Yêu thương và sẻ chia với trẻ tự kỷ

(Baonghean.vn) - Trẻ tự kỷ cần được sự quan tâm nhiều hơn từ phía gia đình, nhà trường và cộng đồng. Sự quan tâm thể hiện ở việc phát hiện sớm, can thiệp sớm cũng như đồng hành của tất cả mọi người.
Điều trị cho trẻ tự kỷ bằng các liệu pháp, bài tập như múa hát. Ảnh: Thành Chung
Điều trị cho trẻ tự kỷ bằng các liệu pháp, bài tập như múa hát. Ảnh: Thành Chung

Đi tìm tuổi thơ

Tại Quỹ Bảo trợ Trẻ em tỉnh Nghệ An, mỗi ngày, có khoảng trên dưới 45 phụ huynh đưa con em mình tới đây để theo học chương trình can thiệp trị liệu giáo dục đặc biệt. Đó là những trẻ mắc tự kỷ - chứng rối loạn về phát triển hành vi, ngôn ngữ và tương tác xã hội. Đại đa số trẻ thường trú ở thành phố Vinh, một số ít đến từ các huyện cận kề.

Cũng là mắc tự kỉ nhưng những trẻ tới đây không giống nhau. Có trẻ chậm phát triển trí tuệ, lại có trẻ tăng động, giảm chú ý và nhiều trẻ khác bị khiếm thính, rối loạn về khả năng ngôn ngữ. Khi trẻ tới đây, các cô giáo ở Quỹ sẽ có những bài tập riêng biệt nhằm khắc phục khiếm khuyết, phát huy các thế mạnh của trẻ. Những bài tập này có thể là trò chơi vận động, vẽ tranh, hát múa...

Chị N.T.T có con 4 tuổi mắc tự kỷ cho biết: Ban đầu gia đình nhận thấy cháu luôn lặng lẽ, ngơ ngác, không thể tham gia cuộc nói chuyện thông thường dù hoàn toàn có khả năng. Qua thăm khám, gia đình biết cháu mắc chứng tự kỷ nên ngoài việc điều trị bằng thuốc men, mỗi ngày gia đình lại đưa cháu tới Quỹ tham gia học. Mỗi buổi học như vậy kéo dài trong 1 giờ...Hai tháng, cháu tham gia học tại đây rất tiến bộ, đã biết đọc ít bài thơ ngắn và linh động hơn.

Trong giờ học, mỗi trẻ ở Quỹ đều có riêng một thế giới của mình. Có thế giới lặng lẽ, ở đó trẻ không kết bạn và chỉ thích chơi một mình. Có thế giới luôn vận động, trẻ không bao giờ ngừng nghỉ, luôn tay luôn chân nghịch ngợm.

Tại đây, mỗi cô theo kèm và giúp đỡ một cháu rèn luyện kỹ năng tạo lập và phát triển các mối quan hệ xã hội, kỹ năng giao tiếp hoặc khả năng vận dụng trí tưởng tượng...Quá trình giúp trẻ tự kỷ cân bằng, phát triển này được định danh là “Đi tìm lại tuổi thơ”.

