Vụ xả súng rúng động Canada: Thủ phạm là nữ sinh 18 tuổi từng bỏ học
Một thị trấn khai thác mỏ yên bình ở vùng hẻo lánh thuộc tỉnh British Columbia vừa trải qua những giờ phút đen tối nhất lịch sử khi một vụ xả súng hàng loạt kinh hoàng cướp đi sinh mạng của 8 nạn nhân, trong đó có 5 học sinh và 1 giáo viên. Nghi phạm, 1 cô gái 18 tuổi có tiền sử bệnh tâm thần, đã tự sát ngay tại hiện trường.
Sự việc xảy ra vào ngày 10/2 tại Tumbler Ridge, một cộng đồng nhỏ nằm dưới chân dãy núi Rocky của Canada. Vụ tấn công đã gây chấn động toàn bộ đất nước lá phong, nơi vốn hiếm khi xảy ra bạo lực súng đạn học đường so với láng giềng phía Nam là Mỹ.
Chân dung nghi phạm và động cơ còn bỏ ngỏ
Trong cuộc họp báo diễn ra vào ngày 11/2, Cảnh sát Hoàng gia Canada (RCMP) tại British Columbia đã công bố danh tính nghi phạm là Jesse Van Rootselaar, 18 tuổi.
Phó ủy viên Dwayne McDonald, chỉ huy lực lượng RCMP tại địa phương, cho biết, Van Rootselaar là một phụ nữ chuyển giới. Nghi phạm từng là học sinh của ngôi trường trung học nơi xảy ra vụ thảm sát nhưng đã bỏ học cách đây 4 năm.
Mặc dù cảnh sát tuyên bố vẫn chưa xác định được động cơ chính xác thúc đẩy hành vi tàn bạo này và tin rằng, nghi phạm hành động một mình, nhưng hồ sơ của Van Rootselaar đã hé lộ nhiều vấn đề đáng lo ngại về sức khỏe tâm thần."Cảnh sát đã từng đến ngôi nhà của gia đình này nhiều lần trong vài năm qua để giải quyết các lo ngại về sức khỏe tâm thần liên quan đến nghi phạm", ông McDonald xác nhận.
Một chi tiết gây tranh cãi về vấn đề kiểm soát súng đạn cũng được hé lộ: Cảnh sát từng tịch thu súng từ nơi cư trú của gia đình này khoảng 2 năm trước. Tuy nhiên, số vũ khí đó sau đó đã được trả lại sau khi chủ sở hữu kháng cáo thành công quyết định tịch thu. Bản thân Van Rootselaar từng có giấy phép sử dụng súng dành cho người chưa thành niên (từ 12-17 tuổi tại Canada), nhưng giấy phép này đã hết hạn vào năm 2024.
Diễn biến kinh hoàng
Vụ xả súng bắt đầu không phải ở trường học mà ngay tại chính ngôi nhà của nghi phạm. Cảnh sát xác định, trước khi đến trường, Van Rootselaar đã sát hại chính mẹ ruột của mình (39 tuổi) và người em trai cùng mẹ khác cha mới 11 tuổi. Vụ việc tại nhà riêng chỉ được phát hiện sau khi một thành viên khác trong gia đình hốt hoảng báo tin cho hàng xóm.
Sau khi gây án tại nhà, nghi phạm mang theo 1 khẩu súng dài và 1 khẩu súng ngắn đã qua cải tiến di chuyển đến trường trung học địa phương. Tại đây, thảm kịch tiếp tục leo thang.
Lực lượng cảnh sát khi đột kích vào trường học đã tìm thấy 6 thi thể trong khuôn viên trường, bao gồm 1 nữ giáo viên 39 tuổi và 5 em học sinh. Các nạn nhân nhỏ tuổi gồm 3 bé gái 12 tuổi, 1 bé trai 12 tuổi và 1 bé trai 13 tuổi. Ngoài ra, 2 nạn nhân khác bị thương nặng hiện đang được cấp cứu tại bệnh viện.
Nghi phạm Jesse Van Rootselaar được tìm thấy đã chết tại hiện trường do vết thương súng tự gây ra.
Tumbler Ridge là một thị trấn nhỏ với khoảng 2.400 cư dân, nằm cách xa các thành phố lớn hàng trăm km. Đây là nơi sinh sống của những người thợ mỏ, giáo viên và công nhân xây dựng, nơi mà "mọi người hầu như đều biết mặt nhau", như lời Mục sư George Rowe của Nhà thờ Tumbler Ridge chia sẻ.
