Trước thềm đàm phán Mỹ - Trung: Thị trường phấn khởi, song giới đầu tư lo ngại 'kịch bản cũ' lặp lại

Thị trường tăng điểm mạnh

Theo Reuters, thị trường chứng khoán toàn cầu đã tăng điểm mạnh vào đầu tuần, sau khi các quan chức Mỹ cho biết, các nhà đàm phán từ cả hai phía đã vạch ra một khuôn khổ cho các thỏa thuận. Khuôn khổ này được cho là bao gồm việc Mỹ giảm thuế quan đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc và việc Bắc Kinh nhượng bộ về các biện pháp hạn chế xuất khẩu đất hiếm.

Với kỳ vọng ông Trump sẽ ký thỏa thuận với ông Tập Cận Bình vào ngày 30/10 tới, chỉ số S&P 500 của Mỹ đã tăng 1% để đạt mức cao kỷ lục. Các thị trường chứng khoán ở Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và Nhật Bản cũng ghi nhận các mức đỉnh mới.

Ngược lại, các tài sản trú ẩn an toàn truyền thống như vàng đã giảm giá, một dấu hiệu cho thấy các nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận rủi ro hơn.

Đây là một mô hình quen thuộc mà thị trường đã chứng kiến trong suốt nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên và thứ hai của ông Trump, chẳng hạn như trong cuộc chiến thương mại năm 2019 hay đợt áp thuế toàn cầu "Ngày Giải phóng" (Liberation Day) trong năm nay. Các nhà đầu tư thường định vị theo hướng ông Trump cuối cùng sẽ lùi bước sau khi chủ động tấn công các đối tác thương mại.

Bà Evelyne Gomez-Liechti, chiến lược gia đa tài sản tại Mizuho, nhận xét: "Chúng tôi đã thấy tin tức lớn, thị trường bán tháo, có một số chao đảo, nhưng giờ đây có vẻ các cuộc đàm phán lại mang tính xây dựng... Thành thật mà nói, bất cứ khi nào chúng ta nhận được những tiêu đề này từ ông Trump, nó đều tuân theo mô hình TACO".

"TACO" - một từ viết tắt của Phố Wall (Trump Always Chickens Out - Trump luôn 'chùn bước') - thể hiện quan điểm rằng Tổng thống Mỹ thường đưa ra những lời đe dọa lớn nhưng cuối cùng lại lùi bước.

Trong tháng qua, chứng khoán đã sụt giảm sau khi ông Trump đe dọa áp thêm thuế 100% đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc cũng như kiểm soát xuất khẩu phần mềm quan trọng của Mỹ, sau khi Bắc Kinh thắt chặt các hạn chế về đất hiếm. Lặp lại mô hình "TACO", chứng khoán Trung Quốc đã tăng giá trong hơn một tuần qua trước thềm cuộc hội đàm Tập - Trump.

Rủi ro vẫn còn đó

Ngay cả khi cuộc gặp Trump - Tập không mang lại một kết thúc dứt khoát cho cuộc chiến thương mại, các nhà đầu tư vẫn sẵn sàng mua vào khi căng thẳng hạ nhiệt.

Ông Thomas Christiansen, Giám đốc đầu tư tại ngân hàng tư nhân Union Bancaire Privée, cho rằng: "Rủi ro về một kết quả tồi tệ để ghi điểm chính trị là không cao... Cuối cùng, kết quả đúng đắn luôn là một mức độ thỏa thuận nào đó".

Ngoài ra, việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể cắt giảm lãi suất một lần nữa trong tuần này cũng có thể tiếp tục thúc đẩy đà tăng của thị trường.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rủi ro vẫn còn đáng kể. Với việc cổ phiếu đang ở mức cao nhất mọi thời đại và sự tập trung lớn vào các cổ phiếu liên quan đến AI, kết quả kinh doanh đáng thất vọng của các công ty có thể xóa đi mọi sự lạc quan từ một thỏa thuận Mỹ - Trung, hoặc làm trầm trọng thêm một kết quả tiêu cực từ cuộc gặp.

"Nó không đối xứng. Thị trường sẽ phản ứng với tin xấu mạnh hơn là tin tốt", bà Tracy Chen, nhà quản lý danh mục đầu tư tại Brandywine Global, nhận định.

Các nhà đầu tư cũng có lịch sử để tham khảo về những lần thất vọng. Gần đây nhất là sau thỏa thuận Mỹ - Trung vào tháng 5/2025 tại Geneva. "Mỹ và Trung Quốc có lịch sử đàm phán đổ vỡ ngay cả sau khi đã có thỏa thuận sơ bộ", Thierry Wizman, chiến lược gia tại Macquarie, lưu ý trong một báo cáo. "Chúng tôi kỳ vọng sự hưng phấn (của thị trường) sẽ mờ dần".