Xe máy lao vào cao tốc: Làm gì để chặn từ gốc?
Mặc dù pháp luật nghiêm cấm và mức xử phạt đã được tăng nặng, nhưng tình trạng xe mô tô, xe gắn máy đi vào đường cao tốc vẫn xảy ra, trong đó có tuyến cao tốc Bắc - Nam qua Nghệ An, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn nghiêm trọng. Để ngăn chặn tình trạng này, cùng với sự vào cuộc của lực lượng chức năng và đơn vị quản lý, điều quan trọng nhất vẫn là ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông.
Hiểm họa luôn hiện hữu
Đường cao tốc được thiết kế dành riêng cho các phương tiện cơ giới đáp ứng điều kiện lưu thông với tốc độ cao. Vì vậy, xe mô tô, xe gắn máy, xe thô sơ và người đi bộ đều bị nghiêm cấm lưu thông trên loại hình đường này nhằm bảo đảm an toàn giao thông.
Theo Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ, người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy đi vào đường cao tốc bị phạt từ 4 đến 6 triệu đồng và bị trừ 6 điểm trên giấy phép lái xe.
Trường hợp gây tai nạn giao thông sẽ bị phạt từ 10 đến 14 triệu đồng, đồng thời bị trừ 10 điểm trên giấy phép lái xe. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn không ít trường hợp người điều khiển xe máy cố tình đi vào cao tốc.

Là người thường xuyên lưu thông trên tuyến cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt, anh Nguyễn Văn Tiến cho biết nhiều lần giật mình khi bất ngờ phát hiện xe máy xuất hiện phía trước. "Ô tô đang chạy với tốc độ cao mà gặp xe máy thì rất khó xử lý. Chỉ cần một tình huống bất ngờ là có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng", anh Tiến chia sẻ.
Cùng chung lo ngại, anh Trần Anh Đức cho rằng sự xuất hiện của xe máy trên cao tốc khiến nguy cơ mất an toàn giao thông tăng lên rất nhiều. Trong khi ô tô lưu thông với tốc độ từ 80 km/h trở lên thì xe máy có tốc độ thấp hơn rất nhiều, tạo ra sự chênh lệch lớn về vận tốc và rất dễ xảy ra va chạm.

Thực tế đã ghi nhận nhiều vụ tai nạn thương tâm liên quan đến xe máy đi vào cao tốc. Điển hình là vụ tai nạn xảy ra vào trưa 10/7, tại đường dẫn cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây (đoạn qua nút giao Dầu Giây, tỉnh Đồng Nai).
Theo thông tin ban đầu, khoảng 11h50 cùng ngày, xe khách 29 chỗ lưu thông từ Quốc lộ 1 vào cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây để đi TP Hồ Chí Minh. Khi đến khu vực Km1+150, đoạn thuộc nút giao Dầu Giây, xe khách bất ngờ va chạm với một xe máy đang lưu thông trên đường dẫn cao tốc. Cú va chạm mạnh khiến người điều khiển xe máy ngã xuống đường, tử vong tại chỗ.
Trước đó, rạng sáng 25/6, tại Đại lộ Thăng Long (Hà Nội), một người điều khiển xe máy đi vào làn đường cao tốc dành cho phương tiện lưu thông với tốc độ 100 km/h cũng tử vong sau khi va chạm với xe tải.
Theo các chuyên gia giao thông, đường cao tốc là môi trường giao thông đặc thù, được thiết kế cho các phương tiện lưu thông với tốc độ cao. Trong khi đó, xe mô tô, xe gắn máy không phù hợp với điều kiện khai thác của loại hình đường này, dễ tạo ra sự xung đột với dòng phương tiện và tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn nghiêm trọng.
Thực tế tuần tra, kiểm soát cho thấy, nhiều trường hợp người điều khiển xe máy chưa lường hết mức độ nguy hiểm khi đi vào tuyến đường dành cho phương tiện tốc độ cao. Chỉ một tình huống bất ngờ xảy ra, phương tiện hai bánh có thể mất thăng bằng, bị cuốn vào dòng xe đang lưu thông hoặc khiến các phương tiện phía sau không kịp xử lý, dẫn đến tai nạn nghiêm trọng.
Thượng tá Phạm Hồng Chính - Đội trưởng Đội CSGT đường bộ cao tốc số 4, Phòng 6 (Cục CSGT), phụ trách tuyến Quốc lộ 45 - Nghi Sơn - Diễn Châu - Bãi Vọt - Hàm Nghi - Vũng Áng - Bùng - Vạn Ninh - Cam Lộ.
Đồng bộ nhiều giải pháp
Nhằm ngăn chặn tình trạng xe máy đi vào đường cao tốc, thời gian qua, lực lượng Cảnh sát giao thông đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ tuyên truyền, tuần tra, kiểm soát đến xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Lực lượng chức năng chủ động phối hợp với chính quyền các địa phương có tuyến cao tốc đi qua tổ chức tuyên truyền; đồng thời thường xuyên phát thông báo trên hệ thống loa truyền thanh cơ sở để người dân nắm rõ quy định pháp luật, mức xử phạt cũng như những nguy cơ mất an toàn khi điều khiển xe máy vào đường cao tốc.
Song song với công tác tuyên truyền, lực lượng Cảnh sát giao thông tổ chức các tổ tuần tra, kiểm soát luân phiên cả ngày lẫn đêm tại nhiều vị trí ra, vào cao tốc, nhất là những điểm người dân thường lợi dụng để đi vào cao tốc. Tuy nhiên, tình trạng xe mô tô, xe gắn máy đi vào cao tốc vẫn còn xảy ra.

