Tổng thống Trump: Eo biển Hormuz sẽ mở cửa trở lại từ thứ Sáu

Iran và Mỹ cho biết, hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz đã bắt đầu được khôi phục, trong bối cảnh hai nước công bố một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Trung Đông.

Theo Tổng thống Donald Trump, tuyến vận tải năng lượng chiến lược này sẽ được "mở cửa hoàn toàn" từ thứ Sáu.

"Các tàu, thuyền đang bắt đầu di chuyển trở lại, trong đó có nhiều tàu chở dầu. Tuyến hàng hải này sẽ mở cửa hoàn toàn vào thứ Sáu (ngày 19/6)" - Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội hôm 15/6.

Sự kiện tái mở cửa một trong những điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất hành tinh đánh dấu bước ngoặt lớn, khép lại nhiều tháng xung đột khốc liệt và bất ổn kinh tế toàn cầu - hệ quả từ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào Iran hồi cuối tháng Hai.

Thông tin về thỏa thuận đã tạo hiệu ứng tích cực trên các thị trường tài chính. Chỉ số Dow Jones lập mức cao kỷ lục mới, trong khi giá dầu thô giảm gần 5%.

Trước đó, Iran áp đặt hạn chế hàng hải tại eo biển Hormuz sau khi chiến sự bùng phát, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh. Đáp lại, Mỹ thực hiện các biện pháp hạn chế vận tải đối với các cảng biển của Iran.

Ký kết điện tử bất ngờ và tín hiệu từ eo biển

Mỹ, Iran và Pakistan - quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải cho biết, thỏa thuận hòa bình sẽ được ký chính thức tại Thụy Sĩ vào thứ Sáu. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao Mỹ tiết lộ Tổng thống Trump, Phó Tổng thống JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã ký văn bản bằng hình thức điện tử.

"Tôi muốn ký trực tiếp vì muốn thể hiện quyết tâm đưa vấn đề này đến một giải pháp thành công. Đây là một văn bản rất quan trọng và sẽ sớm được công bố rộng rãi", Tổng thống Trump phát biểu bên lề Hội nghị G7 tại Pháp.

Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố thỏa thuận đã giúp chấm dứt ngay lập tức các hoạt động quân sự, đồng thời mở đường cho các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận toàn diện hơn trong vòng 2 tháng tới.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian gọi đây là "một thành tựu lớn" đối với khu vực, còn quân đội Iran mô tả kết quả đàm phán là một chiến thắng chiến lược. Dù vậy, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vẫn bày tỏ sự thận trọng.

"Chúng ta từng chứng kiến những cam kết bị phá vỡ, những thỏa thuận bị xé bỏ. Chúng ta đều chưa quên những điều đó", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết, Washington đã cam kết giải phóng một phần tài sản bị đóng băng và bồi thường các thiệt hại liên quan đến chiến tranh. Hãng thông tấn Mehr đưa tin Mỹ sẽ giải phóng 12 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran trước khi các cuộc đàm phán bắt đầu. Ông Baqaei cho biết, Tehran sẽ đề nghị Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc phê chuẩn sau khi đạt được thỏa thuận cuối cùng về chương trình hạt nhân của mình.

Về phía Mỹ, Phó Tổng thống JD Vance lập tức lên tiếng trấn an cử tri trên kênh Fox News, khẳng định “không một đồng tiền thuế nào của người dân Mỹ được chuyển cho Iran” trong thỏa thuận này.

Trong khi đó, Tổng thống Trump tiết lộ hai bên vẫn đang thảo luận về khả năng Iran tạm ngừng hoạt động làm giàu uranium trong thời gian dài.

Liên quan đến eo biển Hormuz, phía Iran cho biết, sẽ áp dụng các khoản phí dịch vụ hàng hải thay vì các loại phí quá cảnh từng được đề cập trước đó.