Xử lý đường ngang kiểu “lòng vòng” ở Hoàng Mai

Ám ảnh tai nạn đường ngang

Mỗi chuyến tàu qua đi vẫn đang để lại nỗi ám ảnh kinh hoàng về tai nạn giao thông đối với người dân tổ dân cư số 3, khối 6, phường Hoàng Mai. Chỉ tính riêng từ năm 2020 đến năm 2023, tại điểm giao cắt Km 240 + 625 trên tuyến đường sắt Bắc - Nam đã xảy ra nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng, khiến 2 người tử vong, 3 người bị thương và hư hỏng 3 xe ô tô.

Chỉ tay vào vết tích va chạm vẫn còn lưu lại trên bức tường rào ngăn cách giữa đường sắt và khu dân cư ngay đầu đường ngang dẫn vào cổng làng Tân Hùng, ông Bùi Đình Nuôi kể lại vụ tai nạn của vợ chồng con gái: "Hai đứa đi ô tô qua đây, do không có gác chắn cảnh báo và thiếu quan sát nên đã bị tàu hất văng vào tường rào. Con gái tôi bị gãy 5 xương sườn, con rể gãy 1 xương sườn, chiếc xe biến dạng hoàn toàn. Sau tai nạn, gia đình phải tự bỏ tiền xây lại hàng rào cho ngành đường sắt rồi mới được lấy xe đưa đi sửa. Giữ được mạng sống cho các con đã là một phép màu, nhưng chúng tôi vẫn luôn ám ảnh sợ hãi mỗi khi nghe tiếng còi tàu".

Liên tục xảy ra tai nạn thảm khốc, thế nhưng đến nay, "lối mở tử thần" này vẫn trong tình trạng "3 không": không gác chắn, không đèn tín hiệu và không cảnh báo tự động.

Đáng nói, từ tháng 3/2023, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam đã cử đoàn công tác về phối hợp với địa phương khảo sát hiện trường. Sau khi đánh giá, đoàn liên ngành chỉ rõ: Tại Km 240 + 100 (đường vào Khu Di tích hang Hỏa Tiễn) đã có gác chắn tự động. Do đó, việc tiếp tục bố trí 1 gác chắn tự động khác tại Km 240 + 406 là sai quy định về khoảng cách tối thiểu 500m giữa 2 đường ngang trong khu vực đô thị (theo Thông tư của Bộ Giao thông vận tải).

Trên cơ sở đó, đại diện ngành đường sắt đã quyết định phương án: Đóng đường ngang tại Km 240 + 406 và dịch chuyển thiết bị gác chắn tự động này về vị trí cổng làng Tân Hùng tại Km 240 + 625.

Ông Hồ Xuân Đức, một người dân chứng kiến buổi khảo sát ngày 30/3/2023 nhớ lại: "Sau khi kiểm tra các điều kiện an toàn, lãnh đạo Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam hỏi đại diện ngành đường sắt khu vực 1 (tỉnh Thanh Hóa) về kinh phí di dời gác chắn từ Km 240 + 406 về Km 240 + 625. Khi biết chi phí khoảng 300 triệu đồng, vị lãnh đạo này đã quyết định triển khai ngay tại chỗ trước sự phấn khởi của đông đảo bà con".

Gác chắn vẫn nằm trên giấy vì đề xuất... né luật

Một quyết định hợp lòng dân và đúng luật như vậy nhưng việc triển khai lại đình trệ suốt hơn 3 năm qua. Ông Lê Thạc Thọ - Tổ trưởng Tổ tự quản số 3, khối 6, bày tỏ bức xúc: "Gần 300 hộ dân chúng tôi đã đồng lòng ký đơn, liên tục kiến nghị tại các cuộc tiếp xúc cử tri và mòn mỏi chờ đợi hơn 3 năm, nhưng đến nay lối qua đường vẫn trống hoác. Tính mạng người dân bị đe dọa từng ngày, không hiểu vì sao cơ quan chức năng vẫn chưa chịu làm?".

Tìm hiểu của phóng viên cho thấy, ngay sau khi tổng hợp nội dung khảo sát và làm việc với ngành đường sắt, ngày 10/4/2023, UBND thị xã Hoàng Mai đã có văn bản gửi Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam và UBND tỉnh Nghệ An đề xuất đóng đường ngang tại Km 240 + 406 để chuyển hướng đi theo đường gom, đồng thời dịch chuyển gác chắn tự động về Km 240 + 625.

Ngay sau đó, ngày 12/4/2023, UBND tỉnh Nghệ An đã có văn bản giao Sở Giao thông vận tải chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan khẩn trương tham mưu UBND tỉnh xem xét, giải quyết.

