Trường mới nhưng tên có cần... mới?
Sau khi thực hiện sắp xếp, sáp nhập hơn 600 trường học ở cả 4 cấp học, từ mầm non đến THPT, nhiều địa phương ở Nghệ An đã tiến hành đặt lại tên trường, tên lớp. Đây là việc tưởng như đơn giản nhưng lại liên quan đến lịch sử, truyền thống, bản sắc của mỗi ngôi trường và tình cảm của cán bộ, giáo viên, học sinh, phụ huynh.
Mỗi tên trường là một bài học lịch sử
Năm học mới đến với phụ huynh, học sinh và giáo viên trên địa bàn xã Kim Liên với nhiều ngôi trường mới được sáp nhập và với nhiều tên gọi được thay đổi. Điều thực sự có ý nghĩa, dù nhiều trường không được giữ lại tên gọi cũ nhưng người dân địa phương vẫn thấy gần gũi, thân thuộc khi nhiều tên gọi gắn với quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Trong đó, Trường Mầm non Hoàng Trù là tên gọi mới trên cơ sở sáp nhập Trường Mầm non Nam Giang, Nam Cát và Hoàng Trù; Trường Mầm non Làng Sen được thành lập trên cơ sở sáp nhập Trường Mầm non Làng Sen và Trường Mầm non Hùng Tiến; Trường Tiểu học Hoàng Thị Loan được đặt tên mới trên cơ sở sáp nhập các trường: Tiểu học Nam Giang, Tiểu học Nam Cát và Tiểu học Hoàng Trù; Trường Tiểu học Kim Liên trên cơ sở sáp nhập Trường Tiểu học Làng Sen và Trường Tiểu học Hùng Tiến; Trường THCS Nguyễn Sinh Sắc trên cơ sở sáp nhập Trường THCS Long Lâm và Trường THCS Tân Dân; Trường THCS Kim Liên trên cơ sở sáp nhập các trường: THCS Kim Liên, THCS Nam Giang và THCS Nam Cát.
Theo ông Lê Trung Hòa - Chủ tịch UBND xã Kim Liên, việc đặt tên trường sau sáp nhập không chỉ là yêu cầu về mặt hành chính mà còn liên quan đến lịch sử, truyền thống và tình cảm của địa phương. Vì vậy, trước khi thống nhất tên gọi chính thức, xã đã tổ chức bàn bạc, lấy ý kiến từ lãnh đạo các nhà trường, đồng thời, tổ chức 2 hội nghị để xem xét, cân nhắc các phương án. Trên cơ sở đó, các tên trường được lựa chọn và trình Ban Thường vụ Đảng ủy xã xem xét, quyết định.
Chủ tịch UBND xã Kim Liên cho biết, với một vùng đất đặc biệt - nơi sinh ra và gắn bó với tuổi thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, việc lựa chọn tên trường sau sắp xếp càng được địa phương cân nhắc kỹ lưỡng, đặt trong mối liên hệ với lịch sử, văn hóa và truyền thống quê hương.
Chúng tôi mong muốn mỗi tên trường được lựa chọn đều mang theo một câu chuyện. Khi học sinh gọi tên ngôi trường mình đang học, các em có thêm một bài học lịch sử. Từ đó, dần hình thành tình yêu quê hương, niềm tự hào và ý thức trân trọng, gìn giữ những giá trị truyền thống.
Ông Lê Trung Hòa - Chủ tịch UBND xã Kim Liên
Không chỉ ở xã Kim Liên, việc đặt tên trường sau sắp xếp cũng được nhiều địa phương cân nhắc theo hướng giữ lại những giá trị văn hóa, lịch sử đã gắn bó với vùng đất. Tại phường Cửa Lò, những tên trường mới được lựa chọn khá gần gũi, gắn với các địa danh quen thuộc, đồng thời tiếp nối những tên gọi đã trở thành dấu ấn của địa phương.
Theo đó, ở bậc mầm non, phường thành lập Trường Mầm non Hải Hòa trên cơ sở sáp nhập Trường Mầm non Nghi Hải và Trường Mầm non Nghi Hòa; Trường Mầm non Tân Thủy trên cơ sở sáp nhập Trường Mầm non Nghi Tân, Trường Mầm non Nghi Thủy và Trường Mầm non Thu Thủy... Đáng chú ý, ở cấp THCS, địa phương thành lập Trường THCS Nguyễn Sư Hồi trên cơ sở sắp xếp, sáp nhập Trường THCS Nghi Tân và Trường THCS Nghi Thủy.
Đối với bậc THPT, dù sáp nhập trường liên cấp nhưng trước khi thực hiện, địa phương cũng đã xin ý kiến tỉnh để thành lập Trường THPT Lê Thị Bạch Cát trên cơ sở sáp nhập Trường THPT Cửa Lò 2 và Trường THCS Lê Thị Bạch Cát.
