Ukraine dùng UAV tập kích An-26 và radar Nga ở Crimea

Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine (DIU) cho biết đơn vị đặc nhiệm Prymary đã tiến hành các đòn tập kích bằng máy bay không người lái nhằm vào mục tiêu quân sự Nga ở Crimea. Theo DIU, UAV đánh trúng chiếc An-26 tại sân bay Kacha đúng thời điểm động cơ vừa khởi động, khiến cánh trái và động cơ bị phá hủy. Cùng đợt, UAV còn tấn công hai trạm radar 55Zh6M Nebo-M và 64N6E được ngụy trang dưới mái vòm bảo vệ. DIU đánh giá việc vô hiệu hóa các khí tài này gây tổn thất cho hệ thống phòng thủ nhiều tầng của Nga ở Crimea.

Tổng quan mục tiêu bị tấn công

An-26 là máy bay vận tải quân sự thời Liên Xô, bay thử lần đầu năm 1969 và vào biên chế năm 1975. Phi hành đoàn 5–6 người, tải trọng chở hàng tối đa 5,5 tấn, tốc độ tối đa 540 km/h và tầm hoạt động 2.500 km. DIU cho biết cú đánh nhằm vào An-26 diễn ra khi động cơ vừa khởi động, dẫn đến hư hại phần cánh trái và động cơ.

Về cảm biến cảnh giới, Nebo-M là radar đời mới do Viện Nghiên cứu Kỹ thuật Vô tuyến Nizhny Novgorod (NNIIRT) thuộc Almaz-Antey thiết kế, chế tạo. Hệ thống được thiết kế để phát hiện, theo dõi mục tiêu trên không gồm tên lửa đạn đạo, máy bay tàng hình, UAV và mục tiêu siêu thanh. Radar 64N6E được tình báo Ukraine mô tả là “đôi mắt” cung cấp dữ liệu mục tiêu cho S-300 và S-400.

Phân tích kỹ thuật

An-26

Các tham số nêu trên cho thấy An-26 đảm nhiệm vận tải chiến thuật với tải trọng trung bình. Việc bị tấn công ở thời điểm khởi động động cơ – theo thông tin DIU – làm suy giảm năng lực sẵn sàng cơ động tại sân bay Kacha. Mức độ hư hại được DIU mô tả là phá hủy cánh trái và động cơ.

Nebo-M (55Zh6M)

Nebo-M được thiết kế để hoạt động tự động, theo dõi đa mục tiêu. Trong chế độ quét từng khu vực, radar có thể theo dõi tới 20 mục tiêu đạn đạo ở khoảng cách đến 1.800 km, độ cao 1.200 km. Hệ thống vận hành trong điều kiện nhiệt độ từ -50 đến 50°C, độ ẩm tới 98%, tốc độ gió tới 45 m/s (cấp 6), tại độ cao tới 1.000 m so với mực nước biển. Các dữ liệu này cho thấy Nebo-M đảm nhiệm vai trò cảnh giới tầm xa trong mạng lưới phòng không nhiều tầng.

64N6E

64N6E là radar giám sát/trinh sát tầm xa, cung cấp dữ liệu mục tiêu cho S-300 và S-400. Theo dữ liệu được nêu, hệ thống có thể phát hiện tên lửa đạn đạo ở cự ly tới 1.000 km và tên lửa hành trình ở 300 km. Việc radar này bị tấn công, theo DIU, tạo khoảng trống nhất định trong chuỗi cảnh báo sớm và chỉ thị mục tiêu.

Khía cạnh chiến thuật

DIU ghi nhận các đòn UAV đánh vào cả năng lực vận tải (An-26 tại Kacha) và mắt xích cảm biến (Nebo-M, 64N6E). Việc lựa chọn đồng thời mục tiêu trên không (máy bay đang trên sân bay) và radar mặt đất cho thấy ý đồ làm giảm khả năng cơ động lực lượng và làm yếu lớp cảnh giới – chỉ thị mục tiêu. DIU đánh giá những cuộc tập kích UAV này ngày càng hiệu quả và khó ngăn chặn.

Đối với mạng phòng không nhiều tầng, radar tầm xa như Nebo-M và radar trinh sát cung cấp dữ liệu cho S-300/S-400 như 64N6E là những nút then chốt. Khi một hoặc nhiều nút bị gián đoạn, vùng phủ cảnh báo sớm và hiệu quả tác xạ liên hợp có thể bị giảm, buộc bên phòng thủ phải tái bố trí cảm biến hoặc chấp nhận khoảng trống giám sát trong một thời gian nhất định.

Bảng thông số chính (theo dữ liệu được nêu)

Tác động ngắn hạn

Theo đánh giá DIU, việc vô hiệu hóa An-26 làm suy giảm năng lực vận tải quân sự cục bộ, trong khi tổn thất đối với Nebo-M và 64N6E tác động trực tiếp đến năng lực cảnh báo sớm và chỉ thị mục tiêu. Ở cấp độ chiến thuật, điều này có thể buộc bên phòng thủ điều chỉnh mạng radar để khôi phục vùng phủ.

Các thông tin trên được dẫn theo DIU. Bài viết chỉ tập trung mô tả dữ kiện và đặc tính kỹ thuật được nêu, không suy diễn ngoài phạm vi nguồn.