Xe tăng M-20UP1 của Serbia và tham vọng tháp pháo không người lái tương đương T-14 Armata

M-20UP1 là dự án xe tăng chiến đấu chủ lực (MBT) do công ty quốc phòng Yugoimport của Serbia phát triển, được giới thiệu lần đầu vào năm 2015. Đây là nỗ lực của Belgrade nhằm tạo ra một dòng thiết giáp nội địa có các đặc tính kỹ thuật tương đương với T-90S và mẫu xe tăng thế hệ mới T-14 Armata của Nga.

Nền tảng phát triển và cải tiến kỹ thuật

Dự án M-20UP1 được xây dựng dựa trên khung gầm của xe tăng chiến đấu chủ lực M-84 từ thời Nam Tư. Tuy nhiên, các kỹ sư tại Yugoimport đã thực hiện nhiều thay đổi mang tính đột phá để nâng cấp dòng xe này lên tiêu chuẩn hiện đại. Những điểm khác biệt cốt lõi bao gồm việc ứng dụng tháp pháo không người lái, kéo dài thân và khung gầm với 7 bánh chịu lực thay vì 6 như phiên bản cũ.

Về sức mạnh động cơ, M-20UP1 dự kiến được trang bị động cơ có công suất lên tới 1.200 mã lực, vượt trội hoàn toàn so với mức 780 mã lực của dòng M-84 nguyên bản. Với trọng lượng chiến đấu khoảng 45 tấn, xe có khả năng đạt tốc độ tối đa 60 km/h và tầm hoạt động khoảng 550 km.

Cấu trúc bảo vệ và hệ thống vũ khí

Đáng chú ý nhất trong thiết kế của M-20UP1 là việc bố trí kíp lái 3 người bên trong một khoang bọc thép biệt lập, tách rời khỏi tháp pháo và kho đạn. Triết lý thiết kế này tương đồng với dòng T-14 Armata của Nga, giúp tăng tối đa khả năng sống sót cho quân nhân khi xe bị trúng đạn.

Hệ thống vũ khí của xe tăng bao gồm:

• Hỏa lực chính: Một pháo nòng trơn 125mm 2A46 với cơ số đạn 48 viên, tích hợp hệ thống nạp đạn tự động.
• Hỏa lực phụ: Một pháo tự động 30mm được lắp đặt trên tháp pháo điều khiển từ xa và một súng máy hạng nặng 12,7mm.

Thách thức trong việc hiện thực hóa dự án

Mặc dù sở hữu những thông số kỹ thuật ấn tượng, dự án M-20UP1 vẫn chưa thể tiến xa hơn giai đoạn nguyên mẫu hoặc mô hình hoạt động. Cho đến nay, Triển lãm quốc phòng Partner 2015 tại Belgrade vẫn là lần duy nhất dự án này được công bố rộng rãi.

Có nhiều lý do khiến M-20UP1 chưa được đưa vào sản xuất hàng loạt. Đầu tiên là vấn đề về chuỗi cung ứng khi nhiều thành phần của dòng xe tiền thân M-84 vốn được sản xuất tại nhà máy Duro-Dakovic ở Slavonski Brod (thuộc Croatia hiện nay). Bên cạnh đó, việc thiếu hụt đối tác đầu tư và các thách thức về công nghệ lõi như tháp pháo không người lái và động cơ diesel công suất cao đã khiến Bộ Quốc phòng Serbia quyết định ưu tiên nguồn lực để hiện đại hóa các đơn vị M-84 hiện có.

Tuy nhiên, các tuyên bố gần đây từ giới lãnh đạo Belgrade cho thấy Serbia vẫn giữ tham vọng khẳng định vị thế về lực lượng tăng thiết giáp tại châu Âu, dù có thể thông qua những hướng đi thực tế hơn trong tương lai gần.