Ukraine tấn công Su-30, Mỹ thử tiếp đạn pháo từ trên không

Tổng cục Tình báo thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine công bố video cho thấy một căn cứ không quân của Nga gần thành phố Lipetsk bị tấn công hôm 21.12, với tuyên bố hai tiêm kích Su-30 bị hư hại tạm thời. Cùng thời điểm, Lục quân Mỹ thử nghiệm tiếp đạn pháo 155mm bằng trực thăng trong khoa mục huấn luyện gun raid, còn Nga thông báo Su-57 đã bay thử với động cơ mới Product 177, đánh dấu giai đoạn phát triển tiếp theo của dòng tiêm kích này.

Ukraine nói làm hư hại hai tiêm kích Su-30 tại Lipetsk

Theo thông tin do Tổng cục Tình báo thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine công bố, một cuộc tấn công có chủ đích nhằm vào căn cứ không quân Nga gần thành phố Lipetsk đã diễn ra ngày 21.12. Phía Ukraine cho rằng kết quả đòn tấn công khiến hai tiêm kích đa năng Su-30 bị hư hại và tạm thời không thể hoạt động. Video được phía Ukraine đăng tải cho thấy hình ảnh cuộc tập kích vào căn cứ này.

Sukhoi Su-30 là tiêm kích đa năng hai chỗ ngồi, hai động cơ, do tập đoàn Sukhoi phát triển. Máy bay có khả năng siêu cơ động, tốc độ tối đa khoảng Mach 2 (xấp xỉ 2.120 km/h) ở độ cao lớn, có thể duy trì bay siêu thanh trong một số chế độ mà không cần đốt sau. Tầm bay đạt khoảng 3.000 km khi không tiếp nhiên liệu và có thể mở rộng lên hơn 5.000 km khi được tiếp dầu trên không.

Về hỏa lực, Su-30 được trang bị pháo 30 mm GSh-30-1 cùng 12 điểm treo cho phép mang tải trọng vũ khí khoảng 8.000 kg. Kho vũ khí có thể bao gồm tên lửa không đối không R-27, R-73, R-77, R-37M; tên lửa không đối đất Kh-29, Kh-59; tên lửa chống hạm Kh-31A; tên lửa chống radar Kh-31P, cùng rocket và bom dẫn đường chính xác như KAB-500.

Nhờ khả năng mang đa dạng vũ khí và hệ thống cảm biến hiện đại, Su-30 có thể đảm nhiệm nhiều vai trò từ chiếm ưu thế trên không, yểm trợ hỏa lực mặt đất đến tấn công chính xác tầm xa. Trong bối cảnh xung đột hiện nay, Nga được cho là sử dụng Su-30 chủ yếu cho nhiệm vụ tuần tra, hộ tống máy bay ném bom và phóng tên lửa từ ngoài khu vực phòng không của Ukraine.

Các ước tính công khai cho rằng mỗi tiêm kích Su-30 có giá trị lên tới hàng chục triệu USD. Tuy nhiên, tác động thực tế của vụ tấn công – nếu các tuyên bố được xác nhận – không chỉ nằm ở khía cạnh tài chính, mà còn ở việc làm giảm tạm thời số lượng máy bay sẵn sàng chiến đấu tại căn cứ bị nhắm mục tiêu. Điều này có thể ảnh hưởng đến nhịp độ và quy mô các hoạt động không quân xuất phát từ khu vực, đặc biệt nếu quá trình sửa chữa kéo dài hoặc máy bay không thể phục hồi.

Bên cạnh các đòn tấn công tầm xa, phía Ukraine cũng nhấn mạnh vai trò của lực lượng UAV mặt đất. Theo các báo cáo liên quan, các đơn vị UAV của Ukraine được cho là đã tấn công phương tiện bọc thép và trang bị công binh của Nga trên một số hướng giao tranh, nhằm làm gián đoạn các nỗ lực tiến công trên bộ.

Pháo binh Mỹ thử mô hình tiếp đạn từ trực thăng trong bài tập gun raid

Các kíp pháo binh của Lục quân Mỹ gần đây tiến hành khoa mục huấn luyện tập kích hỏa lực – gun raid – tại Fort Riley. Điểm đáng chú ý là đạn pháo 155 mm được vận chuyển trực tiếp tới trận địa bắn bằng trực thăng, thay vì dựa vào các đoàn xe tiếp tế đường bộ như thông lệ.

Gun raid là hình thức tác chiến pháo binh nhấn mạnh tốc độ và khả năng cơ động. Đơn vị pháo nhanh chóng chiếm lĩnh trận địa, khai hỏa rồi rút khỏi vị trí trước khi đối phương kịp phát hiện và phản pháo. Trong bối cảnh các xung đột cường độ cao, khi đối phương có năng lực trinh sát, phản pháo và tấn công tầm xa hiệu quả, việc rút ngắn thời gian pháo binh phải "đứng yên" trở thành yếu tố then chốt để giảm thiểu tổn thất.

