Trận đánh cầu An Hạ trong ký ức một vị tướng

(Baonghean) Trong truyn ngn "Cu An H" ca nhà văn Khut Quang Thy đăng trong tp Truyn ngn chn lc ca Chi hi Nhà văn Quân đội (NXB Quân đội nhân dân) năm 2002, có đon: "... cu An H thuc ngoi vi thành ph Sài Gòn tng là nơi mà nhng chiếc xe tăng ca Anh hùng quân đội Đoàn Sinh Hưởng và đồng đội qun nhau vi mt by xe tăng địch. Người ta nói rng đó là mt trong nhng trn chiến xe tăng oanh lit nht trong lch s quân đội ta...". Nhng ngày cui tháng Tư lch s này, chúng tôi đã tìm gp ông để nghe li k nim mt thi trn mc.


Trong nhng ngày din ra trn tiến công gii phóng th xã Buôn Ma Thut (3/1975) nm trong chiến dch Tây Nguyên, chiếc xe tăng 980 do Đoàn Sinh Hưởng ch huy đã dn đầu mũi đột kích thc sâu, tung hoành ngang dc, tiến công vào S ch huy Sư đoàn 23, quân đội Sài Gòn, ri tiến ra sân bay Hòa Bình.



                       Tác giả và Trung tướng Đoàn Sinh Hưởng.

Lúc đó, ông Hưởng là Đại đội trưởng Đại đội 9 Xe tăng thuc L đoàn 273, Quân đoàn 3, được giao nhim v đánh thc sâu vào Sư b 23. Đại đội 9 ca Đoàn Sinh Hưởng được tăng cường cho Sư đoàn 320 tiến đánh Cheo Reo. Trong trn đánh đó, xe s hiu 980 đã nhiu ln lp công xut sc, hin nay mô hình chiếc xe chiến thng mang s hiu 980 đang được dng làm biu tượng chiến thng khu vc ngã 6 - TP Buôn Mê Thut. Sau khi gii phóng Buôn Mê Thut, đại đội 9 đánh xung Phú Yên (vào 1/4), quay v Tuy Hòa, Nha Trang, sau đó v Buôn Mê Thut tp kết theo đường 14 (qua đon Đăk Lăc, Đắk-Nông), chun b cho chiến dch H Chí Minh đã bước sang giai đon cui. Lúc đó đoàn tăng gm mt trung đoàn vi gn 100 chiếc xe tăng.


Chun b để tiến v Sài Gòn theo hướng ca đại đội ch có mt con đường độc đạo, quân ch lc ca ta phi qua c đim khu vc cu An H (giáp ranh gia hai huyn Hóc Môn và C Chi nm trên Quc l 22 ngày nay). Đại đội 9 xe tăng thuc L đoàn 273 va có nhim v đánh chiếm cu, và gi vng chiếc cu này. Nếu cu An H b địch phá gãy, chúng ta có th chm tr, đánh mt thi cơ lch s. Đại đội trưởng Đoàn Sinh Hưởng được giao nhim v thc sâu đánh vào cu An H để quân ta vượt cu này, nếu cu này b sp quân ta s không tiếp tc hành tiến được. Mnh lnh ca Chính y sư đoàn 10 L Ngc Châu lúc đó đưa ra là phi gi bng được cu An H.


Nhn lnh đánh và gi cu An H lúc khong 1h sáng ngày 29/4, cn người dn đường mà không kp có nên đại đội trưởng Đoàn Sinh Hưởng quyết định t tìm đường. Đi qua đường sang C Chi, lúc đó đội hình ch có 4 xe đi hướng Đông, gp hàng trăm tên địch ngăn li. Đơn v quyết định n súng bng ha lc trên xe tăng (pháo 75mm, 100mm). Trên đường hành tiến có rt nhiu sc quân (dân v, bo an, quân ch lc) và đủ loi ha lc ca địch đánh chn, phi va đi va đánh.

Đế
n C Chi li tiếp tc gp địch. Địch dùng DKZ bn, ném lu đạn vào xe, quân ta trên xe ly lu đạn ném li. Lúc tiến đến cu phát hin có mt đoàn xe tăng bc thép ca địch, Đoàn Sinh Hưởng cho anh em dng li, đưa vào phòng ng gp. Lúc này, ông t nh, cn phi bình tĩnh, gi vng s sc so ca người ch huy.

