Tổng thống Trump: Mỹ và Ukraine đã 'rất gần' một thỏa thuận hòa bình

Ngày 28/12 (giờ địa phương), phát biểu tại cuộc họp báo chung sau cuộc hội đàm, Tổng thống Donald Trump cho biết ông và nhà lãnh đạo Ukraine đang tiến "rất gần, có thể là cực kỳ gần" tới một thỏa thuận hòa bình.

Ông Trump nhận định rằng kết quả của các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến sẽ trở nên rõ ràng "trong vài tuần tới".

Đạt đồng thuận về an ninh

Tổng thống Zelensky xác nhận rằng một thỏa thuận về các cam kết an ninh cho Ukraine đã đạt được sự thống nhất.

Trong khi đó, Tổng thống Trump tỏ ra thận trọng hơn khi cho biết hai bên đã hoàn tất khoảng 95% thỏa thuận này. Ông kỳ vọng các nước châu Âu sẽ "đảm nhận một phần lớn" trong nỗ lực bảo đảm an ninh nói trên với sự hậu thuẫn từ phía Mỹ.

Tuy nhiên, Tổng thống Ukraine trước đó đã bày tỏ mong muốn phía Mỹ nới lỏng đề xuất yêu cầu lực lượng Ukraine rút hoàn toàn khỏi khu vực Donbass ở miền Đông. Đây là một yêu cầu từ phía Nga, đồng nghĩa với việc Kiev phải nhượng lại một số lãnh thổ mà quân đội Ukraine đang kiểm soát.

Cả hai nhà lãnh đạo đều thừa nhận tương lai của vùng Donbass vẫn chưa được ngã ngũ. "Vấn đề này chưa được giải quyết, nhưng chúng tôi đang tiến gần hơn. Đó là một vấn đề rất hóc búa", ông Trump nhấn mạnh.

Đối thoại song song với Nga

Ngay trước khi phái đoàn Ukraine đến Florida, Tổng thống Trump đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Nhà lãnh đạo Mỹ mô tả cuộc gọi là "hiệu quả", trong khi trợ lý chính sách đối ngoại Điện Kremlin, Yuri Ushakov, gọi đây là cuộc trao đổi trên tinh thần "thân thiện".

Phía Nga cho biết ông Putin đã nói với ông Trump rằng đề xuất ngừng bắn 60 ngày của Liên minh châu Âu (EU) và Ukraine sẽ chỉ làm kéo dài cuộc chiến. Điện Kremlin cũng nhấn mạnh Ukraine cần đưa ra quyết định về Donbass "không chậm trễ thêm nữa". Đồng thời, Moskva đồng ý thành lập các nhóm làm việc tập trung vào các vấn đề kinh tế và an ninh để giải quyết xung đột.

Tổng thống Trump cho biết ông sẽ tiếp tục điện đàm với Tổng thống Putin sau cuộc gặp với ông Zelensky.

Áp lực từ chiến trường

Cuộc gặp tại Mar-a-Lago diễn ra trong bối cảnh tình hình chiến sự vẫn hết sức căng thẳng. Trước đó, Nga đã thực hiện hàng trăm cuộc không kích bằng tên lửa và máy bay không người lái vào thủ đô Kiev và nhiều khu vực khác, gây mất điện và sưởi ấm diện rộng.

Tổng thống Zelensky coi các cuộc tấn công cuối tuần qua là phản ứng của Nga đối với các nỗ lực hòa bình do Mỹ làm trung gian.

Mặc dù vậy, Tổng thống Trump vẫn tin tưởng rằng cả ông Putin và ông Zelensky đều nghiêm túc trong việc tìm kiếm hòa bình.

Trên mặt trận ngoại giao, các nỗ lực cũng đang được đẩy mạnh. Trước chuyến thăm Mỹ, ông Zelensky đã có cuộc điện đàm chi tiết với Thủ tướng Anh Keir Starmer. Ông Trump cũng tiết lộ sẽ cùng ông Zelensky điện đàm với các nhà lãnh đạo châu Âu trong thời gian diễn ra cuộc gặp tại Florida.

Những điểm nghẽn còn lại

Hiện tại, dù Washington và Kiev đã đồng thuận trên nhiều vấn đề, nhưng việc xác định ranh giới lãnh thổ vẫn là bài toán khó. Moskva kiên quyết yêu cầu kiểm soát toàn bộ vùng Donbass, trong khi Kiev muốn giữ nguyên hiện trạng theo các tuyến giao tranh hiện tại.

Để tìm kiếm sự nhượng bộ, Mỹ đã đề xuất thiết lập một khu kinh tế tự do nếu Ukraine rút khỏi khu vực này, tuy nhiên cơ chế hoạt động thực tế vẫn chưa rõ ràng. Các nhà đàm phán Mỹ cũng đề xuất cơ chế kiểm soát chung đối với nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia.

Theo các ước tính từ phía Nga, Moskva hiện kiểm soát toàn bộ bán đảo Crimea (sáp nhập năm 2014) và khoảng 12% lãnh thổ Ukraine kể từ khi chiến dịch quân sự bắt đầu gần 4 năm trước.

Con số này bao gồm khoảng 90% vùng Donbass, 75% các vùng Zaporizhzhia và Kherson, cùng một phần nhỏ các vùng Kharkiv, Sumy, Mykolaiv và Dnipropetrovsk.