Theo mô tả, cuộc huấn luyện tại Fort Riley nhằm kiểm nghiệm khả năng duy trì hỏa lực pháo binh khi các tuyến tiếp tế đường bộ bị gián đoạn hoặc trở nên quá rủi ro. Tiếp tế đạn bằng đường không cho phép đơn vị pháo duy trì tác chiến ngay cả khi đoàn xe hậu cần không thể tiếp cận an toàn do hỏa lực đối phương hoặc điều kiện chiến trường phức tạp.

Trung tâm của khoa mục là pháo tự hành M109A7 Paladin, loại pháo 155 mm chủ lực của các lữ đoàn thiết giáp Mỹ. M109A7 được thiết kế cơ động cùng đội hình xe tăng và bộ binh cơ giới, cung cấp hỏa lực gián tiếp liên tục. Pháo có tầm bắn khoảng 22 km với đạn tiêu chuẩn và có thể đạt khoảng 30 km khi dùng đạn tăng tầm bằng động cơ phụ trợ.

Mỗi quả đạn pháo 155 mm nặng hơn 45 kg, đặt ra yêu cầu cao về tổ chức tiếp tế và phương tiện vận chuyển. Trong huấn luyện lần này, trực thăng CH-47 Chinook được sử dụng để đưa đạn tới gần trận địa pháo. Với khả năng mang tải treo ngoài hơn 11 tấn, CH-47 có thể vận chuyển lượng lớn đạn và vật tư chỉ trong một chuyến bay.

Xét từ góc độ tác chiến, phương thức tiếp tế này giúp giảm phụ thuộc vào mạng lưới đường bộ, làm phức tạp công tác trinh sát và tấn công của đối phương, đồng thời tăng tính linh hoạt cho chỉ huy trong triển khai hỏa lực. Cuộc diễn tập tại Fort Riley cho thấy Lục quân Mỹ coi bảo đảm hậu cần là bộ phận không tách rời của tác chiến pháo binh, nhất là trong kịch bản chiến tranh cường độ cao với đối thủ ngang hàng.

Su-57 chuyển sang giai đoạn thử bay với động cơ Product 177

Rostec ngày 22.12 thông báo Nga đã đạt thêm một cột mốc trong chương trình tiêm kích tàng hình Su-57 khi lần đầu tiên cho máy bay này bay thử với động cơ mới Product 177. Sự kiện đánh dấu việc chuyển từ thử nghiệm mặt đất sang giai đoạn thử nghiệm bay chuyên biệt đối với loại động cơ được thiết kế cho máy bay thế hệ thứ năm.

Theo Rostec, chuyến bay thử do phi công thử nghiệm Roman Kondratyev thực hiện diễn ra bình thường, động cơ vận hành đúng các thông số kỹ thuật đặt ra. Product 177 được giới thiệu là động cơ phản lực thế hệ mới, đạt lực đẩy tối đa khoảng 16 tấn khi bật tăng lực, đồng thời cải thiện mức tiêu thụ nhiên liệu và tuổi thọ so với thế hệ động cơ trước. Đại diện United Engine Corporation (UEC) cho biết việc ứng dụng vật liệu mới và các giải pháp thiết kế cải tiến là yếu tố then chốt giúp nâng cao hiệu suất tổng thể của động cơ.

Rostec đặt sự kiện này trong bối cảnh Su-57 vẫn đang được hoàn thiện và hiện đại hóa. Theo mô tả chính thức, Su-57 là tiêm kích đa nhiệm có khả năng tác chiến trên không, trên bộ và trên biển, hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết và môi trường tác chiến điện tử phức tạp. Kinh nghiệm vận hành trong các hoạt động quân sự gần đây, theo phía Nga, đang được dùng để điều chỉnh và nâng cấp hệ thống vũ khí cũng như thiết bị trên máy bay.

Từ góc độ kỹ thuật, động cơ mới được kỳ vọng mang lại dư địa hiệu suất lớn hơn cho Su-57, bao gồm khả năng tăng tốc, leo cao tốt hơn, mang tải trọng vũ khí trong khoang trong với ít ảnh hưởng đến tính năng bay, cũng như kéo dài thời gian hoạt động. Nếu các tuyên bố về hiệu quả nhiên liệu và độ bền được xác nhận trong khai thác thực tế, Su-57 có thể cải thiện đáng kể khả năng duy trì nhiệm vụ trong môi trường phòng không dày đặc.

Về so sánh, mức lực đẩy của Product 177 được cho là tương đương động cơ F119 trên F-22 của Mỹ, nhưng vẫn thấp hơn F135 trên F-35. Tuy nhiên, với cấu hình hai động cơ, Su-57 có tổng lực đẩy đáng kể, giúp bù đắp một phần khác biệt về hiệu suất đơn lẻ. Việc thử nghiệm thành công Product 177 cho thấy nỗ lực của Nga trong duy trì năng lực phát triển động cơ hàng không quân sự trong nước. Tiến độ thử nghiệm và khả năng đưa động cơ này vào sản xuất hàng loạt sẽ là yếu tố quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thiện thực tế của Su-57, cũng như vị thế của chương trình trên thị trường tiêm kích thế hệ mới.