Trung Quốc dự kiến cấm vô lăng bán phần từ năm 2027: Thách thức cho Tesla và Lexus

Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) vừa chính thức công bố dự thảo tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc mã hiệu GB 11557-202X. Quy định mới này tập trung vào việc bảo vệ người lái khỏi các chấn thương do cơ cấu lái gây ra trong trường hợp xảy ra va chạm. Đáng chú ý, dự thảo đã loại bỏ toàn bộ các nội dung kỹ thuật cho phép sử dụng vô lăng bán phần (vô lăng kiểu càng), một tín hiệu cho thấy sự siết chặt quản lý đối với các thiết kế lái không truyền thống.

Tiêu chuẩn an toàn hiện hành (GB 11557-2011) đã được áp dụng hơn một thập kỷ và được đánh giá là không còn phù hợp để kiểm soát các công nghệ mới trên xe điện. Trong bản cập nhật lần này, cơ quan chức năng Trung Quốc đã đồng bộ hóa với các quy định quốc tế bằng cách giảm giới hạn lực ngang trong thử nghiệm mô hình người xuống còn 11.110N, tương đương thông số kỹ thuật UN R12. Ngoài ra, quy định cũng thiết lập các ngưỡng nghiêm ngặt cho sự dịch chuyển của cột lái khi có va chạm xảy ra.

Lý do kỹ thuật khiến vô lăng bán phần bị loại bỏ

Vấn đề lớn nhất của vô lăng bán phần nằm ở khả năng đáp ứng các bài kiểm tra an toàn va chạm. Theo tiêu chuẩn mới, cơ quan chức năng yêu cầu thực hiện thử nghiệm va chạm tại 10 điểm cụ thể trên vành vô lăng, bao gồm “điểm giữa của khu vực yếu nhất” và “điểm giữa của khu vực không được hỗ trợ ngắn nhất”.

Đối với thiết kế vô lăng kiểu càng vốn thiếu phần vành phía trên, các điểm thử nghiệm này không tồn tại về mặt vật lý. Điều này đồng nghĩa với việc các mẫu xe trang bị loại vô lăng này sẽ không thể hoàn thành bài kiểm tra để được cấp phép lưu hành. Thống kê từ dữ liệu tai nạn cho thấy cơ cấu lái là nguyên nhân dẫn đến 46% thương tích cho người tài xế. Trong khi vô lăng tròn truyền thống đóng vai trò như một vùng đệm lớn khi cơ thể người lái chúi về phía trước, thiết kế bán phần lại khiến người lái dễ trượt khỏi vùng bảo vệ, làm tăng nguy cơ chấn thương thứ cấp.

Rủi ro từ túi khí và trải nghiệm vận hành thực tế

Bên cạnh cấu trúc cơ khí, an toàn túi khí cũng là một mối quan ngại lớn. Tiêu chuẩn mới nghiêm cấm các vật thể cứng (như kim loại hoặc nhựa) hướng trực tiếp về phía người ngồi khi túi khí bung. Với vỏ bọc và cấu trúc không đồng nhất, vô lăng bán phần tạo ra các kiểu vỡ khó dự đoán khi túi khí nổ ở tốc độ cao, gây khó khăn cho việc xác minh độ an toàn qua các thử nghiệm chuyên sâu.

Ngoài các rào cản pháp lý, người dùng cũng phản hồi nhiều bất cập khi sử dụng thiết kế này trong đời sống hàng ngày. Khác với xe đua Công thức 1 có tỷ số lái rất nhỏ phù hợp với đường đua, xe dân dụng yêu cầu người lái phải xoay vô lăng nhiều vòng khi quay đầu hoặc đỗ xe. Việc thiếu vành phía trên khiến thao tác bằng một tay trở nên khó khăn và dễ gây ra tình trạng chạm nhầm vào màn hình bảng điều khiển.

Lộ trình áp dụng và thời gian chuyển tiếp

Tiêu chuẩn GB 11557-202X dự kiến sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2027. Kể từ thời điểm này, tất cả các mẫu xe mới muốn được phê duyệt kiểu loại tại thị trường Trung Quốc đều phải tuân thủ thiết kế vành vô lăng khép kín.

Đối với các mẫu xe hiện đang lưu hành và đã được phê duyệt trước đó, cơ quan chức năng dự kiến sẽ dành một khoảng thời gian chuyển tiếp khoảng 13 tháng. Trong giai đoạn này, các hãng xe như Tesla, IM Motor hay Lexus sẽ phải điều chỉnh thiết kế hoặc thay thế bằng vô lăng tròn truyền thống để có thể tiếp tục kinh doanh hợp pháp tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới.