Tin vũ khí 21.12: UAV Shahed gắn quang học, tàu FF(X), Puma Đức

Tin vũ khí ngày 21.12 ghi nhận ba diễn biến chính: Nga đưa vào sử dụng biến thể UAV cảm tử Shahed-136/Geran 2 gắn hệ thống quang học tích hợp khi tập kích Odesa; Hải quân Mỹ đẩy nhanh chương trình tàu hộ vệ FF(X) như trụ cột của sáng kiến “Golden Fleet”; và quân đội Đức đồng thời mua mới, đại tu quy mô lớn dòng xe chiến đấu bộ binh Puma.

UAV Shahed-136 tích hợp quang học trong các đợt tập kích Odesa

Trong các đợt tập kích mới vào khu vực Odesa, Nga đã sử dụng một biến thể UAV cảm tử Shahed-136/Geran 2 mới, được trang bị hệ thống quang học tích hợp. Thông tin xuất hiện sau khi một đoạn video về chiếc UAV bị bắn hạ được nhà quan sát quân sự Oleksandr Kovalenko đăng trên mạng xã hội X.

Kiểm tra xác UAV cho thấy một cụm camera được lắp ngay phần mũi, tích hợp trực tiếp vào thân thay vì gắn ngoài như trước. Hệ thống này là cụm quang điện ổn định, có khả năng xoay, gồm camera quan sát ban ngày và cảm biến ảnh nhiệt.

So với các biến thể gắn camera tạm thời bên ngoài thân bằng ốc vít, chủ yếu sử dụng camera an ninh dân dụng, cấu hình tích hợp mới có một số thay đổi đáng chú ý:

• Cải thiện tính khí động học do không còn cụm camera lộ ra ngoài.
• Tăng độ bền, giảm nguy cơ hỏng hóc do rung lắc hoặc tác động môi trường.
• Mở rộng khả năng trinh sát và hiệu chỉnh đường bay trong quá trình tiếp cận mục tiêu.

Với camera ngày – đêm và ảnh nhiệt, Shahed-136 phiên bản mới có thể được sử dụng để điều chỉnh đường bay ở giai đoạn cuối, lựa chọn mục tiêu giá trị cao hơn hoặc hỗ trợ tác chiến theo thời gian thực. Điều này phù hợp với tuyên bố trước đây của truyền thông Nga rằng Shahed đã được cải tiến để có khả năng “tự chọn mục tiêu” thay vì chỉ bay theo tọa độ lập trình sẵn.

Hồi tháng 9.2024, lực lượng Ukraine từng phát hiện một thiết bị đầu cuối Starlink trên một chiếc Shahed bị bắn rơi, gây lo ngại về khả năng liên lạc và dẫn đường nâng cao của dòng UAV này. Cùng với việc tích hợp hệ thống quang học vào thân, các bước điều chỉnh cho thấy Nga tiếp tục cải tiến Shahed-136 dựa trên kinh nghiệm thực chiến, biến một nền tảng UAV giá rẻ thành mối đe dọa ngày càng khó đối phó hơn với hệ thống phòng không Ukraine.

Tàu hộ vệ FF(X) trong sáng kiến "Hạm đội Vàng" của Mỹ

Hải quân Mỹ đang thúc đẩy nhanh chương trình tàu hộ vệ FF(X) như một phần then chốt trong sáng kiến “Golden Fleet” (Hạm đội Vàng) của Tổng thống Donald Trump. Mục tiêu là nhanh chóng đưa thêm sức mạnh chiến đấu ra biển, dựa trên thiết kế đã được kiểm chứng và tận dụng tối đa năng lực đóng tàu trong nước.

Bộ trưởng Hải quân Mỹ John C. Phelan ngày 19.12 xác nhận Mỹ sẽ phát triển một lớp tàu hộ vệ mới, quy mô nhỏ và linh hoạt hơn, được đóng hoàn toàn tại các xưởng trong nước và sử dụng chuỗi cung ứng nội địa. FF(X) không phải thiết kế hoàn toàn mới mà dựa trên thân tàu tuần tra lớp Legend của lực lượng Tuần duyên Mỹ – mẫu tàu đã hoạt động nhiều năm và chứng minh được độ tin cậy.

Động thái này diễn ra sau khi Hải quân Mỹ thu hẹp mạnh chương trình tàu khu trục lớp Constellation do thay đổi thiết kế, chậm tiến độ và đội chi phí. Chương trình Constellation từng đặt mục tiêu 20 tàu với tổng trị giá khoảng 22 tỉ USD, nhưng hiện chỉ dừng lại ở hai chiếc đầu tiên, chậm gần ba năm so với kế hoạch. FF(X) vì vậy được xem như một cách “tái khởi động” lực lượng tàu mặt nước cỡ nhỏ, ưu tiên tiến độ và rủi ro kỹ thuật thấp hơn.