Thống kê năm 2016: Ở Việt Nam hiện đang có hơn 200.000 người tự kỷ trên tổng số gần 90 triệu dân và con số này vẫn đang tăng lên hằng ngày với tốc độ rất nhanh. Trung bình mỗi năm có thêm 20.000 trẻ phát hiện tự kỷ mới. Trong đó các bé trai mắc tự kỷ cao gấp 5 lần các bé gái.
Góc sáng tạo của trẻ Tự kỷ tại Nhóm Bước Nhỏ
Góc sáng tạo của trẻ tự kỷ tại Nhóm Bước Nhỏ.
Bà Nguyễn Thị Lài - Phó Giám đốc Quỹ Bảo trợ Trẻ em tỉnh Nghệ An cho hay: Thực tế, để giúp trẻ tự kỉ cân bằng, phát triển là một việc rất khó, đòi hỏi một quá trình dài, kiên trì bền bỉ từ phía gia đình và kỹ năng, nhiệt huyết, tình yêu trẻ rất lớn của các trị liệu viên. Năm 2018, Chương trình can thiệp trị liệu giáo dục đặc biệt cho trẻ tự kỉ đã tiếp nhận 111 trẻ vào tham gia. Qua can thiệp, rất nhiều trẻ đã tiến bộ, hòa nhập tốt vào các lớp học bình thường.
Theo bà Lài, các chương trình can thiệp chỉ chiếm 30% trong sự cải thiện, học tập kỹ năng, hòa nhập xã hội của trẻ tự kỷ. 70% còn lại đến từ sự giúp đỡ từ phía gia đình, nhà trường... Hiện nay, số trẻ chưa được trị liệu vẫn còn rất lớn.
Thông tin từ Liên hiệp quốc, hội chứng tự kỷ có tỷ lệ 1/100 ở trẻ mới sinh, nghĩa là cao hơn nhiều so với tỷ lệ trẻ mắc hội chứng Down, ung thư hay tiểu đường.
Theo tính toán của các chuyên gia, việc can thiệp sớm đối với trẻ tự kỷ sẽ tiết kiệm chi phí cho xã hội. Nếu 100 trẻ được can thiệp sớm và 40 trong số đó chỉ có một phần tiến bộ, cộng đồng có thể tiết kiệm tới 9,5 triệu đô la trong suốt quá trình những đứa trẻ này đi học (từ 3 - 22 tuổi).

Để nhấn mạnh tầm nghiêm trọng và sự phức tạp của chứng tự kỷ tới cộng đồng, năm 2007, Liên hiệp quốc đã chọn ngày 2/4 hàng năm là "Ngày thế giới nhận biết về chứng tự kỷ".

“Ngày thế giới nhận biết về chứng tự kỷ” năm 2019 có chủ đề “Cùng hành động vì trẻ em tử kỷ”.

Chia sẻ và yêu thương

Thạc sĩ tâm lý học phát triển trẻ em và thanh thiếu niên (Đại học Toulouse – Pháp) Tôn Thị Trí, công tác tại Quỹ Bảo trợ Trẻ em tỉnh Nghệ An cho hay: Nguyên nhân chính xác gây ra rối loạn tự kỉ vẫn chưa được biết rõ. Nó có thể từ việc rối loạn của bộ gen và các yếu tố khác, như: Cha mẹ tuổi cao sinh con; tổn thương não hoặc não bộ kém phát triển (sinh non trước 37 tuần, cân nặng khi sinh dưới 2,5 kg; chấn thương não sơ sinh...).

Mỗi trẻ phát triển theo nhịp độ riêng, có trẻ nhanh có trẻ chậm. Tuy vậy, các bậc phụ huynh nên cân nhắc xem liệu con bạn có nguy cơ cao bị tự kỷ hay không nếu nhận thấy bé có các dấu hiệu như: Trẻ không bập bẹ âm tiết nào hoặc không tạo được điệu bộ nào; không tự nói được cụm từ gồm 2 chữ; mất kỹ năng ngôn ngữ; phát triển chậm hơn so với độ tuổi; không thể kết bạn và chỉ thích chơi một mình; có cách chơi đồ chơi hoặc đồ vật một cách không bình thường; thiếu trí tưởng tượng; không có khả năng thích nghi với những thay đổi trong sinh hoạt; luôn lặp lại một kiểu cử động cơ thể hoặc một hành vi nhất định nào đó...Triệu chứng của tự kỷ thường sẽ xuất hiện trước khi trẻ được 3 tuổi.
Ngoài ra, có một số trẻ thuộc dạng tự kỷ đặc biệt khi phát triển kỹ năng hiếm có ở một lĩnh vực chuyên biệt như: âm nhạc, nghệ thuật, các con số… và cho thấy khả năng vượt trội về lĩnh vực đó mặc dù chưa được ai dạy.
Phát triển trí tưởng tượng cho trẻ. Ảnh: Thành Chung
Phát triển trí tưởng tượng cho trẻ. Ảnh: Thành Chung

Hiện nay, tự kỷ không thể chữa khỏi hoàn toàn. Song chúng ta hoàn toàn cải thiện sự phát triển của trẻ bằng các liệu pháp can thiệp sớm ở trường học như: Liệu pháp hành vi (khuyến khích trẻ những hành động tích cực và ngăn cản các hành vi tiêu cực); liệu pháp về ngôn ngữ và liệu pháp nghề nghiệp; giúp trẻ tự kỷ điều chỉnh cảm giác ...

