Ukraine trang bị tên lửa MICA cho Mirage 2000: Bước tiến về năng lực tác chiến không đối không

Truyền thông Ukraine gần đây đã công bố những hình ảnh đầu tiên về tiêm kích Mirage 2000 được trang bị tên lửa không đối không tầm trung MICA do Pháp sản xuất. Đây là một phần trong kế hoạch hiện đại hóa lực lượng không quân của Kiev nhằm đối phó với các phương tiện bay có người lái và không người lái có độ cơ động cao từ phía Nga.

MICA (Missile d’Interception, de Combat et d’Autodéfense) là loại tên lửa đa năng được thiết kế để thực hiện cả nhiệm vụ đánh chặn tầm trung và cận chiến tầm ngắn. Đây là vũ khí nòng cốt trên các dòng máy bay chiến đấu hiện đại của Pháp như Mirage 2000 và Rafale, đóng vai trò bổ trợ cho dòng tên lửa tầm xa Meteor.

Thông số kỹ thuật và các biến thể dẫn đường

Tên lửa MICA được phát triển dựa trên cấu trúc module hóa, cho phép thay thế linh hoạt các hệ thống dẫn đường tùy theo yêu cầu nhiệm vụ. Về kích thước, MICA có chiều dài 3,1 m, đường kính 160 mm và trọng lượng tổng thể khoảng 112 kg. Đáng chú ý, loại tên lửa này nhẹ hơn khoảng 30% so với dòng AIM-120 AMRAAM của Mỹ, giúp giảm tải trọng cho máy bay mang phóng.

Hệ thống vũ khí này được chia thành hai biến thể chính dựa trên đầu dò:

• MICA EM: Sử dụng đầu dò radar chủ động, được thiết kế cho các cuộc đối đầu ngoài tầm nhìn (BVR).
• MICA IR: Sử dụng đầu dò hồng ngoại, ưu tiên cho các tình huống tác chiến tầm gần hoặc khi cần duy trì tính bí mật (không phát tín hiệu radar).

Mặc dù sở hữu công nghệ hiện đại, tầm bắn của MICA vẫn là một điểm gây tranh cãi. Phiên bản radar chủ động MICA EM có tầm bắn tối đa danh nghĩa khoảng 80 km, thấp hơn so với các đối thủ cùng phân khúc như AIM-120 của Mỹ, Meteor của châu Âu hay R-77 của Nga. Trong khi đó, biến thể hồng ngoại MICA IR có tầm bắn hiệu quả khoảng 60 km.

Khả năng tác chiến và chi phí vận hành

Một trong những ưu điểm chiến thuật nổi bật của MICA là khả năng phóng mục tiêu từ mọi góc độ. Nhờ kết nối dữ liệu Link 16, tên lửa có thể được phóng vào mục tiêu phía sau máy bay mang nếu mục tiêu đó được chỉ thị bởi một phi cơ khác trong mạng lưới chiến đấu.

Về uy lực, cả hai phiên bản đều mang đầu đạn nặng 13 kg. Con số này tương đương với các dòng tên lửa tầm ngắn hiện đại nhưng lại thấp hơn đáng kể so với các loại tên lửa không đối không tầm trung phổ biến. Điều này đặt ra yêu cầu về độ chính xác cực cao khi tiếp cận mục tiêu.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, chi phí là một rào cản lớn đối với việc triển khai rộng rãi. Ước tính mỗi quả tên lửa MICA có giá khoảng 2 triệu euro, cao hơn nhiều so với các dòng tên lửa của Mỹ. Cụ thể, tên lửa tầm ngắn AIM-9X Block 3 có giá khoảng 600.000 USD và tên lửa tầm trung AIM-120D có giá khoảng 1,6 triệu USD.

Triển vọng với thế hệ MICA NG

Để khắc phục các nhược điểm về tầm bắn, Pháp đang phát triển phiên bản MICA NG (Nouvelle Génération). Mặc dù giữ nguyên kích thước và khối lượng, biến thể mới được tối ưu hóa không gian điều khiển để tăng kích thước động cơ, giúp tăng tầm bắn thêm 40%.

Dự kiến, các tên lửa MICA NG đầu tiên sẽ được đưa vào biên chế quân đội Pháp từ năm 2026. Đối với Ukraine, việc tiếp nhận các lô tên lửa MICA hiện tại cùng với tên lửa tầm ngắn Magic-2 (vốn đã được công khai trước đó) giúp tạo ra một lưới lửa đa tầng, đủ khả năng đánh chặn hiệu quả các loại tên lửa hành trình và máy bay không người lái tự sát đang được triển khai trên chiến trường.