Xã Thành Bình Thọ: Tạo giá trị từ lợi thế riêng

Đa dạng sản xuất, nâng giá trị nông nghiệp

Những ngày đầu Thu, trên các thửa ruộng ở thôn Tân Hợp, sau khi thu hoạch lúa, anh Nguyễn Hồng Kỳ không để đất nghỉ mà giữ nước, thả ốc bươu đen. Anh Kỳ muốn biến diện tích chỉ sản xuất 1 vụ trước đây thành mô hình luân canh cho thu nhập quanh năm. Trên vùng đất rộng của gia đình, 15 ha keo vẫn là nguồn thu chính, 2 ha chè được đầu tư theo hướng hữu cơ, còn trong khu vườn hơn 1 mẫu, sau nhiều lần thử nghiệm các loại cây, hơn 50 gốc mít Thái đang được chọn làm cây chủ lực. Từ một hộ làm kinh tế rừng, anh Kỳ đang từng bước tạo ra một mô hình sản xuất đa tầng, tận dụng từng tấc đất, từng mùa vụ để gia tăng nguồn thu.

Cách nghĩ ấy không còn là câu chuyện riêng của một gia đình. Ở xã Thành Bình Thọ, những mô hình mới đang xuất hiện ngay trên nền những cây trồng, vật nuôi quen thuộc.

Gia đình chị Bùi Thị Tâm ở thôn Tân Hợp cùng 8 hộ dân khác đã chuyển 10 ha chè sang sản xuất hữu cơ, thay phân hóa học bằng phân hữu cơ vi sinh, chế phẩm sinh học, thảo mộc và ghi chép nhật ký sản xuất. Nhờ đó, năng suất bình quân đạt 13 - 15 tấn/ha/năm; sản phẩm được doanh nghiệp bao tiêu với giá 14.000 đồng/kg, giúp hiệu quả kinh tế tăng trên 29% so với cách làm thông thường.

Còn tại thôn Tân Cát, từ đầu năm 2026, 3 hộ đã thử sức với khoảng 1 ha nuôi ốc bươu đen mỗi hộ, vừa bán ốc thương phẩm, vừa chủ động cung cấp con giống cho các hộ có nhu cầu. Điểm chung của những mô hình ấy là người dân đang tận dụng tốt hơn nguồn lực sẵn có: Ruộng thêm vụ ốc, chè chuyển sang hữu cơ, đất vườn chọn cây phù hợp. Những cách làm ấy, khi đặt trong không gian sản xuất rộng hơn sau sáp nhập, tạo thêm điều kiện để xã Thành Bình Thọ tổ chức lại sản xuất, phát triển hàng hóa và nâng giá trị nông sản.

Trên nền những lợi thế về mía, sắn, chè, keo, tràm, xã Thành Bình Thọ đang hướng tới nông nghiệp hàng hóa sạch, chế biến nông sản, phát triển sản phẩm OCOP gắn với du lịch cộng đồng. Cùng với đó, chợ Thọ Sơn mới đưa vào hoạt động, chợ Khe Lòa được nâng cấp, sửa chữa, từng bước hoàn thiện không gian trao đổi hàng hóa. Xa hơn, xã đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng thu nhập bình quân lên 55 - 57 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ đường được cứng hóa đạt 92%, độ che phủ rừng đạt 60%.

Phát huy giá trị văn hóa, nâng chất lượng giáo dục

Nếu kinh tế tạo nên diện mạo mới, văn hóa và giáo dục góp phần tạo chiều sâu cho xã Thành Bình Thọ. Hơn 12.000 dân, trong đó, khoảng 30% là đồng bào Thái, đang cùng gìn giữ những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ. Sau sáp nhập, các giá trị văn hóa của các xã Thành Sơn, Bình Sơn, Thọ Sơn (cũ) được đặt trong một không gian chung, tạo thêm điều kiện để bảo tồn và phát huy bản sắc địa phương.

