VinFast và BYD bứt tốc tại Đông Nam Á: Cuộc đua thay đổi cục diện thị trường xe điện

Tại trung tâm Jakarta, một trong những đô thị đông dân nhất thế giới, sự hiện diện của xe điện thương hiệu VinFast (Việt Nam) và BYD (Trung Quốc) đang ngày càng phổ biến. Với màu xanh cyan đặc trưng, dịch vụ taxi Green Smart Mobility (Green SM) của VinFast đã nhanh chóng trở thành lựa chọn ưu tiên của người dân địa phương và du khách chỉ sau hơn một năm ra mắt.

Anh Suminto, một tài xế taxi tại Jakarta, cho biết lượng khách đặt xe điện tăng đáng kể nhờ ưu thế vận hành êm ái, nội thất sạch sẽ và không gian rộng rãi. Đặc biệt, giá cước cạnh tranh là yếu tố then chốt: một chuyến đi 30 phút với Green SM chỉ tốn hơn 30.000 rupiah, trong khi các hãng khác có giá ít nhất 80.000 rupiah (khoảng 4,7 USD).

Chiến lược chiếm lĩnh thị trường thông qua dịch vụ taxi

Bên cạnh việc bán xe cá nhân, cả VinFast và BYD đều đang tận dụng mảng xe taxi và gọi xe công nghệ như một hình thức trải nghiệm thực tế quy mô lớn. VinFast hiện đã triển khai Green SM tại Việt Nam, Lào, Philippines và Indonesia. Trong khi đó, BYD bắt tay với Grab để cung cấp xe điện tại nhiều quốc gia như Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.

Các chuyên gia nhận định đây là bước đi thông minh nhằm xóa bỏ rào cản tâm lý của người dùng về xe điện. Khi khách hàng quen với sự tiện nghi và tiết kiệm của xe điện trong sinh hoạt hàng ngày, khả năng họ chuyển sang mua xe cá nhân trong tương lai sẽ cao hơn. Chiến lược này giúp hai hãng xe mới nổi nhanh chóng xây dựng niềm tin tại các thị trường vốn là "sân nhà" của xe Nhật.

Áp lực gia tăng lên các thương hiệu ô tô Nhật Bản

Số liệu thị trường cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt trong thị hiếu người dùng Đông Nam Á. Trong 9 tháng đầu năm 2025, doanh số của BYD và VinFast tại 6 thị trường lớn nhất khu vực đã tăng trưởng phi mã, lần lượt là 95% và 90%. Sự bứt phá này trực tiếp khiến thị phần của các hãng xe Nhật Bản sụt giảm từ 69% xuống còn 59% chỉ trong vòng một năm.

Tầng lớp trung lưu trẻ tại khu vực đang tỏ ra cởi mở hơn với công nghệ mới và các tính năng thông minh. Nếu các nhà sản xuất Nhật Bản không nhanh chóng thay đổi tư duy từ xe hybrid sang xe thuần điện, họ có nguy cơ mất dần lợi thế cạnh tranh trước tốc độ thực thi thần tốc của hai đối thủ láng giềng.

Lợi thế từ hệ sinh thái và công nghệ thích ứng

Mỗi thương hiệu đang phát huy những quân bài chiến lược riêng. VinFast tập trung vào mô hình hệ sinh thái toàn diện, đầu tư mạnh vào hạ tầng trạm sạc và dịch vụ hậu mãi. Tại Việt Nam, mạng lưới 150.000 cổng sạc là rào cản lớn đối với mọi đối thủ. Ngược lại, BYD tận dụng công nghệ Plug-in Hybrid để giải quyết nỗi lo về hạ tầng sạc tại những vùng mới phát triển.

Đáng chú ý, VinFast cũng thể hiện khả năng thích ứng nhanh khi công bố kế hoạch tích hợp thêm động cơ xăng nhỏ (EREV) cho một số dòng xe nhằm phục vụ các khu vực chưa phủ kín trạm sạc. Điều này cho thấy tham vọng không chỉ dừng lại ở xe thuần điện mà còn tối ưu hóa theo nhu cầu thực tế của từng thị trường.

Thử thách tại thị trường tỷ dân Ấn Độ

Dù thành công tại Đông Nam Á, Ấn Độ vẫn là bài toán khó cho cả hai hãng. Sự thống trị lâu đời của Maruti Suzuki cùng mạng lưới sạc hạn chế khiến doanh số ban đầu còn khiêm tốn. BYD còn gặp khó khăn do sự kiểm soát gắt gao đối với nguồn vốn từ Trung Quốc.

Tuy nhiên, VinFast đang đặt cược lớn vào thị trường này với nhà máy tại bang Tamil Nadu có công suất 150.000 xe/năm. Chủ tịch Phạm Nhật Vượng cam kết đầu tư hàng tỷ USD để xây dựng hệ sinh thái từ taxi điện đến hạ tầng xã hội, cho thấy quyết tâm trở thành một phần của nền kinh tế Ấn Độ thay vì chỉ đơn thuần là nhà nhập khẩu xe.

Nhìn chung, cuộc đua giữa VinFast và BYD không chỉ là cuộc chiến về doanh số mà còn là hành trình thay đổi thói quen di chuyển toàn cầu. Với sự hậu thuẫn tài chính mạnh mẽ và chiến lược linh hoạt, hai hãng xe đang tạo ra áp lực buộc toàn ngành công nghiệp ô tô phải chuyển mình nhanh chóng hơn.