Để cải thiện cho trẻ, gia đình đóng vai trò rất quan trọng, đặc biệt là bố mẹ. Ở nhà, bố mẹ và mọi người cần nói chuyện với trẻ ngắn gọn, rõ ràng; tùy theo sở thích của trẻ mà đưa ra lựa chọn phù hợp với trẻ. Các thành viên trong gia đình cần thay phiên chơi với trẻ, giúp giảm hành vi lặp đi lặp lại của trẻ; tìm kiếm những chương trình hỗ trợ trẻ và cùng trẻ tham gia vào chương trình đó.

Trẻ Tự kỷ hòa nhập cộng đồng
Sản phẩm tranh giấy quy linh của trẻ tự kỷ ở Nhóm Bước Nhỏ.
Thạc sĩ Tôn Thị Trí nhấn mạnh: Trẻ tự kỷ cần can thiệp sớm mới có thể hòa nhập xã hội. Phần lớn trẻ tự kỷ thể hiện sự tiến bộ nhờ vào can thiệp sớm. Nếu như đến khoảng 6 tuổi mới phát hiện để can thiệp thì sẽ không thể giúp trẻ hòa nhập với người bình thường. Để một đứa trẻ tự kỷ được phát hiện sớm, can thiệp sớm và có cơ hội hòa nhập xã hội thì rất cần sự chung tay giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Đơn cử, với trường mầm non thì các cô giáo cần quan tâm chú ý, không để trẻ tự kỷ bị kỳ thị, cô lập và tại nơi ở cũng vậy.

Tại TP Vinh, Nghệ An, ngày 1/4 đã diễn ra Chương trình "Tự kỷ - Hiểu để yêu thương" của nhóm Từng Bước Nhỏ là chương trình lần đầu tiên được tổ chức với sự tham gia của hơn 60 gia đình trẻ tự kỷ trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Đây là chương trình nằm trong chuỗi các hoạt động hướng về ngày 2/4, ngày nhận thức về tự kỷ trên toàn thế giới. Với mục đích nâng cao nhận thức về tự kỷ, mong mọi người hiểu đúng hơn về tự kỷ và cùng chung tay vì một xã hội an toàn, bền vững và phát triển cho người tự kỷ.

tin mới

Tâm linh

Du lịch tâm linh ở Nghệ An hút khách đầu năm

(Baonghean.vn) - Những ngày đầu Xuân năm mới, các điểm du lịch tâm linh và di tích lịch sử trên địa bàn Nghệ An đã thu hút một lượng lớn khách du lịch về tham quan, chiêm bái và nguyện cầu những điều may mắn, tốt đẹp.

5 cựu học sinh chuyên Phan mang khát vọng giúp học trò xứ Nghệ ‘vươn ra thế giới’

5 cựu học sinh chuyên Phan mang khát vọng giúp học trò xứ Nghệ ‘vươn ra thế giới’

(Baonghean.vn) - 5 chàng trai, cô gái xứ Nghệ dù làm những ngành nghề khác nhau nhưng có nhiều điểm chung: cùng đồng môn Trường Phan, cùng chung hoài bão khám phá thế giới và chung quyết tâm “đi để trở về”; với khao khát dẫn dắt những cô, cậu học trò xứ Nghệ trên hành trình vươn ra biển lớn…

Hành trình “Được học” của nữ sinh viên người Mông

Hành trình “Được học” của nữ sinh viên người Mông Nghệ An

(Baonghean.vn) - Năm 2023, dự án “Được học” được nhận Bằng khen của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam. Người quản lý dự án là em Lầu Nguyễn Hương Giang - nữ sinh người Mông đến từ huyện Kỳ Sơn và hiện đang là sinh viên năm thứ 2 khoa Quan hệ công chúng - Học viện Báo chí và tuyên truyền.

Biên giới

Những lá đơn tình nguyện 'lên đường đi giữ biên cương'

(Baonghean.vn) - Ngót 45 năm đã trôi qua, các thế hệ người dân Việt Nam vẫn luôn ghi nhớ không khí sục sôi của những tháng ngày lịch sử. Hiện, ở Bảo tàng Quân khu 4 còn lưu giữ những lá đơn tình nguyện lên đường chiến đấu bảo vệ biên cương của những thanh niên đất Nghệ.

