Washington hạ thuế quan, Bắc Kinh nhượng bộ về fentanyl và đất hiếm

Hãng tin Reuters ngày 30/10 đưa tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có cuộc hội đàm song phương kéo dài gần 2 giờ đồng hồ tại thành phố Busan (Hàn Quốc), bên lề hội nghị Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC). Đây là cuộc gặp mặt trực tiếp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo kể từ năm 2019.

Phát biểu với các phóng viên sau cuộc gặp, Tổng thống Trump cho biết ông đã đồng ý giảm mức thuế quan áp lên hàng hóa Trung Quốc từ 57% xuống còn 47%. Theo ông Trump, việc cắt giảm 10 điểm phần trăm này đến từ việc giảm một nửa thuế suất liên quan đến các loại thuốc tiền chất fentanyl.

Đổi lại, phía Trung Quốc đã đưa ra các cam kết quan trọng. Ông Trump cho biết Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ "làm việc rất tích cực để ngăn chặn dòng chảy" của fentanyl.

Đồng thời, Bộ Thương mại Trung Quốc ra tuyên bố xác nhận Bắc Kinh sẽ tạm dừng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với đất hiếm trong thời hạn 1 năm. Đất hiếm là nhóm nguyên tố có vai trò quan trọng trong sản xuất ô tô, máy bay và vũ khí, vốn được coi là một đòn bẩy mạnh mẽ của Bắc Kinh trong căng thẳng thương mại với Washington.

Bộ Thương mại Trung Quốc cũng cho biết hai bên đã đạt được đồng thuận về mở rộng thương mại nông sản. Bắc Kinh sẽ nối lại việc mua đậu nành của Mỹ. Ngoài ra, hai bên sẽ làm việc để giải quyết các vấn đề xung quanh ứng dụng video ngắn TikTok.

Phản ứng thị trường và các thỏa thuận khác

Trái ngược với sự lạc quan của ông Trump khi mô tả cuộc gặp là "tuyệt vời", phản ứng của thị trường tài chính toàn cầu khá dè dặt. Các chỉ số chứng khoán lớn ở châu Á và châu Âu biến động nhẹ, trong khi giá đậu nành tương lai của Mỹ giảm điểm.

"Phản ứng từ các thị trường rất thận trọng, trái ngược với mô tả nhiệt tình của ông Trump về cuộc gặp", bà Besa Deda, chuyên gia kinh tế trưởng tại công ty tư vấn William Buck (Sydney), nhận định.

Trong cuộc hội đàm, Chủ tịch Tập Cận Bình phát biểu rằng việc hai cường quốc thỉnh thoảng có những va chạm là điều bình thường. Ông cũng nói thêm: "Sự phát triển và trẻ hóa của Trung Quốc không mâu thuẫn với mục tiêu 'Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại' của Tổng thống Trump".

Reuters cho biết, hai bên cũng nhất trí tạm dừng áp các khoản phí cảng mới của Mỹ đối với tàu thuyền Trung Quốc. Đây là biện pháp Washington dự định đưa ra để đối phó với sự mở rộng của Bắc Kinh trong lĩnh vực đóng tàu và logistics toàn cầu.

Tổng thống Trump cũng hé lộ trên mạng xã hội Truth Social rằng Trung Quốc sẽ bắt đầu quá trình mua năng lượng của Mỹ, gợi ý về một thỏa thuận lớn liên quan đến dự án đường ống khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) trị giá 44 tỷ USD tại Alaska.

Những vấn đề còn bỏ ngỏ

Theo ông Trump, các vấn đề nhạy cảm như chip AI công nghệ cao của Nvidia hay vấn đề Đài Loan đã không được đưa ra trong các cuộc thảo luận.

Các nhà phân tích nhận định, thỏa thuận vừa đạt được có thể chỉ là một "thỏa thuận ngừng bắn mong manh" trong một cuộc chiến thương mại mà các nguyên nhân gốc rễ vẫn chưa được giải quyết.

Một diễn biến đáng chú ý khác, Reuters đưa tin, chỉ vài phút trước khi bắt đầu cuộc gặp, ông Trump đã ra lệnh cho quân đội Mỹ nối lại các vụ thử vũ khí hạt nhân sau 33 năm gián đoạn, viện dẫn lý do về các kho vũ khí ngày càng tăng của Nga và Trung Quốc. Bộ Ngoại giao Trung Quốc sau đó đã bày tỏ hy vọng Mỹ sẽ tuân thủ lệnh cấm thử hạt nhân.

Nhà Trắng hy vọng hội nghị thượng đỉnh lần này sẽ là khởi đầu cho nhiều cuộc gặp khác giữa hai nhà lãnh đạo trong năm tới. Ông Trump cho biết ông sẽ tới Trung Quốc vào tháng 4 năm sau, trước khi đón tiếp ông Tập Cận Bình tại Mỹ.