Windows 11 sau 3 năm: 7 yếu điểm thiết kế vẫn tồn tại
Ra mắt hơn ba năm, Windows 11 vẫn tồn tại nhiều bất cập về giao diện và trải nghiệm người dùng, từ thanh tác vụ thiếu linh hoạt đến chế độ tối không nhất quán.
Sau hơn ba năm kể từ khi ra mắt, Windows 11 vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề về thiết kế và trải nghiệm người dùng chưa được Microsoft giải quyết triệt để. Dù đã có những cải tiến, hệ điều hành này vẫn còn những điểm yếu cố hữu gây khó chịu, từ những thay đổi trên thanh tác vụ, menu Start cho đến sự thiếu nhất quán trong giao diện tổng thể.
Thanh tác vụ mất đi sự linh hoạt
Một trong những thay đổi gây tranh cãi nhất trên Windows 11 là việc loại bỏ khả năng di chuyển hoặc thay đổi kích thước thanh tác vụ (taskbar). Người dùng không còn có thể đặt thanh tác vụ ở cạnh trên hoặc hai bên màn hình như các phiên bản Windows trước đây. Mặc dù có thể căn chỉnh các biểu tượng về phía bên trái, sự thiếu hụt các tùy chọn tùy chỉnh này đã làm giảm đi tính linh hoạt mà nhiều người dùng đã quen thuộc. Các ứng dụng của bên thứ ba như Windhawk hay Start11 có thể khắc phục vấn đề này, nhưng đây là một tính năng cơ bản mà Microsoft lẽ ra nên duy trì.
Không gian lãng phí trong Menu Start
Menu Start của Windows 11 giới thiệu mục "Recommended" (Đề xuất), hiển thị các ứng dụng thường dùng, tệp tin gần đây và cả quảng cáo ứng dụng. Vấn đề lớn nhất là ngay cả khi người dùng tắt tất cả các đề xuất, khu vực này vẫn tồn tại và chiếm một không gian đáng kể, thay vì được tận dụng để hiển thị thêm các ứng dụng được ghim. Điều này tạo ra một khoảng trống vô ích, làm giảm hiệu quả sử dụng của Menu Start.
Tính năng tab trong File Explorer chưa hoàn thiện
Việc bổ sung các tab vào File Explorer là một cải tiến đáng hoan nghênh, giúp quản lý nhiều thư mục cùng lúc dễ dàng hơn. Tuy nhiên, cách triển khai tính năng này còn nhiều hạn chế. Khi người dùng mở một thư mục từ một ứng dụng bên ngoài, chẳng hạn như Windows Search hoặc trình duyệt web, thư mục đó sẽ mở trong một cửa sổ File Explorer mới thay vì một tab mới. Sự thiếu nhất quán này làm giảm đi tính hữu dụng của tính năng tab, buộc người dùng phải mở chúng theo cách thủ công.
Những lời mời chào tính năng không mong muốn
Quá trình thiết lập ban đầu của Windows 11 thường xuyên hiển thị các quảng cáo và đề xuất cho các dịch vụ như Game Pass, Microsoft 365, Phone Link và sao lưu OneDrive. Đáng chú ý, Microsoft còn thúc đẩy người dùng sao lưu tệp lên OneDrive ngay từ đầu. Ngay cả khi người dùng bỏ qua các bước này, hệ điều hành vẫn có thể hiển thị lại các lời nhắc này sau đó, đôi khi sau các bản cập nhật. Việc liên tục quảng cáo các tính năng mà người dùng đã từ chối cho thấy sự thiếu tôn trọng đối với lựa chọn của họ.
Chế độ tối: Sự thiếu nhất quán kéo dài
Mặc dù chế độ tối (Dark mode) đã được giới thiệu từ thời Windows 10, việc triển khai trên Windows 11 vẫn chưa đồng bộ. Nhiều thành phần cốt lõi của hệ điều hành vẫn hiển thị giao diện sáng ngay cả khi chế độ tối được kích hoạt. Các khu vực như Control Panel, hộp thoại Properties trong File Explorer, Device Manager và nhiều yếu tố khác vẫn chưa tương thích hoàn toàn, tạo ra một trải nghiệm hình ảnh không nhất quán và gây khó chịu cho mắt.
Giao diện chắp vá giữa cũ và mới
Vấn đề về chế độ tối cũng liên quan đến một thực tế lớn hơn: Windows 11 vẫn chứa quá nhiều yếu tố giao diện người dùng (UI) cũ kỹ. Các công cụ hệ thống như Device Manager, Disk Management hay Control Panel vẫn giữ nguyên thiết kế từ nhiều năm, thậm chí hàng thập kỷ trước. Ngay cả các thành phần đã được cập nhật như Task Manager hay File Explorer vẫn còn dấu vết của ngôn ngữ thiết kế cũ. Sự chắp vá này làm cho Windows 11 thiếu đi một trải nghiệm đồng nhất và hiện đại.
Thách thức trên thiết bị chơi game cầm tay
Sự bùng nổ của các thiết bị chơi game PC cầm tay như Steam Deck đã cho thấy những hạn chế của Windows trên yếu tố hình thức này. Giao diện desktop truyền thống không được tối ưu hóa cho màn hình nhỏ và điều khiển bằng tay cầm. Mặc dù Microsoft đã có một số cải tiến cho ứng dụng Xbox, trải nghiệm tổng thể vẫn còn nhiều bất cập. Các nhà sản xuất thường phải tự phát triển các trình khởi chạy riêng để khắc phục, dẫn đến sự thiếu nhất quán và người dùng vẫn thường xuyên bị đưa trở lại màn hình desktop phức tạp.
Sự ưu tiên của Microsoft
Những vấn đề tồn tại dai dẳng cho thấy Microsoft dường như đang đặt ưu tiên vào các tính năng mới như Copilot+ và AI hơn là việc tinh chỉnh và hoàn thiện các yếu tố cốt lõi của hệ điều hành. Trong khi các tính năng mới liên tục được bổ sung, những vấn đề cơ bản ảnh hưởng đến trải nghiệm hàng ngày của người dùng vẫn chưa được giải quyết triệt để. Điều này đặt ra câu hỏi về định hướng phát triển của Windows trong tương lai và liệu Microsoft có đang lắng nghe cộng đồng người dùng lâu năm hay không.
