Vụ thử tên lửa của Trung Quốc dấy lên nhiều bất đồng giữa các quốc gia Thái Bình Dương
Việc Trung Quốc thử tên lửa đạn đạo xuyên lục địa đã trở thành chủ đề nóng nhất trong chương trình nghị sự tại cuộc họp thường niên của các nhà ngoại giao hàng đầu Thái Bình Dương ở Fiji. New Zealand cùng nhiều quốc gia trong khu vực đang thúc đẩy một tuyên bố chung nhằm lên án hành động này.
Theo AFP, vào tháng trước, Trung Quốc thông báo ngắn gọn cho một vài quốc gia, trước khi tiến hành bắn thử tên lửa đạn đạo xuyên lục địa. Theo các cơ quan giám sát, quả tên lửa dường như đã rơi xuống một vùng biển nằm giữa quần đảo Solomon, Nauru và Tuvalu.
Dù hành động này hứng chịu sự chỉ trích gay gắt từ nhiều lãnh đạo Thái Bình Dương, Diễn đàn các quốc gia quần đảo Thái Bình Dương (PIF) gồm 18 thành viên vẫn chưa thể đưa ra phản ứng chính thức.
Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters, người tích cực kêu gọi ra tuyên bố chung phản đối cuộc thử nghiệm, phát biểu trước hội đàm rằng, các bên sẽ có một cuộc đối thoại mở. Ông nhấn mạnh, kết quả cuối cùng sẽ cho thấy liệu lý trí có thể chiếm ưu thế hay cuộc tranh luận đã bị định đoạt bởi những lập trường cứng nhắc không thể lay chuyển.
Tuvalu cũng bày tỏ mong muốn có một tuyên bố chung và cho biết quốc gia này hoàn toàn không nhận được thông báo trước về đợt thử nghiệm. Đại diện Bộ Ngoại giao Tuvalu, Pasuna Tuaga, khẳng định nước này không muốn bị đe dọa hay đối xử theo cách đó bởi bất kỳ cường quốc nào. Ông nhấn mạnh việc ra một tuyên bố tập thể mạnh mẽ từ Thái Bình Dương sẽ giúp nâng cao vị thế chung của cả khu vực. Ông Tuaga cho biết thêm, tên lửa đã rơi ở khu vực rất gần Tuvalu và nước này đã đề nghị hỗ trợ từ nhiều cường quốc, bao gồm cả Mỹ và Trung Quốc, để tìm kiếm đầu đạn giả.
Về phía Australia, Ngoại trưởng Penny Wong hy vọng Trung Quốc sẽ ghi nhận phản ứng rất rõ ràng mà khu vực đã gửi đi, khi phần lớn thành viên diễn đàn đã bày tỏ sự quan ngại sâu sắc. Tuy nhiên, các quốc gia có quan hệ thân thiết với Bắc Kinh như Kiribati, Nauru và Vanuatu lại tỏ ra không mặn mà với việc công khai chỉ trích một đối tác quan trọng.
Do đó, hội nghị tại Thủ đô Suva của Fiji nhiều khả năng chỉ đưa ra một tuyên bố nhẹ nhàng hơn, nhấn mạnh nhu cầu an ninh khu vực, mà không đề cập trực tiếp đến vụ thử nghiệm hay Trung Quốc.
Cuộc họp của các bộ trưởng ngoại giao lần này là bước chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo diễn ra tại Palau vào tháng 9 tới. Palau, quần đảo gồm hàng trăm hòn đảo nằm cách Philippines khoảng 800 km về phía Tây.
