Vai trò F-35 trong Chiến dịch Midnight Hammer tấn công Iran
Mỹ lần đầu công bố vai trò F-35A trong Chiến dịch Midnight Hammer: làm SEAD và yểm trợ rút lui cho gói tấn công; Iran có Bavar-373 nhưng không ngăn chặn được
Theo Defense Express (Ukraine), Không quân Mỹ lần đầu công bố vai trò của F-35A trong Chiến dịch Midnight Hammer, đợt tấn công nhắm vào các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6 năm nay. Nhiệm vụ huy động 125 máy bay, trong đó có bảy B-2 đã thả 14 bom phá boongke GBU-57. F-35A đảm nhiệm SEAD (Chế áp Phòng không Đối phương) và yểm trợ cho nhóm tấn công khi rời khỏi khu vực; các sĩ quan Mỹ cho biết hệ thống phòng không Iran không thể tấn công các tiêm kích thế hệ năm nhờ tàng hình và tác chiến điện tử. Các đánh giá độc lập cho thấy mức độ thiệt hại đối với chương trình hạt nhân Iran thấp hơn kỳ vọng.
Vai trò F-35A: SEAD và yểm trợ rút lui
Chi tiết về nhiệm vụ của F-35A được nêu trên Tạp chí Lực lượng Không quân và Vũ trụ. Theo đó, F-35A thực hiện SEAD đối với lực lượng phòng không Iran và yểm trợ cho nhóm tấn công trên đường rời mục tiêu. Đại tá Charles Fallon, chỉ huy Phi đội Tiêm kích 388, nhận định hiệu quả của cuộc tấn công xác nhận những khả năng của F-35 trong nhiều năm qua và nhấn mạnh máy bay này sẽ hữu ích "cho cuộc chiến hôm nay và cuộc chiến ngày mai, bất kể đó là ở đâu".
Trung tá Aaron Osborne, chỉ huy Phi đội tiêm kích viễn chinh số 34, cho biết F-35 đã chế áp hiệu quả các vị trí tên lửa phòng không của Iran; nhờ công nghệ tàng hình và hệ thống tác chiến điện tử, đối phương không thể tấn công các máy bay này. Ông cho hay Iran đã cố gắng tấn công bằng "một số hệ thống tiên tiến" nhưng không thành công. Defense Express lưu ý bản chất chính xác của các "hệ thống tiên tiến" này không được tiết lộ và nhận định đây có thể là cách nhấn mạnh vai trò của F-35 trong nhiệm vụ.
Quy mô chiến dịch và mục tiêu
Chiến dịch Midnight Hammer huy động 125 máy bay. Bảy máy bay ném bom B-2 thả 14 quả GBU-57 nhằm gây thiệt hại tối đa cho chương trình hạt nhân của Iran. Dù tuyên bố chính thức đánh giá nhiệm vụ thành công, các đánh giá độc lập cho rằng thiệt hại thực tế với chương trình hạt nhân thấp hơn dự kiến.
Bavar-373: thông số tuyên bố và thực tế chiến dịch
Theo Army Recognition, Bavar-373 là tổ hợp phòng không đất đối không nội địa do Bộ Quốc phòng Iran phát triển, ra mắt tháng 8/2019 và đang phục vụ trong lực lượng vũ trang Iran. Hệ thống được thiết kế để phát hiện và đánh chặn tên lửa, UAV và máy bay tầm xa, độ cao lớn, cũng như tiêu diệt tên lửa đạn đạo tốc độ cao. Một tổ hợp tiêu chuẩn gồm bệ phóng thẳng đứng, hai radar phát hiện và dẫn bắn, tên lửa Sayyad-4 và trung tâm chỉ huy điều khiển; kèm cảm biến quang điện, máy ảnh và liên kết dữ liệu.
Radar của Bavar-373 được tuyên bố có khả năng chống chế áp điện tử và bom điện từ, đồng thời có thể phát hiện tên lửa chống bức xạ. Hệ thống có thể phát hiện tới 100 mục tiêu, theo dõi 60 và tấn công 6 mục tiêu cùng lúc; được trang bị ba loại tên lửa cho các độ cao khác nhau. Bavar-373 có thể phóng tên lửa Sayyad-4B với tầm đánh chặn lên tới 300 km. Iran từng tuyên bố hiệu suất của hệ thống này sánh ngang với S-300 của Nga.
| Hạng mục | Theo nguồn |
|---|---|
| Tầm bắn (tuyên bố) | 200–300 km; Sayyad-4B tới 300 km (Army Recognition) |
| Năng lực xử lý mục tiêu | Phát hiện 100, theo dõi 60, tấn công đồng thời 6 mục tiêu (Army Recognition) |
| Kháng chế áp | Radar tuyên bố chống chế áp điện tử, bom điện từ; phát hiện tên lửa chống bức xạ (Army Recognition) |
| Thành phần chính | Bệ phóng thẳng đứng, 2 radar, tên lửa Sayyad-4, trung tâm chỉ huy; cảm biến quang điện và liên kết dữ liệu (Army Recognition) |
| Thực tế trong Midnight Hammer | Defense Express cho biết các hệ thống của Iran, gồm Bavar-373, đã không đánh chặn được F-35 |
| Ghi chú về tuyên bố hiệu suất | Các thông số và so sánh với S-300 chủ yếu do phía Iran tuyên bố (Defense Express) |
Khía cạnh chiến thuật: tàng hình và tác chiến điện tử
Theo Trung tá Aaron Osborne, ưu thế tàng hình kết hợp tác chiến điện tử giúp F-35A né tránh và vô hiệu hóa nỗ lực tấn công của phòng không Iran. Defense Express nhấn mạnh chi tiết về các "hệ thống tiên tiến" mà Iran sử dụng không được công bố, do đó mức độ đối kháng cụ thể chưa thể xác định từ nguồn mở.
Kết luận theo nguồn mở
Các dữ liệu được công bố cho thấy F-35A đảm nhiệm SEAD và yểm trợ rút lui cho nhóm tấn công trong một chiến dịch quy mô 125 máy bay, trong đó B-2 thả 14 GBU-57. Bavar-373 có thông số đáng chú ý trên giấy tờ, song theo Defense Express, thực tế chiến dịch không ghi nhận khả năng đánh chặn F-35. Tuy vậy, đánh giá độc lập về hiệu quả tấn công tổng thể cho thấy thiệt hại đối với chương trình hạt nhân Iran thấp hơn dự kiến.
Nguồn: Defense Express (Ukraine); Tạp chí Lực lượng Không quân và Vũ trụ; Army Recognition.