Do còn 4 chiếc xe tăng, ông ch huy anh em dn đội hình li, chiếm gi v trí địa hình có li nht. Ch cho đoàn xe ca địch đi qua hết cu ri mi nh lot đạn đầu tiên, chiếc xe đi đầu bc cháy. Lot đạn tiếp theo bn cháy chiếc cui cùng. Cái đầu và cái cui b cháy đã gây tc đường giam chân địch ngay trong tm bn ca mình làm "tc" kh năng chng đỡ ca chúng. Sau gn 1 gi đồng h chiến đấu, 4 xe tăng ca ta đã bn cháy 12 thiết giáp ca địch. Địch hong lon không còn kh năng chiến đấu, các chiến sĩ Đại đội 9 xông ra áp sát đoàn xe ca địch tiêu dit nhng tên còn li, tch thu 12 chiếc xe tăng. Sau đó, đoàn xe đại đội tiến vào tri hun luyn Quang Trung, ti đây bt sng thêm 2 đại tá, gii giáp 1 tiu đoàn (ngày 29 tháng 4). Lúc đó, có mnh lnh khn t cp trên, yêu cu đại đội 9 dng li ngã tư By Hin để đánh vào BTL không quân, B tng tham mưu ngy. Để ri, ngày 30/4 lch s, đoàn xe tăng ca đại đội 9 đã cùng đại quân tiến vào Sài Gòn, hòa chung nim vui chiến thng.


Nheo li đôi mt mt thi trn mc, tướng Đoàn Sinh Hưởng k rng :"Đây là mt trn đánh kinh đin trong lch s quân đội ta, bi chúng tôi ch có 4 tăng, đấu vi 24 tăng ca địch, và đã dit 12 chiếc và bt sng 12 chiếc". Trn cu An H bt đầu t lúc 6 gi sáng ngày 29/4/1975 và kết thúc vào lúc 10h20phút cùng ngày. Sau này, có mt người bn Nga gp li ông sau 20 năm đã tha nhn, đây là mt trn đánh quan trng, có hiu qu tm thế gii, bi ch 4 xe tăng mà tiêu dit và khng chế 24 xe tăng địch thì hu như rt hiếm, vì tương quan lc lượng quá chênh lch. Trn cu An H là trn tao ng chiến oanh lit.

Trn chiến cu An H còn có tính hiu qu ch, quân ta không có cháy xe, không có thương vong, ch b thương nh hai người. Dù không cân sc nhưng phn thng đã thuc v ta, gii quyết được mc tiêu cp trên giao phó, bo v được cu Bông (Cu An H) - cây cu đóng vai trò chiến lược quan trng, đảm bo được thi cơ cho chiến dch. Đây là trn đánh tiêu biu trong hoàn cnh "bt ng gp địch".


Trung tướng Đoàn Sinh Hưởng nh li: "Trưa 30/4, sau khi đại đội 9 tham gia cùng các đơn v bn chiếm được sân bay Tân Sơn Nht và B tng tham mưu địch, chúng tôi đã ôm chm ly nhau hò reo phn khi, nước mt chy quanh vì vui sướng. Ri tôi lên ngi trên chiếc tăng thân yêu để nghĩ v đồng đội đã ra đi, nghĩ v gia đình, b m và anh ch quê hương. Thoáng trong lòng tôi có mt chút thanh thn, t hào khi đã làm xong nhim v cao c ca người lính".

 

12 tháng 9 năm 1975, đại đội trưởng Đoàn Sinh Hưởng được phong Anh hùng LLVTND lúc mi 23 tui, mang quân hàm thiếu úy, cùng vi 6 cá nhân và 59 đơn v.


Trung tướng Đoàn Sinh Hưởng sinh năm 1949 (quê gc xã Bình Ngc, th xã Móng Cái, tnh Qung Ninh). Năm 1966 khi tròn 17 tui, ông nhp ngũ vào Đại đội 9, Tiu đoàn 3, L đoàn 273, Quân đoàn 3. Năm 1975 lúc mi 26 tui, đang mang quân hàm thiếu úy, ông vinh d được phong tng danh hiu Anh hùng LLVTND. Nhng trn chiến đấu chiến dch Tây Nguyên (3/1975) mà đặc bit là trn đánh Buôn Mê Thut đã làm nên tên tui ca người lính "b đội c H" - Đoàn Sinh Hưởng. Sau này, ông dành nhiu thi gian cho nghiên cu khoa hc quân s và có bng Tiến s. Và ông tr thành Tư lnh Tăng thiết giáp ri Tư lnh Quân khu 4 cho ti khi tr v đời thường năm 2009.       


Trần Hải