Theo ông Phùng Đức Nhân - Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Lò, trong quá trình sắp xếp, địa phương chú trọng lựa chọn tên gọi vừa phù hợp với quy mô, địa bàn mới, vừa kế thừa những tên trường, địa danh đã trở nên quen thuộc với người dân. Đặc biệt, việc tiếp tục sử dụng tên các danh nhân gắn với vùng đất Cửa Lò không chỉ góp phần lưu giữ những dấu ấn lịch sử đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ, mà còn mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc.
Qua những tên trường, học sinh có thêm cơ hội tìm hiểu về những người đã có công chiêu dân, khai hoang, lập ấp, góp phần tạo dựng vùng đất Cửa Lò cũng như những người con anh dũng của quê hương đã cống hiến, hy sinh cho đất nước...
Ông Phùng Đức Nhân - Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Lò,
“Thuận” nhưng chưa hay
Chỉ 2 ngày sau khi đổi tên trường, UBND phường Vinh Phú đã ban hành quyết định mới, giữ lại tên Trường Tiểu học Hà Huy Tập 2. Quyết định này nhanh chóng nhận được sự đồng tình, hưởng ứng của đông đảo phụ huynh, học sinh và các thế hệ giáo viên nhà trường. Bởi đây không chỉ là một tên gọi đã trở nên quen thuộc, gắn với đồng chí Tổng Bí thư Hà Huy Tập, người có nhiều đóng góp cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Hơn nữa, đây cũng là tên gọi gắn với phường Hà Huy Tập trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, nhằm góp phần lưu giữ một dấu ấn địa danh đã gắn bó với đời sống của người dân địa phương trong nhiều năm.
Những ngày qua, sau khi các địa phương hoàn thành việc sắp xếp, sáp nhập trường học trên toàn tỉnh, câu chuyện đặt tên trường mới nhận được sự quan tâm của dư luận. Bên cạnh những ngôi trường được lựa chọn tên gọi gắn với địa danh, danh nhân, lịch sử và truyền thống địa phương, một số tên trường mới cũng khiến phụ huynh, giáo viên và các thế hệ học sinh không khỏi băn khoăn, tiếc nuối.
Tại khu vực Vinh, sau sắp xếp, hàng loạt trường học được đổi tên theo địa danh hành chính mới, kèm số thứ tự như Thành Vinh 1, Thành Vinh 2, Thành Vinh 3, Thành Vinh 4 hay Trường Vinh 1, Trường Vinh 2, Vinh Lộc 1, Vinh Lộc 2, Vinh Lộc 3... ở nhiều cấp học từ mầm non đến THCS. Cách đặt tên này có ưu điểm là thuận tiện cho việc nhận diện theo địa bàn, nhưng đồng thời cũng khiến một số tên trường vốn đã quen thuộc với người dân qua nhiều thế hệ không còn được duy trì.
Đáng chú ý, có những trường không thực hiện sáp nhập nhưng vẫn thay đổi tên gọi. Như tại phường Thành Vinh, những tên trường như: Trường Tiểu học Lê Mao, Trường Tiểu học Lê Lợi... vốn gắn với lịch sử hình thành, phát triển của nhà trường, của địa phương và mang tên những nhân vật lịch sử, danh nhân, người có đóng góp cho quê hương, đất nước, nay được thay bằng tên gọi mới và được “số hóa”.
Sau đợt sắp xếp, sáp nhập trường học, nhiều tên trường quen thuộc không còn được duy trì khiến các thầy, cô không khỏi tiếc nuối. Theo nhiều giáo viên dạy bộ môn Lịch sử, việc đặt tên trường sau sáp nhập không nên thực hiện một cách máy móc theo tên phường, xã hoặc số thứ tự, bởi mỗi tên trường còn chứa đựng một lớp ký ức, lịch sử và giá trị văn hóa của địa phương. Trong điều kiện có thể lựa chọn, nên ưu tiên những tên gọi đã có bề dày, gắn với danh nhân, địa danh, sự kiện lịch sử hoặc truyền thống của vùng đất. Khi đó, tên trường không chỉ giúp nhận diện một cơ sở giáo dục mà còn có thể trở thành một “địa chỉ” để giáo dục lịch sử, bồi đắp cho học sinh sự hiểu biết và niềm tự hào về quê hương.
.jpeg)
Về việc đặt tên trường sau sáp nhập, hiện Sở Giáo dục và Đào tạo cũng đã có hướng dẫn, trong đó nhấn mạnh việc tránh đặt tên một cách cơ học theo thứ tự hoặc ghép tên các trường cũ một cách khiên cưỡng, làm mất đi ý nghĩa của tên gọi truyền thống... Tuy nhiên, cách đặt tên trường theo hướng “số hóa”, máy móc ở một số địa phương hiện nay cũng khiến không ít người hụt hẫng và đặt ra câu hỏi về giáo dục và sự kết nối. Chưa kể, tên trường còn là một “địa chỉ văn hóa”, nơi lưu giữ ký ức và kể những câu chuyện về vùng đất, con người cho các thế hệ học trò.
