Trung Quốc nộp đơn phóng hơn 200.000 vệ tinh internet nhằm cạnh tranh với Starlink

Trung Quốc đang đẩy mạnh cuộc đua không gian với kế hoạch triển khai hơn 200.000 vệ tinh internet trên quỹ đạo Trái đất tầm thấp (LEO). Động thái này diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh liên tục cảnh báo về các rủi ro an ninh và tình trạng quá tải quỹ đạo do mạng lưới Starlink của SpaceX gây ra.

Kế hoạch triển khai siêu mạng lưới vệ tinh của Trung Quốc

Vào cuối tháng 12.2025, khoảng 12 hồ sơ từ nhiều công ty vệ tinh Trung Quốc đã được nộp lên Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU). Trọng tâm của kế hoạch này là hai dự án lớn mang mã hiệu CTC-1 và CTC-2, với mục tiêu triển khai tổng cộng 193.428 vệ tinh (96.714 vệ tinh cho mỗi dự án).

Các hồ sơ này được đệ trình bởi Viện Khai thác Phổ tần Vô tuyến và Đổi mới Công nghệ, một tổ chức mới thành lập tại tỉnh Hà Bắc vào ngày 30.12.2025. Việc nộp đơn hàng loạt cho thấy nỗ lực của Trung Quốc trong việc giành ưu tiên về phổ tần số vô tuyến và vị trí trên quỹ đạo LEO, vốn là nguồn tài nguyên hữu hạn đang bị các bên tiên phong chiếm lĩnh.

Cuộc đua giành tài nguyên trên quỹ đạo Trái đất tầm thấp

Hiện tại, SpaceX đang dẫn đầu với mạng Starlink sở hữu khoảng 10.000 vệ tinh đang hoạt động. Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) mới đây cũng đã phê duyệt cho công ty này phóng thêm 7.500 vệ tinh thế hệ thứ hai trước cuối năm 2031, hướng tới mục tiêu cuối cùng là 42.000 vệ tinh.

Để đối trọng, Trung Quốc đã khởi động nhiều dự án vệ tinh quy mô lớn. Ngoài các hồ sơ mới, dự án Guowang đặt mục tiêu phóng 13.000 vệ tinh và dự án Qianfan (Ngàn buồm) dự kiến triển khai hơn 15.000 vệ tinh vào năm 2030. Đáng chú ý, hồ sơ L1 của China Mobile với 2.520 vệ tinh đánh dấu lần đầu tiên một công ty viễn thông nhà nước Trung Quốc tham gia trực tiếp vào lĩnh vực này.

Cáo buộc rủi ro an ninh và thách thức quân sự

Song song với kế hoạch mở rộng, Trung Quốc bày tỏ lo ngại sâu sắc về sự gia tăng không kiểm soát của các chòm vệ tinh internet phương Tây. Tại một sự kiện của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc vào tháng 12.2025, đại diện Trung Quốc cảnh báo rằng các siêu mạng lưới như Starlink đang tạo ra thách thức an ninh nghiêm trọng, làm mờ ranh giới giữa hoạt động dân sự và quân sự.

Bắc Kinh dẫn chứng các vụ suýt va chạm giữa vệ tinh Starlink và trạm vũ trụ Trung Quốc năm 2021, cũng như sự cố một vệ tinh tan rã vào tháng 12.2025 tạo ra hơn 100 mảnh vỡ không gian. Trung Quốc cáo buộc một số chòm vệ tinh đang được sử dụng cho trinh sát quân sự hoặc bị các nhóm khủng bố, lực lượng ly khai lợi dụng tại các khu vực như Nam Á và Đông Nam Á.

Quy định và trách nhiệm quốc tế

Theo quy định của ITU ban hành năm 2019, các hệ thống vệ tinh phải tuân thủ lộ trình triển khai nghiêm ngặt: đưa 10% số vệ tinh lên quỹ đạo trong vòng 2 năm kể từ khi bắt đầu hoạt động, đạt 50% trong 5 năm và hoàn tất 100% trong 7 năm. Nếu không đạt các mốc này, hồ sơ sẽ phải điều chỉnh lại để phản ánh năng lực thực tế.

Trong khi đó, SpaceX đã có những động thái giảm thiểu rủi ro khi thông báo sẽ hạ độ cao của khoảng 4.400 vệ tinh từ 550 km xuống còn 480 km trong năm 2026 để giảm nguy cơ va chạm. Tuy nhiên, phía Trung Quốc vẫn kêu gọi cần có một cơ chế quản lý quốc tế hiệu quả hơn dưới sự dẫn dắt của Liên Hợp Quốc để đảm bảo sử dụng không gian một cách hòa bình.

Cuộc đua vệ tinh internet không chỉ là sự cạnh tranh về công nghệ viễn thông mà còn là bài toán về chủ quyền không gian và an ninh quốc gia. Việc Trung Quốc đăng ký số lượng vệ tinh khổng lồ cho thấy quyết tâm không để bị bỏ lại phía sau trong việc kiểm soát hạ tầng thông tin chiến lược trên quỹ đạo Trái đất.