Tuy nhiên, những bước tiếp theo, phường Hoàng Mai hiện nay chưa cập nhật được. Ông Vũ Xuân Lượng - Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường Hoàng Mai cho biết: Sau khi vận hành chính quyền 2 cấp, phường Hoàng Mai tiếp tục nhận được nhiều kiến nghị tại các cuộc tiếp xúc cử tri với đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND phường và có đơn của công dân. “Chúng tôi cũng đang tập hợp các văn bản, hồ sơ để phối hợp với Tổng Công ty đường sắt rà soát, xử lý dứt điểm và đảm bảo đúng quy định”, ông Vũ Xuân Lượng nói.

Dù vậy, qua nắm bắt Văn bản số 904/UBND-KTHTDT ngày 25/5/2026 của UBND phường Hoàng Mai gửi Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam, UBND tỉnh Nghệ An và Sở Xây dựng thì thấy rằng, phường Hoàng Mai không tiếp tục thực hiện theo đề xuất của UBND thị xã Hoàng Mai trước đây.

Cụ thể, UBND phường Hoàng Mai chỉ đề xuất bổ sung gác chắn tự động tại Km 240 + 625 mà hoàn toàn "bỏ quên" việc đóng đường ngang và di dời gác chắn tại Km 240 + 406. Điều này đồng nghĩa với việc phường Hoàng Mai đang kiến nghị thiết lập tới 3 gác chắn tự động trong phạm vi 500m (Km 240+100; Km 240+406 và Km 240+625). Đây là một đề xuất hoàn toàn trái với các quy định kỹ thuật hiện hành của ngành Giao thông và Xây dựng.

Hệ quả tất yếu là vào tháng 6/2026, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam đã ra văn bản bác bỏ, không đồng ý bổ sung gác chắn tại Km 240 + 625 khi điểm vi phạm tại Km 240 + 406 vẫn tồn tại.

Cần đảm bảo lối đi an toàn qua cổng làng trăm tuổi

Ông Hồ Xuân Đức chia sẻ: "Cổng làng Tân Hùng nằm trên trục đường chính, là lối đi đã ăn sâu vào tâm khảm, lịch sử của vùng đất này hơn 1 thế kỷ qua. Chúng tôi không hiểu vì sao khi khảo sát lắp đặt trước đây, các cơ quan chức năng lại bỏ qua vị trí cốt lõi này để đặt gác chắn ở vị trí bất hợp lý tại Km 240 + 406".

Đáng chú ý, dữ liệu lịch sử hình ảnh trên Google Maps chỉ rõ: Trước tháng 4/2017, đường ngang vào Di tích lịch sử Hang Hỏa Tiễn tại Km 240 + 100 đã có gác chắn. Trong khi đó, đến tháng 9/2017 thì đường ngang tại Km 240 + 406 vẫn chưa có gác chắn. Hình ảnh gác chắn tại Km 240 + 406 chỉ xuất hiện vào tháng 7/2019.

Điều này cho thấy, việc lắp đặt gác chắn tự động tại Km 240 + 406 được tiến hành trong khoảng thời gian từ tháng 9/2017 đến tháng 7/2019 là sai. Đúng ra, vị trí đường ngang Km 240 + 406 phải bị đóng từ thời điểm đó và gác chắn tự động phải được ưu tiên đặt tại cổng làng Tân Hùng (Km 240 + 625).

“

Khoảng cách tối thiểu 500m giữa 2 đường ngang trong đô thị là quy định xuyên suốt đã được áp dụng liên tục qua nhiều thời kỳ, từ Thông tư số 33/2012/TT-BGTVT ngày 15/08/2012 của Bộ Giao thông vận tải và hiện nay là Thông tư số 34/2025/TT-BXD ngày 14/11/2025 của Bộ Xây dựng.

Trên cơ sở thực tế tại địa bàn và các quy định liên quan đến khoảng cách tối thiểu giữa đường ngang trong đô thị, UBND phường Hoàng Mai cần kịp thời cập nhật quá trình tham mưu của Sở Xây dựng cho UBND tỉnh về việc đề xuất đóng đường ngang tại Km 240 +406 và di dời gác chắn tự động đến Km 240 + 625 (cổng làng Tân Hùng) mà UBND thị xã Hoàng Mai đã đề xuất trước đây. Qua đó, góp phần đảm bảo an toàn giao thông, vừa đảm bảo theo quy định pháp luật vừa hợp với nguyện vọng của người dân nơi đây.