Xem người Thái chế nhạc cụ từ nứa và dây phanh xe đạp

(Baonghean.vn) - Dây phanh xe đạp và ống nứa qua bàn tay khéo léo và sự tinh tế trong cảm thụ âm nhạc người Thái đã chế tác ra nhạc cụ xí xa lo, hay còn gọi là xí xo.

Anh Lương Văn An (SN 1980), ở bản Khe Ngậu, xã Xá Lượng (Tương Dương) là người chơi và chế tác xí xo thành thạo, am hiểu loại nhạc cụ này cho biết: “Nứa được dùng để làm loại nhạc cụ này phải là loại nứa già và không bị mối mọt. Thường chọn nứa vào khoảng tháng 2 tháng 3, thời điểm này nứa sẽ không mọt, còn tháng 7, 8 nứa tốt nhưng bị mọt.”. Ảnh: Đình Tuân
Anh Lương Văn An (SN 1980), ở bản Khe Ngậu, xã Xá Lượng (Tương Dương) là người chơi và chế tác xí xo thành thạo, am hiểu loại nhạc cụ này cho biết: “Nứa được dùng để làm loại nhạc cụ này phải là loại nứa già và không bị mối mọt. Thường chọn nứa vào khoảng tháng 2 tháng 3, thời điểm này nứa sẽ không mọt, còn tháng 7, 8 nứa tốt nhưng bị mọt. Một chiếc xí xa lo có độ dài 45 -50cm”. Ảnh: Đình Tuân
 Sau khi lấy trên rừng về, bước đầu tiền là phải tước mỏng ống nứa để tạo độ vang cho xí xo, anh An còn lưu ý khi lột nứa phải lước phải sao cho không mỏng và dày quá, vì mỏng quá khi căng dây rất dễ vỡ ống còn khi dày quá thì độ vang sẽ kém và tiếng phát ra sẽ không hay. Ảnh: Đình Tuân
Sau khi lấy trên rừng về, bước đầu tiền là phải tước mỏng ống nứa để tạo độ vang cho xí xo, anh An còn lưu ý khi lột nứa phải lước phải sao cho không mỏng và dày quá, vì mỏng quá khi căng dây rất dễ vỡ ống còn khi dày quá thì độ vang sẽ kém và tiếng phát ra sẽ không hay. Ảnh: Đình Tuân
Để có những chiếc xí xa lo ưng ý, ngoài việc chọn nứa tốt, cần có đôi tai biết thẩm âm, đôi bàn tay khéo léo và cả sự tỉ mẩn. Trong ảnh: Anh An đang dui lỗ xỏ then khóa. Ảnh: Đình Tuân
Để có những chiếc xí xa lo ưng ý, ngoài việc chọn nứa tốt, cần có đôi tai biết thẩm âm, đôi bàn tay khéo léo và cả sự tỉ mẩn. Trong ảnh: Anh An đang dui lỗ xỏ then khóa. Ảnh: Đình Tuân
 Vót tre làm then khóa dây. Ảnh: Đình Tuân
Vót tre làm then khóa dây. Ảnh: Đình Tuân
Trên đầu ống nứa, người Thái khoan lỗ để luồn các then khóa. Nhạc cụ này có 3 dây kim loại được nối từ các nốt khóa đến lỗ khoan phía dưới ống nứa. Ảnh: Đình Tuân
Trên đầu ống nứa, người Thái khoan lỗ để luồn các then khóa. Nhạc cụ này gồm 3 dây được nối từ các nốt khóa đến lỗ khoan phía dưới ống nứa. Ảnh: Đình Tuân
Trước đây dây đàn làm bằng tơ tằm, hiện nay bà con dùng làm bằng dây phanh xe đạp. Ảnh: Đình Tuân
Trước đây dây đàn làm bằng tơ tằm, hiện nay bà con dùng làm bằng dây phanh xe đạp. Ảnh: Đình Tuân
Theo anh Lương Văn An, làm xí xo không khó miễn là người làm nắm được kỹ thuật và khả năng thẩm âm. Bộ phận chính của xí xo là ống nứa, dây thanh và cung kéo. Ống nứa dài khoảng 40-45 cm, có chức năng chính làm bộ tăng âm. Nguyên liệu chính để làm xí xo là nứa và dây kim loại sắt. ảnh: Đình Tuân
 Gắn dây vào khóa để căng dây. Ảnh: Đình Tuân
Khoét lỗ để âm vang hơn và to hơn khi chơi nhạc. Ảnh: Đình Tuân
Khoét lỗ để âm vang hơn và to hơn khi chơi nhạc. Ảnh: Đình Tuân
Cung kéo làm từ một thanh tre mỏng có chiều dài khoảng 45cm, rộng khoảng 1cm; dây cung thường được làm từ những sợi cước nhỏ, nhưng phổ biến nhất là làm bằng dây nứa. Ảnh: Đình Tuân
Cung kéo làm từ một thanh tre mỏng có chiều dài khoảng 45cm, rộng khoảng 1cm; dây cung cũng thường được làm từ nứa. Ảnh: Đình Tuân
 Âm thanh của xí xa lo mộc mạc như chính tâm hồn người Thái. Nhạc cụ này được sử dụng để đệm cho các bài dân ca Thái như: lăm, xuối nhuôn... cũng có thể kết hợp với các loại nhạc cụ khác để tạo thành bản hòa tấu độc đáo và vui nhộn. Ảnh: Đình Tuân      
 Âm thanh của xí xa lo mộc mạc như chính tâm hồn người Thái. Nhạc cụ này được sử dụng để đệm cho các bài dân ca Thái như: lăm, xuối nhuôn... cũng có thể kết hợp với các loại nhạc cụ khác để tạo thành bản hòa tấu độc đáo và vui nhộn. Ảnh: Đình Tuân      