Vận động viên tham gia giải Marathon 'Về miền sơn cước - Chinh phục đỉnh Puxailaileng nóc nhà dãy Trường Sơn' tặng sữa cho trẻ em nghèo Kỳ Sơn

Vận động viên tham gia giải Marathon 'Về miền sơn cước - Chinh phục đỉnh Puxailaileng nóc nhà dãy Trường Sơn' tặng sữa cho trẻ em nghèo Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Sáng 16/2, vận động viên Đoàn Ngọc Hải - nguyên Phó Chủ tịch UBND Quận 1, TP. Hồ Chí Minh đến Kỳ Sơn tham gia giải Marathon "Về miền sơn cước - Chinh phục đỉnh Puxailaileng nóc nhà dãy Trường Sơn” đã về thăm, tặng quà cho học sinh nghèo xã Tà Cạ, Mường Típ, Kỳ Sơn.

Bảo hiểm xã hội Nghệ An: 29 năm thực hiện chính sách Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế

Bảo hiểm xã hội Nghệ An: 29 năm thực hiện chính sách Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế

(Baonghean.vn) - Được thành lập từ năm 1995, qua chặng đường 29 năm xây dựng và phát triển, Bảo hiểm xã hội tỉnh Nghệ An đã có những bước phát triển vượt bậc trên tất cả các lĩnh vực, đảm bảo an sinh xã hội, phục vụ tối đa quyền lợi cho người tham gia chính sách BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp

Hấp dẫn những điểm đến ở huyện Quỳ Châu

Hấp dẫn những điểm đến ở huyện Quỳ Châu

(Baonghean.vn) - Là vùng lõi của nền văn hóa Phủ Quỳ với nhiều di tích văn hóa - lịch sử, danh thắng, phong tục, tập quán, truyền thống văn hóa độc đáo... tạo nên bản sắc văn hóa riêng. Đây chính là điều kiện thuận lợi để huyện Quỳ Châu phát triển du lịch.

Thương tiếng Oanh vàng đã tắt

Thương tiếng Oanh vàng đã tắt

(Baonghean.vn) - Nhiều người đã rất tiếc thương khi biết tin Nghệ nhân Nhân dân Hồng Oanh rời cõi tạm ở tuổi 70 sau một cơn đột quỵ vào khuya ngày 13/2.

Cầu mùa

Vui hội cầu mùa ở bản Thái miền Tây Nghệ An

(Baonghean.vn) - Ngày 14/2 (tức mùng 5 Tết Giáp Thìn), bà con bản Bộng, xã Thành Sơn (Anh Sơn) tổ chức Lễ hội Cầu mùa. Đây là hoạt động văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Thái vùng hạ nguồn sông Con.

'Phía sau' người nghệ sĩ

'Phía sau' người nghệ sĩ

(Baonghean.vn) - Họ là những nghệ sĩ hoạt động ở Trung tâm Nghệ thuật truyền thống tỉnh Nghệ An, vừa được vinh danh NSND, NSƯT vào dịp cuối năm 2023. Ở họ ngoài sự nỗ lực phấn đấu không ngừng còn là tình yêu bất tận với sân khấu, với con đường đã chọn.

Thú vui ngày Tết của đồng bào vùng cao xứ Nghệ

Thú vui ngày Tết của đồng bào vùng cao xứ Nghệ

(Baonghean.vn) - Vào mỗi dịp Tết đến, Xuân về cùng với việc du Xuân, thăm người thân, thì người dân miền núi còn có nhiều hoạt động vô cùng độc đáo như tung còn, nhảy sạp, ném pao, múa khèn... Theo thời gian, những thú vui ngày lễ, Tết đã trở thành nét văn hóa độc đáo của vùng cao.

Đến Pù Luông, nghĩ về Pù Mát

Đến Pù Luông, nghĩ về Pù Mát

(Baonghean.vn) - Giàu tính đa dạng sinh học, nhiều danh thắng và lắm điểm đến kỳ thú, hấp dẫn, nên danh tiếng Vườn Quốc gia Pù Mát đã vượt ra khỏi biên giới quốc gia. Vậy nhưng, Pù Mát như chưa được “đánh thức” như Pù Luông của tỉnh bạn Thanh Hóa.