Darian Quist, 1 học sinh tại trường, kể lại với Đài CBC về khoảnh khắc kinh hoàng khi đang trong giờ học cơ khí thì có thông báo phong tỏa trường học. "Ban đầu tôi không nghĩ có chuyện gì nghiêm trọng," Quist nhớ lại. Nhưng rồi, những hình ảnh rùng rợn về vụ thảm sát bắt đầu được gửi đến điện thoại của các học sinh, biến sự nghi ngờ thành nỗi sợ hãi tột độ. Quist và các bạn đã phải ẩn nấp trong phòng học hơn 2 giờ đồng hồ trong trạng thái hoảng loạn, cho đến khi cảnh sát vũ trang xông vào, yêu cầu mọi người giơ tay lên đầu và hộ tống ra ngoài.
Các trường học trong khu vực đã ngay lập tức bị đóng cửa cho đến hết tuần để phục vụ điều tra và hỗ trợ tâm lý cho cộng đồng.
Canada để quốc tang
Thảm kịch tại Tumbler Ridge được xếp vào hàng những vụ xả súng đẫm máu nhất trong lịch sử Canada, gợi nhớ lại nỗi đau của vụ thảm sát Nova Scotia năm 2020 cướp đi sinh mạng 22 người, hay vụ xả súng tại Ecole Polytechnique năm 1989.
Trước sự kiện chấn động này, Thủ tướng Canada Mark Carney, trong bài phát biểu trước Quốc hội, đã gọi đây là "sự tàn ác chưa từng thấy". "Những đứa trẻ và thầy cô giáo của chúng đã phải chứng kiến sự tàn ác chưa từng có. Tôi muốn mọi người biết điều này: Cả đất nước đang sát cánh cùng các bạn", Thủ tướng Carney nhấn mạnh. Ông cũng mô tả Tumbler Ridge là đại diện cho "những gì tốt đẹp nhất của Canada: Kiên cường, nhân ái và mạnh mẽ".
Để tưởng niệm các nạn nhân, Thủ tướng Canada đã lệnh treo cờ rủ trên toàn quốc tại tất cả các tòa nhà chính phủ trong 7 ngày tới. Ông cũng đã hủy chuyến đi dự kiến đến Đức tham dự Hội nghị An ninh Munich để ở lại giải quyết khủng hoảng trong nước.
Chúng ta sẽ vượt qua điều này. Chúng ta sẽ rút ra bài học từ điều này. Nhưng ngay bây giờ, là lúc để xích lại gần nhau, như cách người Canada vẫn luôn làm.
Thủ tướng Canada Mark Carney
Từ Vương quốc Anh, Vua Charles cũng gửi thông điệp chia buồn sâu sắc. Trong tuyên bố chính thức, Nhà vua cho biết, ông và Hoàng hậu Camilla "vô cùng bàng hoàng và đau buồn" trước vụ tấn công. "Trong một thị trấn gắn kết chặt chẽ như vậy, tên của mỗi đứa trẻ đều được biết đến và mỗi gia đình đều là hàng xóm của nhau," Vua Charles chia sẻ sự đồng cảm với nỗi mất mát của cộng đồng nhỏ bé này.
Thảm kịch này một lần nữa đặt ra câu hỏi lớn về an ninh trường học và sức khỏe tâm thần tại Canada. Dù luật pháp về súng đạn tại quốc gia này nghiêm ngặt hơn nhiều so với Mỹ, nhưng người dân vẫn có thể sở hữu súng nếu có giấy phép. Việc một người có tiền sử bất ổn về tâm thần, từng bị cảnh sát "ghé thăm" nhiều lần, lại có thể tiếp cận vũ khí và gây ra thảm án chắc chắn sẽ là chủ đề gây tranh cãi gay gắt trong thời gian tới.
Larry Neufeld, một nhà lập pháp địa phương, đã nói lên tâm trạng chung của người dân lúc này trên Đài CBC News: "Không có từ ngữ nào trong tiếng Anh đủ mạnh để diễn tả mức độ tàn phá mà cộng đồng này đang phải gánh chịu. Sẽ cần rất nhiều nỗ lực và lòng dũng cảm để hàn gắn nỗi kinh hoàng này". Hiện tại, động cơ gây án vẫn là một ẩn số, và 2 nạn nhân bị thương vẫn đang chiến đấu giành giật sự sống.
