UAE từ bỏ tiêm kích Rafale của Pháp để chuyển sang dòng Su-57 và Su-35 của Nga

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã chính thức rút lại cam kết tài trợ cho dự án nâng cấp tiêm kích thế hệ mới Rafale F5 của Pháp. Quyết định này không chỉ chấm dứt hy vọng về một nguồn lực tài chính lớn từ Vùng Vịnh cho ngành công nghiệp hàng không Paris mà còn đánh dấu sự chuyển dịch chiến lược sang các dòng chiến đấu cơ của Nga.

Bất đồng về chia sẻ mã nguồn và công nghệ lõi

Nguyên nhân chính dẫn đến sự rạn nứt giữa Abu Dhabi và tập đoàn Dassault Aviation (Pháp) xuất phát từ các điều khoản chia sẻ công nghệ. Phía UAE bày tỏ sự bất bình khi bị đối tác Pháp từ chối quyền tiếp cận các bí mật công nghệ cốt lõi, đặc biệt là hệ thống quang - điện tử nâng cao và mã nguồn của máy bay.

Việc không được nắm giữ mã nguồn đồng nghĩa với việc UAE không thể hoàn toàn làm chủ phương tiện chiến đấu trong các kịch bản thực chiến. Sau khi các nỗ lực hòa giải của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vào tháng 12/2025 không mang lại kết quả, UAE đã chính thức tuyên bố ngừng rót khoản kinh phí 3,5 tỷ euro – vốn chiếm tới 2/3 tổng chi phí dự án Rafale F5.

Lợi thế của tiêm kích Nga trong mắt giới lãnh đạo UAE

Ngay sau khi rời bỏ dự án của Pháp, UAE đã hướng tầm ngắm sang các dòng tiêm kích Su-35 và đặc biệt là phiên bản xuất khẩu Su-57E của Nga. Tại Triển lãm Hàng không Quốc tế Dubai (Dubai Airshow 2025), tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm Su-57 đã lần đầu tiên hạ cánh tại UAE và nhận được sự quan tâm trực tiếp từ Tổng thống Mohamed bin Zayed Al Nahyan.

Về mặt kỹ thuật, Su-57E sở hữu những thông số ấn tượng phù hợp với bối cảnh tác chiến tại Trung Đông. Máy bay có vận tốc tối đa 2.600 km/h, bán kính tác chiến 1.500 km và trang bị động cơ véc-tơ lực đẩy đa hướng, cho phép thực hiện các thao tác nhào lộn phức tạp ở góc tấn lớn. Trong khi đó, dòng Su-35 thế hệ 4++ được xem là giải pháp thực dụng với radar mảng pha quét điện tử chủ động và khả năng mang tải trọng vũ khí khổng lồ, đã được bảo chứng qua thực chiến.

Quyền tự chủ công nghệ là ưu tiên hàng đầu

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, Nga đã đưa ra một "quân bài chiến lược" mà các nhà sản xuất phương Tây luôn từ chối: quyền tự chủ thực tế. Moscow sẵn sàng đàm phán về khả năng chuyển giao công nghệ, hợp tác lắp ráp nội địa và không áp đặt các điều kiện chính trị ràng buộc khi UAE sử dụng vũ khí.

Bài học từ việc Mỹ từng đóng băng hợp đồng F-35 để gây áp lực chính trị đã khiến Abu Dhabi nhận ra rủi ro khi phụ thuộc độc quyền vào công nghệ phương Tây. Việc chuyển hướng sang Nga giúp UAE thoát khỏi vai trò khách hàng thuần túy để trở thành đối tác đồng phát triển, đảm bảo làm chủ được thuật toán và mã nguồn – những yếu tố quyết định thắng bại trong chiến tranh hiện đại.