Xem anh Lương Văn An sử dụng xí xa lo:

Đình Tuân

Tin mới

Ghi trên đường Đào Tấn

Ghi trên đường Đào Tấn

(Baonghean.vn) - Trên đường Đào Tấn, những di tích lịch sử như Hào thành, cửa Tả, cửa Hữu… cùng hệ thống bảo tàng còn nguyên đó. Nhưng nay, khi các cơ sở kinh doanh dày thêm, đặc biệt, khi phố ăn đêm được biết đến như một trung tâm ẩm thực thì “nét cổ xưa trong lòng phố thị” đã có phần suy giảm.
Nghệ An: Người dân làm hộ chiếu online tăng cao

Nghệ An: Người dân làm hộ chiếu online tăng cao

(Baonghean.vn) - Đẩy mạnh thực hiện Đề án 06 của Chính phủ, Phòng Quản lý Xuất nhập cảnh Công an tỉnh Nghệ An đã đưa vào sử dụng có hiệu quả Chương trình tiếp nhận, quản lý tờ khai điện tử đề nghị cấp hộ chiếu phổ thông trên nền Internet.
Hội nghị rà soát công tác chuẩn bị lễ phát động chương trình vận động hỗ trợ xây dựng nhà cho người nghèo, người có khó khăn về nhà ở trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Ảnh Thành Chung

Rà soát, chuẩn bị lễ phát động chương trình vận động hỗ trợ xây dựng nhà cho người nghèo, người khó khăn

(Baonghean.vn) -  Lễ phát động dự kiến được tổ chức vào ngày 04/02/2022, tại thành phố Vinh, với sự tham gia của đông đảo các đại biểu Trung ương, địa phương và các doanh nghiệp, nhà hảo tâm đã có nhiều đóng góp cho công tác an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 30/1

