Tương lai tàu sân bay hạt nhân USS Nimitz sau khi nghỉ hưu

Tàu sân bay hạt nhân USS Nimitz của Hải quân Mỹ đang bước vào giai đoạn cuối vòng đời sau gần nửa thế kỷ hoạt động. Con tàu chuẩn bị trở về cảng nhà sau chuyến đi biển cuối cùng, với định hướng chính thức là sẽ được đưa đi tháo dỡ. Tuy nhiên, cách thức xử lý khối năng lượng hạt nhân và một số kịch bản chuyển giao, bao gồm khả năng liên quan đến Hải quân Ấn Độ, vẫn đang được đặt ra.

Tổng quan: USS Nimitz kết thúc thời gian phục vụ

USS Nimitz là chiếc dẫn đầu của lớp tàu sân bay hạt nhân cùng tên, từng được xem như biểu tượng sức mạnh của Hải quân Mỹ. Theo thông tin được công bố, con tàu sẽ trở về cảng nhà sau chuyến đi biển lần cuối, trước khi bước sang giai đoạn tháo dỡ.

Trước khi cập Căn cứ Hải quân Kitsap, USS Nimitz – tàu sân bay lâu đời nhất của Mỹ – sẽ dừng chân một thời gian ngắn tại Trạm Hải quân Indian Island để thực hiện một số công việc kỹ thuật cần thiết. Đây có thể được coi là giai đoạn chuẩn bị ban đầu cho quá trình đưa tàu ra khỏi trạng thái sẵn sàng tác chiến và tiến tới loại biên.

Theo tờ Stars and Stripes, tàu sân bay Nimitz đã thực hiện hơn 8.500 chuyến đi biển, tích lũy khoảng 17.000 giờ hoạt động. Con tàu được đưa vào biên chế ngày 3/5/1975 và ban đầu được triển khai đến Địa Trung Hải. Kể từ đó, USS Nimitz đã tham gia nhiều cuộc xung đột ở Trung Đông và Bắc Phi, cho thấy vai trò đáng kể trong các chiến dịch trên biển của Hải quân Mỹ trong nhiều thập niên.

Quyết định loại bỏ USS Nimitz đã được đưa ra từ vài năm trước. Tuy nhiên, thời gian phục vụ của tàu đã được kéo dài, do những vấn đề liên quan đến việc đưa tàu sân bay USS Gerald R. Ford vào biên chế. Điều này cho thấy quá trình chuyển tiếp giữa các thế hệ tàu sân bay hạt nhân là một bài toán phức tạp, đòi hỏi cân nhắc giữa nhu cầu tác chiến hiện tại và kế hoạch hiện đại hóa lực lượng.

Thách thức kỹ thuật khi tháo dỡ tàu sân bay hạt nhân

Một trong những câu hỏi lớn liên quan đến tương lai USS Nimitz là cách xử lý con tàu sau khi nghỉ hưu. Khác với tàu sân bay thông thường, việc chuyển đổi một tàu sân bay hạt nhân đã ngừng hoạt động thành viện bảo tàng nổi đặt ra những yêu cầu rất nghiêm ngặt về an toàn phóng xạ.

Hiện Hải quân Mỹ chưa tìm ra cách chuyển đổi USS Nimitz thành bảo tàng nổi mà không gây nguy cơ ô nhiễm phóng xạ. Vì vậy, định hướng được nêu ra là hàng không mẫu hạm này sẽ được đưa đi tháo dỡ, thay vì giữ lại như một biểu tượng trưng bày công khai trên mặt nước.

Vấn đề then chốt trong quá trình tháo dỡ là sự hiện diện của hai lò phản ứng hạt nhân A4W chứa nhiên liệu hạt nhân. Đây là nguồn năng lượng giúp USS Nimitz vận hành trong suốt thời gian dài, nhưng đồng thời cũng là thành phần khó xử lý nhất khi tàu kết thúc vòng đời.

Luật pháp Mỹ yêu cầu mọi hoạt động liên quan đến tháo dỡ, xử lý các bộ phận hạt nhân phải được thực hiện với tác động tối thiểu đến môi trường. Do vậy, một khả năng được đề cập là con tàu có thể sẽ chỉ được để lại tại xưởng đóng tàu HII, nơi việc bảo trì các bộ phận hạt nhân của tàu sân bay sẽ tiếp tục. Điều này cho thấy tiến trình tháo dỡ, đặc biệt là với phần lò phản ứng A4W, có thể kéo dài và cần được tiến hành rất thận trọng.

Các kịch bản tương lai và khả năng liên quan đến Hải quân Ấn Độ

Bên cạnh phương án tháo dỡ và xử lý tại xưởng đóng tàu HII, nguồn tin cũng đề cập tới một khả năng khác: việc bán USS Nimitz cho một công ty tư nhân không bị loại trừ. Điều này mở ra một kịch bản trong đó con tàu, sau khi được xử lý và tân trang phù hợp, có thể tiếp tục vòng đời trong một hình thức sử dụng khác.

Theo thông tin được nêu ra, nếu kịch bản bán cho tư nhân xảy ra, đích đến của USS Nimitz rất có thể là biên chế Hải quân Ấn Độ, với điều kiện con tàu được tân trang hợp lý. Như vậy, tương lai của chiếc tàu sân bay hạt nhân này không chỉ dừng lại ở phạm vi kỹ thuật tháo dỡ trong nội bộ Hải quân Mỹ, mà còn gắn với khả năng tái sử dụng trong một lực lượng hải quân khác, tùy theo kết quả đàm phán và yêu cầu xử lý hạt nhân.

Từ góc độ quân sự, các hướng đi nêu trên – tháo dỡ hoàn toàn, duy trì tại xưởng để xử lý hạt nhân lâu dài, hoặc bán cho tư nhân để có thể tiếp tục được khai thác sau tân trang – đều xoay quanh những ràng buộc kỹ thuật và pháp lý đã được nêu rõ: an toàn phóng xạ, yêu cầu bảo vệ môi trường theo luật Mỹ và sự phức tạp trong việc xử lý hai lò phản ứng A4W. Trong mọi kịch bản, việc giải quyết triệt để khối năng lượng hạt nhân vẫn là yếu tố trung tâm quyết định tương lai của USS Nimitz.