Từ gian hàng tạm đến lối ra cho nông sản ở bản Mon

Gian hàng tạm, gỡ thế bí cho nông sản

Những ngày này, tại khu vực gần bến xe Tương Dương, một gian hàng nhỏ, dựng tạm nhưng lúc nào cũng rộn ràng người ra, vào. Trên những tấm bàn gỗ giản dị là đủ loại rau xanh, củ, quả theo mùa, măng khô, bò giàng, lợn giàng… tất cả đều là nông sản do chính hội viên Hội Nông dân bản Mon làm ra. Gian hàng không biển hiệu cầu kỳ, không quầy kệ hiện đại, nhưng lại mang theo niềm tin và sự yên tâm của bà con sau nhiều ngày thấp thỏm lo đầu ra.

Trước đó, khi chợ Tương Dương đóng cửa để tu sửa, bà con bản Mon gặp không ít khó khăn. Bản cách chợ gần 3 km, nhiều hộ phải đẩy xe rùa đi bán dạo, vừa vất vả, vừa bấp bênh. Rau, củ đã đến kỳ thu hoạch, để lâu thì hỏng, mà bán không kịp thì lỗ vốn, công sức coi như đổ sông, đổ bể. Xuất phát từ nhu cầu thực tế ấy, Chi hội trưởng Hội Nông dân bản Mon cùng Chi hội trưởng Hội Phụ nữ đã đề xuất ý tưởng xây dựng một gian hàng nông dân tạm thời, đặt tại vị trí thuận lợi gần bến xe, nơi đông người qua lại.

Ý tưởng nhanh chóng được đưa ra bàn bạc trong ban quản lý bản và nhận được sự đồng thuận cao. Gian hàng được dựng lên từ nguồn kinh phí đóng góp, vận động trong nhân dân, mỗi hội viên góp 30.000 đồng. Chỉ trong thời gian ngắn, 1 điểm bán chung của bà con đã hình thành. Từ 1 tuần nay, gian hàng duy trì bán hàng hằng ngày, mỗi ngày có khoảng 10 chị hội viên luân phiên đứng bán, gom nông sản của các hộ trong bản đưa ra tiêu thụ.

Từ khi có điểm bán cố định, đầu ra nông sản của bà con ổn định hơn hẳn. Lợi thế lớn nhất của gian hàng là vị trí gần bến xe, lượng người qua lại đông, giúp nông sản tiêu thụ đều mỗi ngày. Với bà con, đây không chỉ là nơi bán hàng, mà còn là chỗ dựa tinh thần để yên tâm tiếp tục sản xuất trong giai đoạn khó khăn sau thiên tai.

Từ quen làm ruộng đến tập bán hàng

Không dừng lại ở cách bán truyền thống, Hội Nông dân xã Tương Dương còn đồng hành cùng bà con trong việc quảng bá nông sản trên các nền tảng số. Thay vì đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử vốn chưa phù hợp với điều kiện thực tế địa phương, Hội lựa chọn hướng đi gần gũi hơn: Hỗ trợ hội viên tự xây dựng kênh bán hàng trên Facebook cá nhân và TikTok. Từ việc quay video, phát trực tiếp bán hàng, đến hướng dẫn cách viết bài, đăng bài giới thiệu sản phẩm, tất cả đều được làm từng bước, vừa làm vừa rút kinh nghiệm.

Thực tế cho thấy, bà con đã bước đầu làm quen với cách bán hàng mới, dù còn nhiều hạn chế. Điện thoại dung lượng thấp, hình ảnh chưa đẹp, lượng tương tác trên mạng xã hội còn ít là những rào cản không nhỏ. Song, điều đáng quý là tinh thần học hỏi và sự chủ động của hội viên. Nhiều chị như Kha Thị Nguyệt, La Thị Loan, Nguyễn Thị Duyên, Lương Thị Sen… đã mạnh dạn đứng bán tại gian hàng, tham gia livestream, tập viết bài giới thiệu nông sản của chính mình.

Không còn chỉ trông chờ vào phiên chợ hay thương lái đến tận nhà, nhiều hội viên bắt đầu hiểu rằng, muốn nông sản bán được, trước hết phải làm ra sản phẩm thật tốt, thật sạch, mang đúng hương vị và đặc trưng của vùng đất mình đang sống. Rau phải sạch từ ruộng, măng phải khô tự nhiên, bò giàng, lợn giàng phải giữ được cách làm truyền thống, đó là “gốc” để giữ niềm tin của người mua.

Chị Kha Thị Nguyệt - một trong những hội viên thường xuyên đứng bán tại gian hàng chia sẻ rất thật: “Trước đây mình chỉ biết trồng rau, bán được hay không thì phó mặc cho chợ. Từ khi có gian hàng, rồi được hướng dẫn quay video, bán hàng trên mạng, mình mới hiểu là làm ra sản phẩm thôi chưa đủ, còn phải biết giới thiệu, biết nói cho người ta hiểu rau mình trồng thế nào, sạch ra sao”. Những lời mộc mạc ấy phản ánh rõ sự thay đổi trong cách nghĩ của người nông dân khi bắt đầu tiếp cận thị trường bằng chính tiếng nói của mình.

Không chỉ dừng ở việc bán trực tiếp, gian hàng còn giúp bà con mạnh dạn hơn với cách bán hàng mới. Từ việc sắp xếp mớ rau cho gọn gàng, nói vài câu giới thiệu về nguồn gốc sản phẩm, đến cầm điện thoại phát trực tiếp bán hàng, những việc tưởng chừng xa lạ nay đã dần trở thành thói quen. “Lúc đầu cũng ngại lắm, sợ nói sai, sợ ít người xem, nhưng bán được rồi thì thấy tự tin hơn”, chị Nguyệt cười nói.

Qua mỗi ngày đứng bán, mỗi buổi livestream, tư duy sản xuất nhỏ lẻ, manh mún dần được thay bằng cách nghĩ dài hơi hơn: Làm nông phải gắn với thị trường. Bán cho ai, bán ở đâu, bằng cách nào là những câu hỏi trước đây ít được đặt ra, nay đã trở thành điều bà con cùng bàn bạc.

Từ mô hình gian hàng nông dân bản Mon, Hội Nông dân xã Tương Dương đang hướng tới mục tiêu dài hơi hơn: Mỗi chi hội có ít nhất 1 gian hàng nông dân, vừa là điểm bán, vừa để bà con từng bước làm quen với chuyển đổi số. Bà Lương Thị Vân Anh - Chủ tịch Hội Nông dân xã Tương Dương cho biết: “Gian hàng nông dân bản Mon là giải pháp kịp thời trong lúc chợ tu sửa, giúp nông sản được tiêu thụ đều mỗi ngày, bà con yên tâm sản xuất.

Qua mô hình này, hội viên từng bước làm quen với cách bán hàng, quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội, tạo nền tảng để hội nhân rộng và gắn tiêu thụ nông sản với chuyển đổi số. Nếu được hỗ trợ mở các lớp tập huấn bài bản, nông dân bản Mon hoàn toàn có thể tự xây dựng thương hiệu cho những sản phẩm đặc trưng của địa phương”.