Các lễ hội, sinh hoạt cộng đồng tiếp tục là điểm nhấn. Lễ Cầu Mùa ở bản Bộng, Lễ Mừng lúa mới của đồng bào Thái ở thôn Hùng Thành được tổ chức chu đáo, an toàn; Đại hội Thể dục - Thể thao xã lần thứ nhất năm 2026 thu hút các thôn, bản tham gia với nhiều môn như bóng chuyền, bóng đá nữ, kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ. Cùng với đó, đền Trương Hán, miếu bản Bộng, những ngôi nhà sàn và không gian sinh hoạt cộng đồng tiếp tục được gìn giữ, tạo nền tảng cho phát triển du lịch cộng đồng.

Trong định hướng này, bản Bộng được kỳ vọng trở thành điểm trải nghiệm với nhà sàn, ẩm thực và nghề truyền thống. Khi được bảo tồn và khai thác phù hợp, những giá trị văn hóa không chỉ được trao truyền mà còn có thể tạo thêm sinh kế, để người dân vừa gìn giữ bản sắc, vừa hưởng lợi từ chính những giá trị của cộng đồng.

“

Sau sáp nhập, chúng tôi xác định xây dựng đời sống văn hóa phải đi cùng với phát triển kinh tế, để người dân vừa có cuộc sống ngày càng tốt hơn, vừa giữ được những giá trị văn hóa đã được trao truyền qua nhiều thế hệ. Vì vậy, xã chú trọng tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, đồng thời bảo tồn và phát huy các lễ hội, di tích, phong tục truyền thống của đồng bào các dân tộc. Đây cũng là nền tảng để xã Thành Bình Thọ từng bước hình thành những sản phẩm văn hóa, du lịch đặc trưng của địa phương”.

Ông Nguyễn Quốc Hoàn - Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Thành Bình Thọ

Giữ gìn giá trị truyền thống là vun đắp nền văn hóa; đầu tư cho giáo dục là vun đắp nền con người. Năm học 2025 - 2026, các trường học trên địa bàn hoàn thành chương trình, chất lượng giáo dục đại trà và mũi nhọn từng bước nâng lên; toàn xã có 19 giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh. Kỳ thi Olympic Tiếng Việt - Toán tuổi thơ cấp tiểu học cũng được tổ chức, qua đó, tuyển chọn học sinh tham gia cấp tỉnh. Những kết quả ấy cho thấy giáo dục đang được xã Thành Bình Thọ xác định là một trong những nền tảng quan trọng cho tương lai.

Các trường học ở xã Thành Bình Thọ hướng tới giáo dục toàn diện qua nhiều hoạt động trải nghiệm như “phiên chợ quê”, “về miền cổ tích”, Giải Bóng đá thiếu niên, nhi đồng; tuyên truyền phòng, chống đuối nước, tổ chức lớp học bơi. Cùng với đó, xã triển khai Đề án phát triển giáo dục và đào tạo giai đoạn 2025-2030, rà soát, sắp xếp mạng lưới trường lớp phù hợp sau sáp nhập.

Đằng sau những kết quả ấy là sự đồng thuận của người dân và chuyển động đồng bộ của chính quyền, từ cải cách hành chính, chuyển đổi số đến an sinh, y tế, giáo dục. 6 tháng đầu năm 2026, 100% hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã được giải quyết, số hóa hồ sơ và thanh toán trực tuyến phí, lệ phí đều đạt 100%; chi trả trợ cấp người có công, bảo trợ xã hội qua tài khoản cũng đạt 100%.

Sau sáp nhập, xã Thành Bình Thọ đang từng bước tổ chức lại nguồn lực, nâng giá trị sản xuất, giữ gìn bản sắc và đầu tư cho con người. Những kết quả bước đầu là nền tảng để địa phương tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, phát triển nông nghiệp hàng hóa, dịch vụ và du lịch cộng đồng, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Sáp nhập vì thế không chỉ tạo một đơn vị hành chính mới, mà đang mở thêm dư địa để xã Thành Bình Thọ phát triển từ chính những lợi thế sẵn có.