Trung Đông: Mỹ gửi đề xuất hòa bình, Iran mở cửa eo biển Hormuz cho tàu 'không thù địch'

Tuy nhiên, những tia hy vọng về một giải pháp ngoại giao vẫn đang phải đối mặt với thách thức lớn khi các hoạt động quân sự trên thực địa từ nhiều phía chưa có dấu hiệu dừng lại.

Hé lộ kế hoạch hòa bình 15 điểm?

Phát biểu tại Phòng Bầu dục, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington "hiện đang trong quá trình đàm phán" với Iran, đồng thời ca ngợi một động thái nhượng bộ từ phía Tehran liên quan đến eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch trung chuyển 1/5 lượng dầu mỏ thế giới.

"Họ đã làm một điều thực sự tuyệt vời vào hôm qua. Họ đã trao cho chúng tôi một món quà lớn... Điều đó có ý nghĩa rằng chúng tôi đang làm việc với đúng người", ông Trump nhấn mạnh.

Trước đó, Tổng thống Mỹ cũng đã quyết định gia hạn thêm 5 ngày đối với tối hậu thư nhắm vào các cơ sở điện lực của Iran, trích dẫn những "tiến triển ngoại giao".

Theo các nguồn tin từ The New York Times và Channel 12 (Israel), Mỹ đã thông qua Pakistan để gửi tới Iran một bản kế hoạch hòa bình gồm 15 điểm. Trọng tâm của đề xuất này là lệnh ngừng bắn kéo dài 1 tháng để các bên bước vào bàn đàm phán.

Nội dung kế hoạch yêu cầu Iran giao nộp số urani đã làm giàu và cam kết không tiếp tục làm giàu urani, đồng thời phải đảm bảo an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz.

Đổi lại, Iran sẽ được dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế đã áp đặt nhiều năm qua và nhận được hỗ trợ phát triển năng lượng hạt nhân dân sự tại nhà máy Bushehr.

Ngay sau các diễn biến này, thông qua Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), Iran đã phát đi thông điệp đảm bảo an toàn cho các "tàu thuyền không thù địch" đi qua eo biển Hormuz, phần nào giúp hạ nhiệt lo ngại về một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Dù vậy, giá dầu Brent trên thị trường vẫn đang duy trì ở mức trên 100 USD/thùng vào đầu phiên giao dịch ngày 25/3.

Thực địa vẫn tiềm ẩn rủi ro

Bất chấp những tuyên bố lạc quan về ngoại giao, tình hình an ninh khu vực vẫn vô cùng phức tạp.

Tại Israel, quân đội nước này (IDF) khẳng định kế hoạch tác chiến "không thay đổi" và sẽ tiếp tục các nỗ lực loại bỏ các mối đe dọa an ninh. IDF thông báo đã tiến hành một "làn sóng" không kích mới vào nhiều khu vực ở Iran. Đáng chú ý, Tehran đã lên tiếng cáo buộc Israel thực hiện cuộc không kích thứ hai nhắm vào cơ sở hạt nhân Bushehr.

Ở chiều ngược lại, các hệ thống phòng thủ của Israel cũng ghi nhận nhiều tên lửa từ Iran xuyên thủng lưới phòng không, gây thương vong cho dân thường tại khu vực Tel Aviv.

Tại mặt trận Lebanon, Israel đang gia tăng chiến dịch quân sự nhắm vào lực lượng Hezbollah, với tuyên bố sẽ kiểm soát khu vực miền Nam Lebanon tiến sát đến sông Litani, cách biên giới khoảng 30km. Tối 24/3, quân đội Israel tiếp tục phát lệnh sơ tán khẩn cấp đối với người dân tại vùng ngoại ô phía Nam thủ đô Beirut để chuẩn bị cho các đợt không kích mới. Chiến dịch này cho đến nay đã khiến hơn 1.000 người thiệt mạng và hơn 1 triệu người Lebanon phải rời bỏ nhà cửa.

Những tác động chéo của cuộc xung đột cũng lan rộng ra toàn khu vực Vùng Vịnh. Chính phủ Lebanon mới đây đã yêu cầu Đại sứ Iran rời khỏi nước này trước ngày 29/3. Trong khi đó, các quốc gia đồng minh của Mỹ như Bahrain, Kuwait, UAE và Saudi Arabia đều báo cáo về việc phải kích hoạt hệ thống phòng không để đánh chặn các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa trong bối cảnh khu vực đang ở mức báo động cao nhất.

Theo tờ The Wall Street Journal, song song với tiến trình ngoại giao, Mỹ vẫn đang lên kế hoạch điều động thêm 3.000 binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù 82 tới Trung Đông để sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống.