Ukraine nêu hiệu quả IRIS-T SLM trước tên lửa Nga
Trung đoàn 223 nói IRIS-T SLM chặn 9 mục tiêu (5 Kh-101, 2 Iskander-K, 2 UAV). Tầm 40 km; radar TRML-4D theo dõi ~1.500 mục tiêu trong bán kính 250 km.
Trung đoàn tên lửa phòng không 223 của Ukraine cho biết hệ thống IRIS-T SLM đã đánh chặn 9 mục tiêu trên không trong các đợt tấn công gần đây của Nga, gồm 5 tên lửa hành trình Kh-101, 2 tên lửa Iskander-K và 2 máy bay không người lái. Đơn vị đánh giá hệ thống cho độ tin cậy cao khi bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu, coi đây là bổ sung quan trọng cho mạng phòng không nhiều lớp.
Tổng quan
Theo thông tin từ đơn vị vận hành, IRIS-T SLM đang được triển khai trong nhiệm vụ phòng thủ điểm và khu vực, bảo vệ mục tiêu trọng yếu trước các mối đe dọa bay thấp và bay theo địa hình như tên lửa hành trình, đồng thời đối phó UAV. Việc công bố số mục tiêu bị đánh chặn nêu trên củng cố vai trò của IRIS-T trong mạng phòng không nhiều lớp mà Ukraine đang vận hành.
- Tổng số mục tiêu bị đánh chặn: 9
- Thành phần: 5 Kh-101; 2 Iskander-K; 2 UAV
Thông số kỹ thuật và cấu phần đánh chặn
IRIS-T SLM được thiết kế đánh chặn mục tiêu trên không ở tầm bắn tới 40 km và trần đánh chặn tới 20 km. Hệ thống thường biên chế cùng bệ phóng tầm ngắn IRIS-T SLS để mở rộng vùng phủ đối phó mục tiêu bay thấp.
| Thành phần | Tầm bắn | Độ cao đánh chặn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| IRIS-T SLM | tới 40 km | tới 20 km | Tầng trung, bảo vệ khu vực |
| IRIS-T SLS | tới 12 km | tới 8 km | Tầng ngắn, đối phó mục tiêu bay thấp |
Các tên lửa trong hệ sử dụng động cơ với hệ thống vectơ lực đẩy, cho cơ động cao và tốc độ khoảng Mach 3. Đầu dò hồng ngoại cho phép dẫn đường theo tín hiệu nhiệt phát ra từ mục tiêu.
Cảm biến và chỉ thị mục tiêu: radar TRML-4D
“Mắt thần” của hệ IRIS-T là radar TRML-4D do HENSOLDT phát triển năm 2018. TRML-4D ứng dụng công nghệ radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA), cho năng lực phát hiện, bám bắt và phân loại đa mục tiêu.
- Đối tượng phát hiện: tên lửa hành trình, máy bay, trực thăng bay thấp
- Số mục tiêu theo dõi đồng thời: khoảng 1.500
- Bán kính bao quát: tới 250 km
Khả năng theo dõi số lượng lớn mục tiêu trong phạm vi rộng giúp hệ thống tạo bức tranh tình huống trên không liên tục, phục vụ phân bổ hỏa lực kịp thời cho các bệ phóng SLM/SLS.
Chiến thuật sử dụng trong phòng không nhiều lớp
Trong cấu trúc nhiều lớp, IRIS-T SLM đảm nhiệm tầng trung để đánh chặn sớm mục tiêu bay thấp và bay theo địa hình, trong khi IRIS-T SLS bịt kín khoảng trống cự ly gần quanh mục tiêu cần bảo vệ. Sự kết hợp này cho phép:
- Gia tăng xác suất tiêu diệt nhờ nhiều cơ hội đánh chặn theo lớp
- Phân bổ hỏa lực hợp lý theo cự ly và độ cao
- Nâng cao hiệu quả bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu
Đánh giá từ binh sĩ Trung đoàn 223 cho thấy hệ thống vận hành ổn định trong điều kiện tác chiến, phù hợp nhiệm vụ phòng thủ điểm trước các đợt tập kích đường không phức tạp.
Triển khai và số lượng chuyển giao
Đức hiện chưa công bố chi tiết số lượng hệ thống IRIS-T chuyển giao trong năm nay do chính sách giữ bí mật các gói viện trợ quân sự cho Ukraine. Tuy nhiên, theo Defense Express, đây là hệ thống IRIS-T SLM thứ 9 được bàn giao cho Ukraine kể từ tháng 2/2022.
Thành tích ghi nhận trước đó
Vào tháng 6/2025, Lữ đoàn phòng không Lviv của Ukraine lần đầu sử dụng IRIS-T do Đức sản xuất, bắn hạ 7 tên lửa hành trình của Nga trong một trận giao tranh. Kết quả này được ghi nhận là vượt thành tích trước đây của hệ thống S-300 thời Liên Xô.
Kết luận
Các dữ kiện do phía Ukraine công bố cho thấy IRIS-T SLM/SLS, cùng radar TRML-4D, đang đáp ứng vai trò đánh chặn mục tiêu bay thấp trong mạng phòng không nhiều lớp. Những thông số kỹ thuật được xác nhận (tầm 40 km, trần 20 km; SLS 12/8 km; tốc độ khoảng Mach 3; theo dõi ~1.500 mục tiêu/250 km) giải thích hiệu quả tác chiến vừa được báo cáo, đặc biệt với các mối đe dọa như Kh-101, Iskander-K và UAV.
