Xe đạp thể thao Nghệ An: Người chơi đông, sân chơi vẫn thiếu

Từ thói quen rèn luyện đến cộng đồng đam mê

Mỗi sáng sớm, tại các tuyến đường quen thuộc như khu vực hồ điều hòa, các trục đường nối từ thành phố Vinh cũ xuống phường Cửa Lò hay các cung đường ven biển, hình ảnh các nhóm xe đạp thể thao xuất hiện đều đặn đã trở thành một phần quen thuộc trong nhịp sống đô thị. Không phân biệt tuổi tác hay nghề nghiệp, nhiều người lựa chọn xe đạp như một hình thức rèn luyện sức khỏe bền bỉ và ít tốn kém.

Chị Nguyễn Thị Tú Hương (phường Thành Vinh), thành viên CLB Xe đạp Nghệ An chia sẻ: “Tôi đã tham gia đạp xe hơn 10 năm. Trước đây tôi thường bị nhức mỏi, đau lưng, nhưng từ khi đạp xe đều đặn, sức khỏe tốt hơn nhiều. Mỗi buổi sáng vừa rèn luyện, vừa trò chuyện với anh chị em cùng sở thích, tôi thấy cuộc sống ý nghĩa hơn”.

Còn ông Nguyễn Văn Phú (phường Vinh Hưng) cũng cho biết: “Từ khi nghỉ hưu, hơn 2 năm nay ngày nào tôi cũng đạp hơn 20km quanh khu vực hồ điều hòa. Nhờ duy trì thói quen này mà sức khỏe ổn định, tinh thần thoải mái hơn. Môn thể thao này phù hợp với mọi lứa tuổi và không đòi hỏi quá nhiều điều kiện”.

Theo thống kê chưa đầy đủ, toàn tỉnh hiện có hơn 30 câu lạc bộ, hội nhóm xe đạp, trong đó có thể kể đến các CLB hoạt động nổi bật như: CLB Xe đạp Nghệ An, CLB Xe đạp Anh Quân (TP. Vinh cũ), CLB Xe đạp Sông Lường (huyện Đô Lương cũ), CLB Xe đạp Sông Hiếu, CLB Xe đạp 7X (thị xã Thái Hòa cũ), CLB Xe đạp Quế Phong…

Các câu lạc bộ này có quy mô từ vài chục đến hàng trăm thành viên, hoạt động tương đối bài bản, có đồng phục, lịch tập cố định, thường xuyên tổ chức tour trải nghiệm cuối tuần hoặc tham gia các sự kiện thể thao phong trào. Đây cũng là môi trường quan trọng để kết nối những người có chung đam mê, đồng thời góp phần thúc đẩy phong trào thể thao quần chúng tại địa phương.

Từ năm 2024 đến nay, mặc dù số lượng người chơi không tăng đột biến như giai đoạn 2020-2023, nhưng phong trào vẫn duy trì tương đối ổn định. Đáng chú ý, thay vì mở rộng số lượng, nhiều nhóm có xu hướng đi vào chiều sâu: Chú trọng kỹ thuật, tăng quãng đường, nâng độ khó của các cung đạp, hướng tới hành trình đường trường hoặc kết hợp đạp xe với du lịch trải nghiệm ở miền Tây Nghệ An, vùng ven biển hay các địa phương lân cận.

Cần hệ thống giải đấu phong trào

Thực tế cho thấy, dù phong trào tập luyện duy trì khá ổn định nhưng hệ thống giải đấu phong trào trên địa bàn tỉnh vẫn chưa tương xứng với quy mô người chơi.

Trong giai đoạn 2024-2025, số lượng giải quy mô lớn không nhiều. Có thể điểm tên như Giải đua xe đạp Phượng Hoàng Trung Đô (tổ chức định kỳ 2 năm/lần, lần gần nhất năm 2018), Giải đua xe đạp Cửa Lò mở rộng - Cúp Hoa Cúc Biển hay Giải xe đạp thị xã Thái Hòa (cũ) mở rộng đều chưa được duy trì thường niên, một phần do hạn chế trong kêu gọi xã hội hóa, một phần do thay đổi trong tổ chức chính quyền địa phương.

Việc thiếu hệ thống giải ổn định khiến nhiều vận động viên phải tìm kiếm cơ hội thi đấu ở Hà Nội, Thanh Hóa, Hà Tĩnh hoặc các giải mở rộng khác trong khu vực miền Trung, đồng thời hạn chế cơ hội cọ xát và phát triển chuyên môn của các CLB.

Không ít vận động viên phong trào cho rằng, nhu cầu thi đấu của người chơi hiện nay rất lớn, đặc biệt là các giải dành riêng cho phong trào với nhiều nhóm tuổi, nội dung phù hợp. Tuy nhiên, để tổ chức một giải đấu quy mô đòi hỏi nguồn lực lớn, từ kinh phí, công tác tổ chức, đảm bảo an toàn giao thông đến truyền thông. Trong khi đó, phần lớn các CLB hoạt động dựa vào tự nguyện, nên việc duy trì các giải quy mô lớn gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh vấn đề giải đấu, hạ tầng phục vụ xe đạp thể thao cũng là yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của phong trào. Các tuyến đường thuận lợi cho đạp xe chủ yếu vẫn là đường giao thông chung, chưa có làn riêng dành cho xe đạp. Điều này tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, nhất là khi phong trào ngày càng thu hút đông người tham gia.

Trong bối cảnh đó, cộng đồng người chơi xe đạp thể thao tại Nghệ An kỳ vọng trong thời gian tới sẽ có sự quan tâm lớn hơn từ phía các cơ quan quản lý, đặc biệt là việc hình thành một tổ chức đại diện chính thức cho phong trào xe đạp thể thao cấp tỉnh. Việc thành lập một liên đoàn hoặc tổ chức điều phối chung sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn trong xây dựng kế hoạch phát triển dài hạn, tổ chức giải đấu, kết nối các CLB và huy động nguồn lực xã hội hóa.

Anh Phan Ngọc - thành viên CLB Xe đạp Nghệ An chia sẻ: “Các CLB hiện nay hoạt động khá đều, nhưng nếu không có nhiều giải đấu chính thức thì người chơi sẽ thiếu động lực. Chúng tôi mong tỉnh quan tâm để mỗi năm có ít nhất một giải quy mô lớn, quy tụ các CLB trong và ngoài tỉnh”.

“

Phong trào xe đạp thể thao trong tỉnh lan tỏa ở nhiều địa phương và thu hút đa dạng lứa tuổi. Tuy nhiên, để phong trào phát triển bền vững, cần quy hoạch, tổ chức các hoạt động thể thao phong trào bài bản hơn; khuyến khích các địa phương, câu lạc bộ chủ động đăng cai, phối hợp tổ chức giải đấu, đồng thời, bảo đảm an toàn và chất lượng chuyên môn trong quá trình tập luyện, thi đấu.

Ông Hoàng Văn Phúc - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An

Dù còn những khó khăn, phong trào xe đạp thể thao tại Nghệ An vẫn cho thấy sức sống bền bỉ nhờ nền tảng cộng đồng vững chắc và sự đam mê của người chơi. Nếu được định hướng và tổ chức bài bản hơn, đây hoàn toàn có thể trở thành một trong những phong trào thể thao quần chúng tiêu biểu, góp phần lan tỏa hình ảnh một Nghệ An năng động, khỏe khoắn và thân thiện.