VinFuture: 5 năm hành trình tôn vinh khoa học vì con người
Nhìn lại chặng đường 5 năm của giải thưởng VinFuture, từ một sáng kiến của Việt Nam đã vươn tầm quốc tế, vinh danh những công nghệ đột phá thay đổi cuộc sống nhân loại.
Ra đời với sứ mệnh tôn vinh các công trình khoa học và công nghệ có tác động lớn đến đời sống, Giải thưởng VinFuture đã khẳng định vị thế trên bản đồ khoa học toàn cầu sau 5 năm hoạt động. Từ Việt Nam, giải thưởng đã lan tỏa nguồn cảm hứng đổi mới, vinh danh những phát minh mang lại lợi ích thiết thực cho hàng tỷ người trên thế giới.
Sứ mệnh khác biệt từ Việt Nam
Trong bối cảnh có nhiều giải thưởng khoa học danh tiếng, VinFuture tạo ra sự khác biệt bằng cách tập trung vào những thành tựu có khả năng thay đổi cuộc sống. Thay vì chỉ vinh danh các nghiên cứu hàn lâm, giải thưởng hướng đến các công nghệ giải quyết những nhu cầu cấp thiết của con người trong các lĩnh vực như sức khỏe, năng lượng, môi trường và nông nghiệp.
Giáo sư Kostya S. Novoselov, thành viên Hội đồng Giải thưởng, nhận định: "Giải thưởng VinFuture thực sự nổi bật với một ý tưởng độc đáo: nó sẽ được trao cho những phát minh đã thay đổi và cách mạng hóa cách chúng ta sống. Đây là một ý tưởng rất đặc biệt".
Quỹ VinFuture được thành lập vào ngày 20/12/2020 với kinh phí cam kết ban đầu là 2.000 tỷ đồng (tương đương 100 triệu USD tại thời điểm đó). Hoạt động cốt lõi của Quỹ là trao giải thưởng hàng năm, bên cạnh các hoạt động tài trợ và kết nối cộng đồng khoa học.
Dấu ấn toàn cầu và những công trình thay đổi thế giới
Qua 5 mùa giải, VinFuture đã tiếp nhận hơn 6.000 đề cử từ gần 15.000 nhà khoa học tại hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ. Các công trình được vinh danh đã tạo ra những tác động sâu rộng trên toàn cầu.
Cải tiến trong y tế và sức khỏe
Một trong những dấu ấn lớn nhất là việc vinh danh công nghệ vaccine mRNA, nền tảng quan trọng trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-19. Giải thưởng Chính VinFuture mùa đầu tiên đã được trao cho GS. Katalin Karikó và TS. Drew Weissman, những người tiên phong trong công nghệ này.
Các công nghệ y tế đột phá khác như liệu pháp CAR-T điều trị ung thư, phát hiện hormone GLP-1 giúp điều trị tiểu đường và béo phì, hay vaccine tả uống liều đơn cũng đã được vinh danh, góp phần cứu sống hàng triệu người.
Đột phá trong nông nghiệp và môi trường
Trong lĩnh vực nông nghiệp, VinFuture đã ghi nhận các giống lúa có khả năng chống chịu ngập lụt như Sub1A và các giống lúa năng suất cao IR36, IR64, giúp đảm bảo an ninh lương thực cho hàng triệu nông dân. Bên cạnh đó, công nghệ lọc nước nhiễm asen với chi phí thấp cũng được tôn vinh, mang lại nguồn nước sạch cho nhiều cộng đồng dân cư nghèo.
Nền tảng cho năng lượng bền vững
VinFuture cũng vinh danh các công nghệ năng lượng sạch, điển hình là pin mặt trời PERC hiện chiếm 60% thị phần toàn cầu và pin lithium-ion, nền tảng cho sự phát triển của xe điện. Giáo sư Rachid Yazami, người nhận Giải thưởng Chính VinFuture 2023, chia sẻ: "Cần có thời gian để một phát minh tạo ra tác động thực sự đến xã hội và mang lại lợi ích cho toàn nhân loại".
Hệ sinh thái tri thức và nguồn cảm hứng
Ngoài việc trao giải, VinFuture còn xây dựng một hệ sinh thái tri thức thông qua các chuỗi sự kiện khoa học. "Tuần lễ Khoa học và Công nghệ VinFuture" đã kết nối hơn 8.000 người tham gia với 26 diễn giả hàng đầu thế giới. Chuỗi tọa đàm InnovaTalk và sáng kiến InnovaConnect cũng góp phần đưa các nhà khoa học quốc tế đến gần hơn với cộng đồng khoa học Việt Nam.
TS. Lê Thái Hà, Giám đốc Điều hành Quỹ VinFuture, cho biết: "VinFuture không chỉ là một giải thưởng, mà là một hành trình để khoa học trở thành ngôn ngữ chung của nhân loại, vượt qua mọi ranh giới".
Khẳng định vị thế trên bản đồ khoa học thế giới
Được dẫn dắt bởi Hội đồng Giải thưởng gồm những nhà khoa học danh tiếng như Giáo sư Sir Richard Henry Friend, VinFuture đã nhanh chóng xây dựng được uy tín và thương hiệu riêng. Hàng nghìn bài báo quốc tế đã ghi nhận vai trò của giải thưởng trong việc truyền cảm hứng và đưa Việt Nam lên bản đồ khoa học thế giới.
Giáo sư Richard Henry Friend, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng, nhấn mạnh: "5 năm trước, chúng tôi bước vào một hành trình lớn... Tôi nghĩ chúng tôi đã xây dựng được một hình ảnh thương hiệu độc đáo và riêng biệt". Với những thành tựu đã đạt được, VinFuture đang tiếp tục hành trình kết nối khoa học và đổi mới sáng tạo vì một tương lai tốt đẹp hơn cho nhân loại.