Xưởng Ingalls Shipbuilding của Huntington Ingalls Industries (HII) tại Mississippi sẽ đảm nhận vai trò trung tâm ít nhất với chiếc FF(X) đầu tiên. Hải quân Mỹ dự kiến tận dụng dây chuyền, nhân lực và quy trình từng dùng để đóng tàu lớp Legend để rút ngắn thời gian từ thiết kế đến hạ thủy, với mục tiêu đưa tàu FF(X) đầu tiên xuống nước vào năm 2028. Sau giai đoạn dẫn đầu, Hải quân có thể mở thầu cạnh tranh cho các xưởng khác để tăng tốc và mở rộng quy mô đóng mới.

Các thông số cơ bản của thiết kế FF(X) được công bố gồm:

Thiết kế ban đầu của FF(X) ưu tiên độ bền, tầm hoạt động xa và khả năng triển khai linh hoạt. Dù cấu hình vũ khí và cảm biến chưa được công bố chi tiết, hình ảnh phác thảo cho thấy tàu sẽ mang bệ phóng tên lửa, hệ thống phòng thủ tầm gần và có khả năng phối hợp với các phương tiện không người lái. Cách tiếp cận này cho phép Hải quân Mỹ nhanh chóng bổ sung một lớp tàu hộ vệ đa nhiệm nhưng sử dụng khung thân đã được kiểm chứng.

Đức mở rộng và nâng cấp lực lượng xe chiến đấu bộ binh Puma

Quân đội Đức đang bước vào giai đoạn mở rộng và hiện đại hóa lớn lực lượng bộ binh cơ giới, với chương trình tăng quy mô xe chiến đấu bộ binh Puma lên khoảng 200 chiếc mới, đồng thời triển khai lộ trình nâng cấp dài hạn cho đội xe hiện hữu.

Tập đoàn công nghệ – quốc phòng Rheinmetall cho biết quân đội Đức đã ký sửa đổi hợp đồng khung cho chương trình Puma thông qua PSM – liên doanh giữa Rheinmetall và KNDS Deutschland. Thỏa thuận được ký tại cơ quan mua sắm quốc phòng BAAINBw ở Koblenz, dự kiến có hiệu lực pháp lý từ tháng 1.2026. Những chiếc Puma mới đầu tiên dự kiến được bàn giao từ giữa năm 2028.

Theo hợp đồng, PSM sẽ cung cấp 200 xe chiến đấu bộ binh Puma với tổng giá trị khoảng 4,2 tỉ euro (4,9 tỉ USD), chia đều cho hai đối tác công nghiệp, mỗi bên khoảng 2,1 tỉ euro (2,45 tỉ USD). Gói mua sắm không chỉ bao gồm phương tiện chiến đấu mà còn đi kèm mô-đun bảo vệ và container lưu trữ, cho thấy Đức đầu tư đồng bộ cho khả năng sẵn sàng triển khai và duy trì tác chiến, chứ không đơn thuần tăng số lượng xe.

Chương trình mở rộng kế thừa khung hợp đồng từ tháng 5.2023, khi quân đội Đức đặt hàng lô đầu tiên 50 xe Puma. Về tác chiến, Puma được định vị là phương tiện chủ lực của bộ binh cơ giới Đức, với kíp lái 3 người và tổ bộ binh 6 binh sĩ. Thiết kế chú trọng bảo vệ mô-đun và khả năng tác chiến mạng hóa, cho phép phối hợp hiệu quả với các đơn vị khác trong môi trường có hỏa lực chống tăng chính xác cao và trinh sát liên tục từ trên không.

Song song với việc mua mới, Đức triển khai chương trình nâng cấp toàn diện cho 297 xe Puma hiện có, dự kiến hoàn tất vào năm 2029. Gói nâng cấp bao gồm cảm biến ngày – đêm độ phân giải cao, tích hợp tên lửa chống tăng MELLS và hệ thống thông tin liên lạc số hóa.

Kết hợp mua mới và nâng cấp cho thấy Đức lựa chọn giải pháp tăng nhanh quy mô lực lượng bộ binh cơ giới, đồng thời kéo dài vòng đời và nâng cao chất lượng đội xe hiện có, nhằm đáp ứng các mối đe dọa mới trên chiến trường hiện đại.