Xem người Thái chế nhạc cụ từ nứa và dây phanh xe đạp

(Baonghean.vn) - Dây phanh xe đạp và ống nứa qua bàn tay khéo léo và sự tinh tế trong cảm thụ âm nhạc người Thái đã chế tác ra nhạc cụ xí xa lo, hay còn gọi là xí xo.

Anh Lương Văn An (SN 1980), ở bản Khe Ngậu, xã Xá Lượng (Tương Dương) là người chơi và chế tác xí xo thành thạo, am hiểu loại nhạc cụ này cho biết: “Nứa được dùng để làm loại nhạc cụ này phải là loại nứa già và không bị mối mọt. Thường chọn nứa vào khoảng tháng 2 tháng 3, thời điểm này nứa sẽ không mọt, còn tháng 7, 8 nứa tốt nhưng bị mọt.”. Ảnh: Đình Tuân
Anh Lương Văn An (SN 1980), ở bản Khe Ngậu, xã Xá Lượng (Tương Dương) là người chơi và chế tác xí xo thành thạo, am hiểu loại nhạc cụ này cho biết: “Nứa được dùng để làm loại nhạc cụ này phải là loại nứa già và không bị mối mọt. Thường chọn nứa vào khoảng tháng 2 tháng 3, thời điểm này nứa sẽ không mọt, còn tháng 7, 8 nứa tốt nhưng bị mọt. Một chiếc xí xa lo có độ dài 45 -50cm”. Ảnh: Đình Tuân
 Sau khi lấy trên rừng về, bước đầu tiền là phải tước mỏng ống nứa để tạo độ vang cho xí xo, anh An còn lưu ý khi lột nứa phải lước phải sao cho không mỏng và dày quá, vì mỏng quá khi căng dây rất dễ vỡ ống còn khi dày quá thì độ vang sẽ kém và tiếng phát ra sẽ không hay. Ảnh: Đình Tuân
Sau khi lấy trên rừng về, bước đầu tiền là phải tước mỏng ống nứa để tạo độ vang cho xí xo, anh An còn lưu ý khi lột nứa phải lước phải sao cho không mỏng và dày quá, vì mỏng quá khi căng dây rất dễ vỡ ống còn khi dày quá thì độ vang sẽ kém và tiếng phát ra sẽ không hay. Ảnh: Đình Tuân
Để có những chiếc xí xa lo ưng ý, ngoài việc chọn nứa tốt, cần có đôi tai biết thẩm âm, đôi bàn tay khéo léo và cả sự tỉ mẩn. Trong ảnh: Anh An đang dui lỗ xỏ then khóa. Ảnh: Đình Tuân
Để có những chiếc xí xa lo ưng ý, ngoài việc chọn nứa tốt, cần có đôi tai biết thẩm âm, đôi bàn tay khéo léo và cả sự tỉ mẩn. Trong ảnh: Anh An đang dui lỗ xỏ then khóa. Ảnh: Đình Tuân
 Vót tre làm then khóa dây. Ảnh: Đình Tuân
Vót tre làm then khóa dây. Ảnh: Đình Tuân
Trên đầu ống nứa, người Thái khoan lỗ để luồn các then khóa. Nhạc cụ này có 3 dây kim loại được nối từ các nốt khóa đến lỗ khoan phía dưới ống nứa. Ảnh: Đình Tuân
Trên đầu ống nứa, người Thái khoan lỗ để luồn các then khóa. Nhạc cụ này gồm 3 dây được nối từ các nốt khóa đến lỗ khoan phía dưới ống nứa. Ảnh: Đình Tuân
Trước đây dây đàn làm bằng tơ tằm, hiện nay bà con dùng làm bằng dây phanh xe đạp. Ảnh: Đình Tuân
Trước đây dây đàn làm bằng tơ tằm, hiện nay bà con dùng làm bằng dây phanh xe đạp. Ảnh: Đình Tuân
Theo anh Lương Văn An, làm xí xo không khó miễn là người làm nắm được kỹ thuật và khả năng thẩm âm. Bộ phận chính của xí xo là ống nứa, dây thanh và cung kéo. Ống nứa dài khoảng 40-45 cm, có chức năng chính làm bộ tăng âm. Nguyên liệu chính để làm xí xo là nứa và dây kim loại sắt. ảnh: Đình Tuân
 Gắn dây vào khóa để căng dây. Ảnh: Đình Tuân
Khoét lỗ để âm vang hơn và to hơn khi chơi nhạc. Ảnh: Đình Tuân
Khoét lỗ để âm vang hơn và to hơn khi chơi nhạc. Ảnh: Đình Tuân
Cung kéo làm từ một thanh tre mỏng có chiều dài khoảng 45cm, rộng khoảng 1cm; dây cung thường được làm từ những sợi cước nhỏ, nhưng phổ biến nhất là làm bằng dây nứa. Ảnh: Đình Tuân
Cung kéo làm từ một thanh tre mỏng có chiều dài khoảng 45cm, rộng khoảng 1cm; dây cung cũng thường được làm từ nứa. Ảnh: Đình Tuân
 Âm thanh của xí xa lo mộc mạc như chính tâm hồn người Thái. Nhạc cụ này được sử dụng để đệm cho các bài dân ca Thái như: lăm, xuối nhuôn... cũng có thể kết hợp với các loại nhạc cụ khác để tạo thành bản hòa tấu độc đáo và vui nhộn. Ảnh: Đình Tuân      
 Âm thanh của xí xa lo mộc mạc như chính tâm hồn người Thái. Nhạc cụ này được sử dụng để đệm cho các bài dân ca Thái như: lăm, xuối nhuôn... cũng có thể kết hợp với các loại nhạc cụ khác để tạo thành bản hòa tấu độc đáo và vui nhộn. Ảnh: Đình Tuân      