Theo Thượng tá Phạm Hồng Chính, riêng từ tháng 4/2026 đến nay, ngoài kịp thời nhắc nhở hàng chục trường hợp, lực lượng chức năng đã xử lý 5 trường hợp vi phạm.
Việc kiểm soát phương tiện vi phạm gặp không ít khó khăn do tuyến cao tốc phụ trách dài 354 km, có đến 22 nút giao, trong khi lực lượng làm nhiệm vụ còn mỏng. Bên cạnh đó, một bộ phận người dân vẫn chưa nhận thức đầy đủ mức độ nguy hiểm của hành vi đi xe máy vào cao tốc, thậm chí còn tâm lý chủ quan, cho rằng chỉ di chuyển một đoạn ngắn nên tình trạng vi phạm vẫn tái diễn.
Theo ông Chu Đức Duẩn - Phó Tổng Giám đốc Công ty CPĐT Phúc Thành Hưng, Doanh nghiệp dự án, quản lý, vận hành đường cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt, ngoài việc phối hợp với lực lượng chức năng trong công tác giám sát và xử lý vi phạm, đơn vị đang từng bước ứng dụng công nghệ nhằm phát hiện sớm phương tiện xe máy, xe đạp đi vào cao tốc tại vị trí đầu các nút giao.
Hiện nay, tại nút giao với Quốc lộ 46B đã được lắp đặt hệ thống nhận diện phương tiện bằng camera. Khi phát hiện xe mô tô, xe gắn máy hoặc xe đạp đi vào cao tốc, hệ thống sẽ tự động ghi nhận hình ảnh, phát cảnh báo đối với người điều khiển phương tiện. Đồng thời, lực lượng vận hành và đơn vị tuần tra kịp thời tiếp cận, hướng dẫn phương tiện rời khỏi cao tốc trong thời gian sớm nhất, hạn chế tối đa nguy cơ xảy ra tai nạn.
Mục tiêu của hệ thống không chỉ là phục vụ xử lý vi phạm mà quan trọng hơn là cảnh báo sớm, ngăn chặn rủi ro ngay từ khi phương tiện vừa đi vào đường cao tốc.
Ông Chu Đức Duẩn - Phó Tổng Giám đốc Công ty CPĐT Phúc Thành Hưng, Doanh nghiệp dự án, quản lý, vận hành đường cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt.
Có thể thấy, việc ngăn chặn xe máy đi vào đường cao tốc không thể chỉ trông chờ vào các mức xử phạt hay sự có mặt thường xuyên của lực lượng chức năng. Bên cạnh chế tài đủ sức răn đe, cần sự phối hợp đồng bộ giữa lực lượng thực thi pháp luật, đơn vị quản lý hạ tầng và các giải pháp công nghệ nhằm phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn vi phạm ngay từ đầu.
Tuy nhiên quan trọng hơn cả vẫn là ý thức chấp hành pháp luật của mỗi người tham gia giao thông, bởi chỉ một phút chủ quan cũng có thể đánh đổi bằng tính mạng của chính mình và những người khác./.


