WB dự báo giá năng lượng năm 2026 tăng 24%, chạm mức cao kỷ lục mới
Báo cáo Triển vọng Thị trường Hàng hóa của Ngân hàng Thế giới cảnh báo giá năng lượng toàn cầu sẽ tăng mạnh, đẩy lạm phát lên cao và đe dọa tăng trưởng kinh tế.
Giá năng lượng toàn cầu được dự báo sẽ tăng tới 24% trong năm 2026, chạm mức cao nhất kể từ sau cuộc xung đột Nga-Ukraine năm 2022. Theo báo cáo Triển vọng Thị trường Hàng hóa mới nhất của Ngân hàng Thế giới (WB), sự leo thang của các xung đột địa chính trị và tình trạng gián đoạn nguồn cung tại các khu vực trọng yếu là nguyên nhân chính dẫn đến kịch bản này.
Rủi ro từ đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng
WB cảnh báo giá hàng hóa có thể tăng mạnh hơn dự kiến nếu xung đột tiếp tục lan rộng. Kịch bản cơ sở giả định hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz — tuyến đường vận chuyển khoảng 35% lượng dầu thô giao dịch bằng đường biển toàn cầu — sẽ chỉ phục hồi vào tháng 10/2026. Tuy nhiên, tổ chức này nhấn mạnh rủi ro tăng giá vẫn ở mức rất cao.
Dự báo giá dầu Brent sẽ đạt trung bình 86 USD/thùng vào năm 2026, tăng đáng kể so với mức 69 USD/thùng của năm 2025. Trong kịch bản tiêu cực nhất, nếu các cơ sở hạ tầng năng lượng tiếp tục bị tấn công, giá dầu có thể leo thang lên mức 115 USD/thùng. Đây được xem là cú sốc nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử do gián đoạn vận tải và hạ tầng.
Áp lực từ chi phí phân bón và an ninh lương thực
Bên cạnh năng lượng, giá hàng hóa toàn cầu nói chung được dự báo tăng 16% trong năm 2026. Trong đó, giá phân bón tăng 31%, riêng giá urê — loại phân đạm phổ biến nhất — có thể tăng tới 60%. Sự gia tăng này chủ yếu do chi phí khí tự nhiên, nguyên liệu đầu vào chính của sản xuất phân bón, đang ở mức cao.
Việc giá phân bón leo thang trực tiếp đe dọa năng suất cây trồng và thu nhập của nông dân. Chương trình Lương thực Thế giới ước tính có thể có thêm 45 triệu người rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng nếu các xung đột kéo dài và đẩy giá lương thực lên cao.
Hệ lụy đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế
Ông Indermit Gill, Kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới, nhận định cú sốc chiến sự đang tạo ra một chuỗi phản ứng dây chuyền: bắt đầu từ giá năng lượng, lan sang giá lương thực, dẫn đến lạm phát cao và cuối cùng là lãi suất tăng. Điều này khiến chi phí vay nợ trở nên đắt đỏ hơn đối với các quốc gia.
WB dự báo lạm phát tại các nền kinh tế đang phát triển sẽ đạt mức 5,1% trong năm 2026, cao hơn đáng kể so với dự báo trước xung đột. Tăng trưởng kinh tế cũng bị điều chỉnh giảm xuống còn 3,6%, so với mức ước tính 4% trước đó. Nhìn chung, thị trường hàng hóa toàn cầu đang đứng trước giai đoạn biến động mạnh với nhiều rủi ro tiềm ẩn từ các yếu tố địa chính trị.
