Ukraine hé lộ hệ thống phòng không Tempest mới nhất của Mỹ

Một đoạn video chúc mừng năm mới do lực lượng Ukraine công bố đã vô tình để lộ sự hiện diện của hệ thống phòng không Tempest do Mỹ sản xuất. Phát hiện này cho thấy Ukraine đang tiếp nhận một bước nâng cấp công nghệ đáng kể cho các đơn vị hỏa lực cơ động, nhằm đối phó với các mối đe dọa tầm thấp ngày càng gia tăng.

Sự xuất hiện bất ngờ của tổ hợp phòng không Tempest

Theo Defense Express, đoạn video từ Trung tâm Chỉ huy Không quân Ukraine đã thu hút sự chú ý của cộng đồng phân tích nguồn mở (OSINT). Hệ thống này nhanh chóng được xác định là Tempest, một khí tài phòng không hoàn toàn mới, chưa từng được ghi nhận trong các gói viện trợ công khai trước đó.

Đáng chú ý, Tempest không phải là vũ khí cũ từ kho dự trữ. Đây là sản phẩm của V2X - tập đoàn công nghệ quốc phòng Mỹ - và chỉ mới ra mắt tại triển lãm quân sự AUSA vào tháng 10.2025. Việc triển khai tại Ukraine được xem là cơ hội để thử nghiệm thực chiến cho một thiết kế mới của năm 2025.

Thiết kế linh hoạt cho tác chiến cơ động

Tempest được xây dựng dựa trên bài học thực tế từ cuộc xung đột Nga - Ukraine, nơi các loại thiết bị bay không người lái (UAV) giá rẻ xuất hiện dày đặc. Hệ thống này có khả năng triển khai linh hoạt dưới nhiều cấu hình khác nhau để đáp ứng yêu cầu chiến trường.

Ở cấu hình cố định hoặc đặt trên rơ-moóc, Tempest bảo vệ các mục tiêu tĩnh có giá trị cao như trạm biến áp, kho nhiên liệu hoặc sở chỉ huy. Tuy nhiên, biến thể cơ động tích hợp trên các phương tiện địa hình hạng nhẹ hoặc xe bán tải mới là điểm nhấn quan trọng. Cấu hình này cho phép các đơn vị phòng không thực hiện chiến thuật "bắn rồi rút", nhanh chóng thay đổi vị trí để tránh bị phản kích.

Việc đưa Tempest vào biên chế giúp nâng cao hiệu quả cho các nhóm hỏa lực cơ động. Thay vì chỉ dựa vào súng máy thủ công, lực lượng phòng không hiện có thêm công cụ tự động hóa để đánh chặn UAV cảm tử ngay cả trong điều kiện đêm tối hoặc thời tiết xấu.

Sức mạnh từ tên lửa AGM-114L Longbow Hellfire

Linh hồn của hệ thống Tempest là loại đạn AGM-114L Longbow Hellfire. Đây là biến thể hiện đại trong dòng tên lửa Hellfire, sở hữu những đặc tính kỹ thuật vượt trội:

• Kích thước: Chiều dài từ 1,63 đến 1,75m, đường kính 0,178m.
• Trọng lượng: Tổng khối lượng từ 45 đến 48,5kg, mang đầu đạn nặng 8-11kg.
• Hiệu suất: Tầm bắn hiệu quả từ 7-11km, tốc độ tối đa Mach 1,3 (khoảng 450m/s).

Khác với các phiên bản dẫn đường bằng laser truyền thống, AGM-114L sử dụng đầu dò radar sóng milimet. Cơ chế này cho phép tên lửa hoạt động theo nguyên lý "bắn và quên". Sau khi phóng, tên lửa tự tìm đến mục tiêu mà không cần người điều khiển phải chiếu laser liên tục, giúp tổ hợp Tempest có thể rút lui ngay lập tức hoặc chuyển sang mục tiêu khác.

Bài toán chi phí và hiệu quả chiến lược

Mặc dù mang lại ưu thế kỹ thuật, Tempest cũng đặt ra bài toán kinh tế bất đối xứng. Một quả tên lửa AGM-114L có giá khoảng 100.000 USD, trong khi các UAV mục tiêu như Shahed-136 hay Geran-2 chỉ có giá từ 20.000 đến 50.000 USD.

Tuy nhiên, các chuyên gia quân sự nhận định giá trị của tên lửa cần được so sánh với mục tiêu mà nó bảo vệ. Nếu một quả đạn 100.000 USD ngăn chặn được đợt tấn công vào trạm biến áp triệu đô hoặc bảo vệ tính mạng dân thường, thì đó vẫn là lựa chọn tối ưu. Trong bối cảnh hạ tầng năng lượng liên tục bị đe dọa, những giải pháp như Tempest đóng vai trò là lớp phòng thủ cần thiết để duy trì sự sống còn của các hạ tầng trọng yếu.