Xem xét phương án gắn 2 hệ thống giám sát hành trình trên mỗi tàu cá
Đó là 1 trong những phương án được đưa ra tại phiên họp trực tuyến chiều tối 30/12 của Chính phủ về chống khai thác thuỷ sản trái phép, không báo cáo và không theo quy định (IUU) với các bộ ngành và địa phương.
Dự phiên họp tại điểm cầu tại Hà Nội có Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính. Cùng dự có Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà- Trưởng Ban chỉ đạo Quốc gia về IUU và đại diện các bộ ngành; các hiệp hội, doanh nghiệp thuỷ sản, nhà cung cấp dịch vụ hệ thống giám sát hành trình tàu cá (VMS) và 22 địa phương ven biển.
Tại điểm cầu Nghệ An có đồng chí Nguyễn Văn Đệ - Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì. Cùng dự có đại diện các sở ngành, địa phương liên quan.
Nhập dữ liệu 18.024 tàu đã xoá đăng ký
Thực hiện nhiệm vụ giao tại các phiên họp trước, Văn phòng Thường trực còn chỉ đạo các bộ ngành, địa phương hoàn thiện báo cáo tiến độ chống khai thác IUU đến ngày 24/12/2024; các bộ ngành báo cáo dữ liệu cập nhật đến 31/12/2025. Bên cạnh đó, các địa phương đã nhập dữ liệu 18.024 tàu xoá đăng ký từ năm 2020 (tính đến 28/12/2025) để các cơ quan chức năng truy cập, kiểm tra, kiểm soát, xử lý (nếu có).
Trong tuần không có tàu cá bị nước ngoài bắt giữ. Trong năm 2024 và 2025, tổng số 78 tàu cá nước ta bị nước ngoài bắt giữ được xác minh, đến nay đã xử lý xong 60 tàu, chiếm 76,9%; còn 18 tàu đang yêu cầu các địa phương tiếp tục xử lý. Về tình hình tàu cá mất kết nối VMS trên 6 giờ và qua 10 ngày trên biển, vượt ranh giới cho phép khai thác, đã xử lý đạt 99,9%, trong đó xử phạt 3.938 tàu, đạt 18,6%.
Bên cạnh kết quả trên, phiên họp cũng dành thời gian đôn đốc tiến độ xử lý các lô hàng thuỷ sản xuất khẩu vi phạm và các vụ việc có dấu hiệu gian lận thương mại; tình hình quản lý đội tàu, theo dõi kiểm soát hoạt động tàu cá qua cảng, truy xuất nguồn gốc.
Đối với Nghệ An, trong tuần từ 20 đến 26/12, cùng với tiếp tục duy trì, hoàn thành 19/19 nhiệm vụ được Chính phủ giao, qua rà soát đã chốt đội tàu là 2.632 chiếc, tăng 03 chiếc so với tuần trước; trong tuần 1 số địa phương tổ chức được các buổi tuyên truyền trực quan, đa dạng về chống khai thác IUU.
Cân nhắc phương án cho phép mỗi tàu gắn 2 thiết bị VMS
Điều hành phiên họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà biểu dương các địa phương làm tốt và có kết quả cụ thể; đồng thời yêu cầu các bộ ngành địa phương làm rõ các nhiệm vụ, yêu cầu chưa đạt; các địa phương báo cáo làm rõ lý do khép hồ sơ và không xử phạt các vụ việc mất tín hiệu VMS...
Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng cũng lưu ý báo cáo đánh giá chống khai thác IUU sắp tới và báo cáo chuẩn bị làm việc với Uỷ ban Châu Âu (EC) cần đánh giá rõ vai trò, trách nhiệm của ngành chức năng cũng như người đứng đầu; yêu cầu các tỉnh rà soát lại các đội tàu làm hậu cần nghề cá vì cả nước có trên 2.000 tàu và cần xem xét lại nhật ký tàu cá và truy xuất nguồn gốc để xử lý các lô cá gian lận thương mại, không rõ nguồn gốc.
Tiếp thu các báo cáo phản hồi của các bộ ngành và địa phương, Phó Thủ tướng nhấn mạnh tất cả dữ liệu tàu cá, kể cả tàu cá xoá đăng ký và tàu có nguy cơ vi phạm khai thác IUU đã được số hoá nên việc theo dõi, quản lý tàu ra vào các cảng sẽ thuận lợi hơn.
Về xử lý các tàu cá mất kết nối VMS, trên cơ sở báo cáo của các địa phương, Trưởng Ban chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác IUU đề nghị các nhà cung cấp tín hiệu VMS cho ý kiến thêm và cân nhắc phương án có thể lắp 02 thiết bị VMS gắn trên 1 tàu cá để dự phòng tình huống sự cố mất tín hiệu khi đánh bắt.
Đến dự phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính sau khi nghe Phó Thủ tướng báo cáo đã kết luận nhấn mạnh một lần nữa yêu cầu nhiệm vụ chống khai thác IUU là vì tương lai ngành thuỷ sản Việt Nam, không phải để đối phó với kiểm tra của EC nên phải làm thực chất. Yêu cầu hệ thống chính trị và các bộ ngành chức năng phải vào cuộc thật sự, theo phương châm "6 rõ" để vừa chống khai thác thuỷ sản trái phép nhưng cũng tạo sinh kế cho người dân. Sắp tới, các báo cáo chuẩn bị làm việc với EC phải rõ ràng, chính xác; đúng chuẩn quốc tế.... Nội dung nào vướng mắc, kể cả vướng mắc pháp lý thì phải đề xuất, nêu rõ cơ quan, bộ ngành chức năng tham mưu xử lý; cần truyền thông có trọng tâm, trọng điểm; các hiệp hội, doanh nghiệp thuỷ sản kiên quyết không mua sản phẩm không rõ nguồn gốc.