Xem anh Lương Văn An sử dụng xí xa lo:

Đình Tuân

Tin mới

AFF CUP 2022: Quang Hải trở về và nỗi lo kế cận

AFF CUP 2022: Quang Hải trở về và nỗi lo kế cận

(Baonghean.vn) - Ngay sau khi World Cup 2022 kết thúc, Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á (AFF Cup 2022) cũng bắt đầu khởi tranh với “chu kỳ” không phải 2 năm/lần như trước mà liên tục trong 2 năm 2021, 2022, do trước đó vướng đại dịch Covid-19.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 9/12

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 9/12

(Baonghean.vn) - Hôm nay, Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh Nghệ An khoá XVIII, nhiệm kỳ 2021-2026 tiến hành phiên bế mạc. Tại kỳ họp lần này, HĐND tỉnh đã xem xét, thông qua 34 báo cáo, 19 nghị quyết. Có nhiều nghị quyết dự kiến sẽ tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội tỉnh năm 2023.
Lãnh đạo tỉnh Nghệ An chúc mừng các chức sắc, chức việc Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh được tấn phong giáo phẩm, suy cử chức danh

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An chúc mừng các chức sắc, chức việc Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh được tấn phong giáo phẩm, suy cử chức danh

(Baonghean.vn) - Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An vinh dự có 3 vị được tấn phong giáo phẩm: Thượng tọa Thích Thọ Lạc được tấn phong Hòa thượng; Đại đức Thích Minh Hương được tấn phong Thượng tọa, Sư cô Thích Diệu Nhẫn được tấn phong Ni sư.
Nhật, Anh, Italy hợp tác chế tạo chiến đấu cơ

Nhật, Anh, Italy hợp tác chế tạo chiến đấu cơ

(Baonghean.vn) - Nhật Bản, Anh và Italy đang đưa các dự án máy bay chiến đấu phản lực thế hệ tiếp theo vào mối quan hệ đối tác đột phá trải dài khắp châu Âu và châu Á. Đây là dự án hợp tác quốc phòng công nghiệp lớn đầu tiên của Nhật Bản ngoài Mỹ kể từ Chiến tranh Thế giới thứ hai.
8 thanh niên bị phạt 88 triệu đồng vì không chấp hành lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự

8 thanh niên bị phạt 88 triệu đồng vì không chấp hành lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự

Dù có lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự năm 2023 nhưng 8 thanh niên ở xã huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên-Huế không có mặt đúng thời gian, địa điểm kiểm tra, khám sức khỏe và không có lý do chính đáng nên bị UBND huyện Phong Điền xử phạt hành chính 88 triệu đồng.
Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Thái Thanh Quý nhấn mạnh 4 nhiệm vụ trọng tâm sau Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh khóa XVIII

Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Thái Thanh Quý nhấn mạnh 4 nhiệm vụ trọng tâm sau Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh khóa XVIII

(Baonghean.vn) - Báo Nghệ An trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu bế mạc Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh khóa XVIII của đồng chí Thái Thanh Quý - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH, Chủ tịch HĐND tỉnh.
'Cầu nối' đưa chính sách, pháp luật đến với phụ nữ

'Cầu nối' đưa chính sách, pháp luật đến với phụ nữ

(Baonghean.vn) - Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được coi là cầu nối để đưa các chủ trương, chính sách, pháp luật đến với phụ nữ. Nhận thức được điều đó, các cấp Hội Phụ nữ trên địa bàn tỉnh đã thực hiện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật một cách đồng bộ, hiệu quả.
Cam

Nghệ An: Nhiều vườn cam 'tiến vua' lo mất Tết

(Baonghean.vn) - Sau những đợt mưa lũ vừa qua, các vườn cam Xã Đoài lòng vàng trên địa bàn xã Nghi Diên, huyện Nghi Lộc bị rụng quả hàng loạt. Nhiều vườn cam không đủ cung ứng cho thị trường trong dịp Tết sắp tới.