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 30/1

(Baonghean.vn) - UBND tỉnh họp phiên thường kỳ tháng 1/2023; Miền núi cao Nghệ An nhiệt độ hạ thấp xuống 1 độ C; Chỉ số giá tiêu dùng tháng 1 tăng từ nhu cầu chi tiêu dịp Tết Nguyên đán 2023… là những thông tin nổi bật ngày 30/1
Nghệ An: Tiếp tục kiện toàn, nâng cao hiệu quả hoạt động Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh và Bộ phận một cửa các cấp

Nghệ An: Tiếp tục kiện toàn, nâng cao hiệu quả hoạt động Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh và Bộ phận một cửa các cấp

(Baonghean.vn) -Đó là một trong những nội dung Báo cáo của Tổ công tác 2416 (Tổ công tác được UBND tỉnh thành lập tại Quyết định số 2416/QĐ-UBND đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và hợp tác đầu tư nước ngoài) về nhiệm vụ trọng tâm tháng 2/2023.
UBND tỉnh Nghệ An thông qua đề nghị xây dựng Nghị quyết HĐND tỉnh hỗ trợ kinh phí cho lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng

UBND tỉnh Nghệ An thông qua đề nghị xây dựng Nghị quyết HĐND tỉnh hỗ trợ kinh phí cho lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng

(Baonghean.vn) - Tại phiên họp thường kỳ tháng 1/2023, UBND tỉnh đã thống nhất thông qua đề nghị xây dựng Nghị quyết của HĐND tỉnh quy định chính sách hỗ trợ cho chủ rừng để thực hiện công tác quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung: Quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động quyết liệt hơn để hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung: Quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động quyết liệt hơn để hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra

(Baonghean.vn) - Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung yêu cầu các cấp, các ngành của Nghệ An cần nhìn nhận đúng tình hình thực tế, quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động quyết liệt hơn, cùng nhau gánh vác và chia sẻ trách nhiệm để hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra.
Nghỉ học

Các trường học vùng cao Nghệ An chủ động giải pháp 'gọi' học trò trở lại lớp sau Tết

(Baonghean.vn) - Sau kỳ nghỉ Tết kéo dài gần 2 tuần, học sinh Nghệ An nói riêng đã trở lại trường học để bắt đầu học kỳ mới. Thời điểm này, việc duy trì nề nếp học tập cũng đã được các nhà trường quan tâm, hạn chế cao nhất tình trạng học sinh bỏ học nhất là ở vùng cao.
Miền núi cao Nghệ An nhiệt độ hạ thấp xuống 1 độ C

Miền núi cao Nghệ An nhiệt độ hạ thấp xuống 1 độ C

(Baonghean.vn) -  Những ngày cuối tháng 1/2023, vùng miền núi cao Nghệ An nhiệt độ liên tục hạ thấp đến 1 độ C, gây rét đậm, rét hại. Trước tình hình thời tiết diễn biến phức tạp, người dân, chính quyền các địa phương chủ động các phương án phòng, chống rét, hạn chế các ảnh hưởng xấu.
V league

V.League 2023: Sao chùm, sao lẻ

(Baonghean.vn) -  Mùa giải V-League 2023 sắp khởi tranh lượt đi với khá nhiều điểm đáng chú ý như mỗi đội bóng được đăng ký một cầu thủ nước ngoài gốc Việt mà chưa cần có quốc tịch, bên cạnh 3 ngoại binh như thông lệ; thi đấu vòng tròn một lượt rồi căn cứ vào kết quả để phân tốp....
 Cam Xã Đoài (Nghi Diên) bán với giá cao nhất tại Nghệ An. Ảnh: Quang An

Nhiều sản phẩm OCOP của Nghệ An bán chạy

(Baonghean.vn) -  Dịp Tết Quý Mão 2023, nhiều sản phẩm OCOP của Nghệ An đã được người tiêu dùng quan tâm lựa chọn; như cam Đồng Thành, cam Xã Đoài, tảo xoắn Hoàng Mai, rượu đông trùng hạ thảo, tương, nước mắm, trà sen, nấm, kể cả hàng mây, tre đan….