đức - Thụy Điển giữa MBDA Deutschland và Saab. Đây là một trong những dự án hợp tác quốc phòng quan trọng giữa hai nước trong lĩnh vực vũ khí tấn công tầm xa phóng từ trên không.

Theo các thông tin được công bố, Taurus KEPD-350 có thể mang đầu đạn nặng 481 kg. Tên lửa được thiết kế để tấn công các mục tiêu kiên cố và nằm sâu dưới lòng đất với mọi kích thước ở tầm bắn hơn 500 km. Cấu hình này cho phép tập trung vào nhiệm vụ phá hủy mục tiêu giá trị cao, được bảo vệ tốt và bố trí sâu trong chiều sâu chiến dịch.

Khi kết hợp với tiêm kích JAS 39 Gripen, Taurus KEPD-350 cung cấp cho Không quân Thụy Điển một phương tiện tấn công chính xác tầm xa, mở rộng đáng kể phạm vi và phương thức sử dụng sức mạnh đường không so với trước đây vốn chủ yếu tập trung vào phòng thủ.

Tác động đến học thuyết và cách thức tác chiến

Thiếu tướng Jonas Wikman gọi việc sắp đưa tên lửa Taurus vào sử dụng là một “bước tiến lớn” đối với Không quân Thụy Điển. Theo ông, năng lực tấn công tầm xa mới sẽ tác động trực tiếp tới học thuyết và các khái niệm tác chiến của lực lượng này.

Ông nhấn mạnh rằng trước đây Thụy Điển không có khả năng tiến hành các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương và buộc phải tập trung phần lớn nguồn lực vào nhiệm vụ phòng thủ. Với Taurus KEPD-350, Không quân Thụy Điển có thêm lựa chọn tác chiến nhằm vào mục tiêu nằm sâu trong chiều sâu chiến dịch của đối phương, từ đó thay đổi cán cân giữa phòng thủ thuần túy và khả năng răn đe tấn công.

Quan chức này cũng cho biết Thụy Điển đã nhận được sự hỗ trợ đáng kể từ Đức trong mọi khía cạnh của việc xây dựng năng lực tấn công tầm xa. Điều này thể hiện ở cả khía cạnh phát triển vũ khí, chuẩn bị nền tảng mang và tổ chức vận hành, huấn luyện.

Cách tiếp cận hiện đại hóa tiêm kích Gripen

Song song với việc tích hợp Taurus, Thụy Điển đang áp dụng một cách tiếp cận hiện đại hóa khác với thông lệ đối với tiêm kích Gripen. Thay vì chương trình nâng cấp giữa vòng đời truyền thống, nước này lựa chọn dần dần giới thiệu các khả năng mới thông qua những đợt nâng cấp lớn theo chu kỳ khoảng 3 năm một lần.

Cách làm này cho phép Không quân Thụy Điển bổ sung năng lực mới, trong đó có tên lửa hành trình tầm xa, vào phi đội chiến đấu mà không phải chờ một gói nâng cấp tổng thể. Việc tích hợp Taurus vào cả biến thể JAS 39 Gripen C/D và JAS 39E Gripen được triển khai trong khuôn khổ lộ trình nâng cấp đó.

Trước đây, Saab đã công bố hình ảnh máy bay Gripen trang bị tên lửa Taurus. Một mô hình tĩnh thể hiện cấu hình này từng được giới thiệu tại triển lãm quốc phòng FIDAE ở Chile năm 2016, cho thấy ý đồ tích hợp Taurus lên Gripen đã được chuẩn bị từ sớm trước khi chương trình đi vào giai đoạn triển khai hiện nay.

Ý nghĩa quân sự của năng lực tấn công tầm xa mới

Với việc đẩy nhanh tích hợp tên lửa hành trình Taurus KEPD-350 lên tiêm kích JAS 39 Gripen, Không quân Thụy Điển đang tiến gần hơn tới một năng lực tấn công tầm xa mà trước đây chưa có trong biên chế. Sự kết hợp giữa đầu đạn nặng 481 kg, tầm bắn hơn 500 km và khả năng tiêu diệt mục tiêu kiên cố, nằm sâu dưới lòng đất tạo ra một công cụ tấn công chính xác có giá trị chiến dịch cao.

Mặc dù mốc thời gian đạt trạng thái sẵn sàng hoạt động hoàn chỉnh không được công bố do tính nhạy cảm, việc rút ngắn tiến độ so với mốc “không sớm hơn năm 2028” cho thấy chương trình đang được ưu tiên cao trong kế hoạch hiện đại hóa lực lượng. Về mặt tác chiến, năng lực này mở rộng đáng kể lựa chọn cho chỉ huy không quân trong việc kết hợp giữa phòng thủ lãnh thổ và khả năng tấn công vào các mục tiêu chiến lược của đối phương.

Trong bối cảnh đó, chương trình Gripen – Taurus có ý nghĩa như một trụ cột mới trong cấu trúc sức mạnh đường không của Thụy Điển, đồng thời phản ánh xu hướng chung là tăng cường vũ khí tấn công tầm xa chính xác trên nền tảng máy bay chiến đấu hiện đại.